sygn. II KK 2/16 21 stycznia 2016 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 21 stycznia 2016, sygn. II KK 2/16

Data orzeczenia 21 stycznia 2016
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący SSN Krzysztof Cesarz
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN
Sygn. akt II KK 2/16
POSTANOWIENIE
Dnia 21 stycznia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 stycznia 2016 r.,
sprawy D.O.
skazanego z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 8 lipca 2015 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W.
z dnia 2 kwietnia 2015 r.,
p o s t a n o w i ł:
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P.
G., Kancelaria Adwokacka kwotę 442,80 zł
(czterysta czterdzieści dwa zł osiemdziesiąt gr) w tym 23 %
podatku VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji,
3) zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2015 r., uznał D. O. za winnego
tego, że „od nieustalonego dnia 1997 r. do dnia 26 czerwca 2002 r. przy ul. S.,
działając w krótkich odstępach czasu w realizacji z góry powziętego zamiaru,
doprowadził wielokrotnie małoletnią poniżej lat 15 K. K. ur. […]1987 r. do poddania
się innym czynnościom seksualnym w ten sposób, że dotykał w/w rękami po
2
piersiach i narządach rodnych, a następnie od nieustalonego dnia 2000 r.
wielokrotnie doprowadził małoletnią poniżej lat 15 K. K. do obcowania płciowego” i
za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i 4 § 1 k.k. skazał
oskarżonego na karę 8 lat pozbawienia wolności, zwalniając go od kosztów
postępowania.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r., Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu apelacji
wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę, utrzymał w mocy zaskarżony
wyrok.
W kasacji od wyroku Sądu odwoławczego obrońca skazanego zarzucił
„rażące naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na treść
orzeczenia, tj. rażącą obrazę:
1. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., polegającą na dokonaniu nienależytej
kontroli instancyjnej i nienależytym rozważeniu zarzutów obu apelacji w
przedmiocie naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, pomimo że sposób
dojścia do ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wyroku Sądu a quo, narusza
tę zasadę, co przejawiło się w:
a) uznaniu za wiarygodne zeznań pokrzywdzonej K. K., a tym samym odmowie
przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom skazanego, na tej podstawie, że
depozycje pokrzywdzonej zgodne są z zeznaniami innych świadków
przesłuchanych w sprawie, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że owi inni
świadkowie całą swoją wiedzę dotyczącą inkryminowanych zachowań skazanego
czerpią od pokrzywdzonej właśnie i nigdy nie zetknęli się bezpośrednio z
zachowaniami D. O. przypisanymi mu prawomocnym wyrokiem skazującym, co
obarczone jest błędem logicznego rozumowania określanym jako idem per idem, w
tak wskazanej bowiem sytuacji relacje pokrzywdzonej są same dla siebie
probierzem wiarygodności;
b) braku odniesienia się przez Sąd a quo do ujawnionego i stanowiącego podstawę
ustaleń faktycznych w sprawie dowodu w postaci pisemnego uzasadnienia wyroku
Sądu Rejonowego w W., sygn. akt IV K …/12 (k. 201 – 211) w kontekście oceny
zeznań świadków w osobach D. K. oraz A. F. i przyznania depozycjom tych
świadków waloru wiarygodności, pomimo że tak wskazany dowód wiarygodność tę
podważa;
3
c) uznaniu zeznań D.K. za wiarygodne i zarazem stanowiące uwiarygodnienie
depozycji pokrzywdzonej K. K. w zakresie modus operandi skazanego w
odniesieniu do przypisanego mu przestępstwa w sytuacji, w której zeznania tak
określonych świadków są ze sobą sprzeczne (vide: zeznania K. K. z dnia
21.06.2011 r. - „Chcę dodać, iż według mnie D. K. wyolbrzymia to co pisała o D. w
smsach..."), sprzeczności te zaś nie zostały omówione ani wyjaśnione przy
dokonywaniu oceny dowodów,
a które to uchybienie Sądu ad quem skutkowało zaaprobowaniem w ramach
postępowania odwoławczego niekorzystnych dla skazanego i obciążających go
ustaleń faktycznych, skutkując w konsekwencji utrzymaniem w mocy wyroku Sądu
