Wyrok z 17 marca 2017, sygn. VIII U 143/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 marca 2017 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Protokolant:	Mirosława Wandachowicz

po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. w Gliwicach

sprawy R. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

o wysokość emerytury

na skutek odwołania R. M.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

z dnia 15 listopada 2016 r. nr (...)

oddala odwołanie.

(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Sygn. akt VIII U 143/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 listopada 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przeliczył ubezpieczonemu R. M. wysokości emerytury od 1 października 2016r. ZUS obliczył świadczenie ubezpieczonego w oparciu o art. 26 ustawy emerytalno-rentowej tj. podzielił podstawę jej przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę ubezpieczonego (243,90 miesięcy). Tak ustalona emerytura wyniosła od 1 stycznia 2017r. 3.658,55 zł brutto.

W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przeliczenie emerytury przy uwzględnieniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia obliczonego na podstawie zarobków z lat 1978 – 1997, który wynosi 172,23%. Odwołujący wskazywał, że ZUS błędnie przyjął wskaźnik 141,17% obliczony z 20 najkorzystniejszych z lat 1978 – 2009. Ubezpieczony wskazywał, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony z 10 lat kalendarzowych 1978 – 1987 wynosi 175,94% co wynika z decyzji ZUS z dnia 10 listopada 2016r. o ponownym ustaleniu kapitału początkowego. Z kolei wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony z 10 lat kalendarzowych 1988 – 1997 wynosi 168,53%, co również wynika z decyzji ZUS. A zatem wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia ustalony z 20 lat 1978 – 1997 powinien wynosić 172,23%.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. ZUS przedstawił sposób wyliczenia świadczenia ubezpieczonego. Wskazał, że emeryturę ubezpieczonego obliczono na podstawie art. 26 ustawy o FUS, bowiem tak ustalona emerytura jest korzystniejsza niż ustalona w oparciu o art. 183 ustawy o FUS (tj. 70% emerytury obliczonej w oparciu o art. 53 i 30% emerytury obliczonej w oparciu o art. 26). ZUS wskazał, że obliczając emeryturę na podstawie art. 53 ustawy o FUS do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia przyjął zarobki z 20 najkorzystniejszych lat z okresu 1978 – 2009 i ustalił go w wysokości 141,17%. ZUS podniósł, iż ubezpieczony nie przedłożył żadnych dowodów na to, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia z 20 lat tj. 1978 – 1997 jest korzystniejszy, bowiem z wyliczeń ZUS wynika że wynosi on 127,93%.

Sąd ustalił, co następuje:

Ubezpieczony R. M. urodzony (...), jest od 1 stycznia 2011r. uprawniony do emerytury. Prawo do emerytury ustalono wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2011r. sygn. VIII U 694/11.

Wysokość emerytury ustalono w oparciu o art. 26 ustawy emerytalno-rentowej tj. poprzez podzielenie podstawy obliczenia emerytury (kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę ubezpieczonego (243,90 miesięcy).

Tak ustalona emerytura wyniosła od 1 stycznia 2011r. 3.149,06 zł brutto i była wyższa od emerytury obliczonej na podstawie art. 183 ustawy o FUS (2.916,33 zł brutto).

Sąd ustalił, iż dokonując hipotetycznego obliczenia emerytury ubezpieczonego w wariancie mieszanym tj. w oparciu o art. 183 ustawy o FUS, ZUS do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjął wynagrodzenie z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu 1978 – 2009, ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 141,17%.

W dniu 4 października 2016r. ubezpieczony złożył wniosek o przeliczenie wysokości emerytury z uwzględnieniem zarobków z 10 lat 1979 – 1988, wskazując że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony w decyzji ZUS dotyczącej kapitału początkowego wynosi 163,53%

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 listopada 2016r. (...) Oddział w Z. przeliczył ubezpieczonemu wysokości emerytury od 1 października 2016r. ZUS obliczył świadczenie ubezpieczonego w oparciu o art. 26 ustawy emerytalno-rentowej tj. podzielił podstawę jej obliczenia (kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę ubezpieczonego (243,90 miesięcy). Tak ustalona emerytura wyniosła od 1 stycznia 2017r. 3.658,55 zł brutto.

Jednocześnie w piśmie z dnia 15 listopada 2016r. ZUS wyjaśnił, iż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ustalony w decyzji z dnia 22 września 2011r. z 10 kolejnych lat 1988 – 1997 168,63% nie mógł być brany pod uwagę. ZUS wskazał, iż do ustalenia wysokości emerytury w myśl art. 53 ustawy o FUS można przyjąć podstawę z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ustalenie emerytury. Dlatego też ZUS ustalając podstawę z 10 kolejnych lat mógł wybrać 10 kolejnych lat z okresu od 1991 – 2010 tj. z 20 lat przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę.