a quo i prawomocnym skazaniem D. O. na karę 8 lat pozbawienia wolności,
2. art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym do
30.06.2015 r.) i art. 202 § 1 k.p.k. oraz w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., polegającą na
dokonaniu nienależytej kontroli instancyjnej i nienależytym rozważeniu zarzutu
osobistej apelacji skazanego w przedmiocie wyłączenia możliwości jego czynnego
udziału w rozprawie, pomimo braku przeprowadzenia przez Sąd a quo rozprawy w
sposób gwarantujący prawidłowy jej przebieg - w tym umożliwiający realizację
prawa do obrony określonego w art. 6 k.p.k. - co przejawiło się w braku
dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłych psychiatrów celem oceny stanu
zdrowia psychicznego skazanego i możliwości uczestniczenia przez niego w
postępowaniu, w sytuacji, w której w dniu 6 października 2014 r. w toku rozprawy
skazany oświadczył, że leczy się na nerwicę lękową i cierpi na napady lęku oraz
zażywa leki związane z tymi schorzeniami, które to oświadczenie poparł dodatkowo
stosownym zaświadczeniem (vide: protokół rozprawy, k. 408 i n.), co stanowiło
okoliczność poddającą w wątpliwość poczytalność skazanego, a co najmniej
możliwość jego uczestniczenia w rozprawie, a wyjaśnienie której to okoliczności
wymagało wiadomości specjalnych, a które to uchybienie Sądu ad quem tym
samym skutkowało zaaprobowaniem w ramach postępowania odwoławczego
nieprawidłowego sposobu procedowania przez Sąd a quo, mimo pozbawienia
skazanego przez ten Sąd realnej możliwości realizacji prawa do obrony, w tym
czynnego i świadomego uczestniczenia w czynnościach rozprawy.”
4
W konkluzji skarżący się wniósł o uchylenie obu wyroków i przekazanie
sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna.
W zarzucie z pkt 1 lit. a wytyka się Sądowi odwoławczemu, że nienależycie
rozważył zarzuty obu apelacji kwestionujących ocenę dowodu z zeznań
pokrzywdzonej, lecz czyni się to w odniesieniu od wywodów Sądu odwoławczego,
w których ustosunkował się do tych zarzutów. Zawartość wspomnianych wywodów
świadczy o należytym i jednak odpowiadającym wymogom określonym w art. 433 §
2 k.p.k., rozpoznaniu tych zarzutów. Nie ma potrzeby powtarzać wywodów Sądu ad
quem, wystarczy odesłać skarżącego się do zawartych na s. 3 – 4 do frazy „… w
art. 5 § 1 k.p.k.”, a następnie na s. 5 od słów „Kwestionując rozstrzygnięcie…” do s.
8 in fine. Z pola uwagi Sądu Okręgowego nie umknął znaczący fakt, potwierdzający
wiarygodność zeznań pokrzywdzonej a zarazem niekwestionowany w kasacji,
współżycia oskarżonego z nią po ukończeniu przez nią 15 lat i pochodzenia z ich
związku dwojga dzieci.
Pod literami b i c zarzutu z pkt 1 wskazane są okoliczności, które nie były
podniesione w apelacjach. Chybiony jest zatem zarzut nieodniesienia się Sądu
odwoławczego do tych kwestii. Niezależnie od powyższego, nieprawdą jest, jakoby
podstawą ustaleń Sądu meriti był wskazany w zarzucie wyrok Sądu Rejonowego.
Sąd meriti przeprowadził we własnym zakresie dowód z zeznań D. K., które
samodzielnie ocenił (s. 9 – 10 motywów). Natomiast Sąd odwoławczy nie pominął
zastrzeżeń apelacji co do tego dowodu, zauważając, że zeznania D. K. jedynie
uprawdopodobniają zeznania pokrzywdzonej, które są głównym dowodem w
sprawie.
Kwestia poruszona w pkt 2 kasacji była rozważana przez Sąd odwoławczy
na skutek podniesienia jej w osobistej apelacji oskarżonego. Argumenty tego Sądu
przeczą tezie o naruszeniu przezeń dyspozycji art. 433 § 2 k.p.k. Zasługują one na
podzielenie. Można tylko zaakcentować, że oskarżony w toku rozprawy głównej w
dniu 6 października 2014 r. nie sygnalizował, że nie jest w stanie uczestniczyć w
5
rozprawie, a obecny na niej obrońca nie wniósł o jej przerwanie ani o dopuszczenie
dowodu z opinii biegłych na okoliczności dopiero wskazane w kasacji. Zaś
przedłożone zaświadczenie lekarskie służyło ocenie możliwości zatrudnienia
oskarżonego (k. 407a). Chybiony więc okazał się zarzut, że oskarżony przed
Sądem I instancji został pozbawiony prawa do obrony, co niezasadnie zaaprobował
Sąd odwoławczy.
Z przytoczonych względów oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną.
kc