Ustalono, iż decyzją o ponownym ustaleniu kapitału początkowego z dnia 22 września 2011r. ZUS dokonał przeliczenia kapitału początkowego ustalając go w wysokości 262.228,12. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ZUS przyjął wynagrodzenie z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1988r. do 31 grudnia 1997r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 168,53%.

Sąd ustalił, że decyzja z dnia 22 września 2011r. błędnie wskazuje okres, z którego ustalono wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego tj. lata 1988 – 1997. Z akt organu rentowego (k.65) wynika bowiem, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego 168,53% został ustalony faktycznie z kolejnych 10 lat z okresu 1980 – 1989.

Decyzją z dnia 10 listopada 2016r. o ponownym ustaleniu kapitału początkowego ZUS dokonał ponownego przeliczenia kapitału początkowego ustalając go w wysokości 271.501,45. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ZUS przyjął wynagrodzenie z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1978r. do 31 grudnia 1987r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 175,94%.

Sąd ustalił, iż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat tj. 1978 – 1997 wynosi 127,93%.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego.

Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie, prawo do emerytury ubezpieczonego jest bezsporne. Przedmiotem sporu pozostaje natomiast wysokość emerytury.

Sąd zwraca uwagę, że emerytura dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. obliczana jest na nowych zasadach, tj. zasadach wynikających z przepisów art. 24-26c ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 887 ze zm.).

Emerytura ubezpieczonego została obliczona w oparciu o powyższe przepisy (art. 26 ustawy).

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.

Ostatecznie – zgodnie z art. 26 ust. 1 – emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183.

Na powyższy sposób wyliczenia emerytury bezpośrednio wpływa wysokość kapitału początkowego, ustalanego w oparciu o przepisy art. 173 i n. cytowanej wyżej ustawy emerytalno – rentowej.

Zgodnie natomiast z treścią art. 183 ust.1 i 2 emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po dniu 31 grudnia 1948r., o której mowa w ust. 1, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2010, wynosi:

1)70% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2)30% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 ustawy emerytura wynosi:

1)24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz

2)po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,

3)po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych

- z uwzględnieniem art. 55.

Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.

Po myśli ust. 6 na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

ZUS obliczył również hipotetyczne świadczenie ubezpieczonego w oparciu o art. 183 ustawy emerytalnej tj. częściowo na podstawie art. 26 ustawy (30%) i częściowo na podstawie art. 53 ustawy (70%).

Obliczając świadczenie na podstawie art. 53 ustawy ZUS przyjął wariant najkorzystniejszy dla ubezpieczonego tj. wynagrodzenie z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu 1978 – 2009, ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 141,17%.

Tak obliczone świadczenie okazało się jednak mniej korzystne dla odwołującego, gdyż wysokość emerytury obliczona w oparciu o art. 183 ustawy tj. składająca się częściowo z emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ustawy (30%) i częściowo obliczonej na podstawie art. 53 ustawy (70%) była niższa niż emerytura obliczona wyłącznie w oparciu o art. 26 ustawy.

Odwołujący nie kwestionował sposobu obliczenia świadczenia na podstawie art. 26 ustawy, zarzucił jednak, że obliczając emeryturę w sposób mieszany tj. częściowo w oparciu o art. 53 ustawy przyjął błędny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat wybranych z okresu 1978 – 2009 tj. 141,17%.

Zdaniem odwołującego tak przyjęty wskaźnik nie jest dla niego najkorzystniejszy. W odwołaniu ubezpieczony podnosił bowiem, że w decyzjach dotyczących wysokości kapitału początkowego ZUS wskazywał, iż wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego obliczony na podstawie zarobków z 10 lat kalendarzowych 1978 – 1987 wynosi 175,94% (decyzja ZUS z dnia 10 listopada 2016r.), zaś wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego obliczony na podstawie zarobków z lat 1988 – 1997 wynosi 168,53% (decyzja ZUS z 22 września 2011r.). A zatem najkorzystniejsze dla ubezpieczonego jest przyjecie wskaźnika podstawy wymiaru świadczenia obliczonego z 20 lat tj. 1978 – 1997, który wynosi 172,23%.

Argumenty ubezpieczonego nie zasługując na uwzględnienie. Sąd zwraca bowiem uwagę iż w decyzji z dnia 22 września 2011r., ustalającej ponownie wartość kapitału początkowego i wskazującej, że wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego obliczony na podstawie zarobków z lat 1988 – 1997 wynosi 168,53% wkradł się błąd. Wprawdzie wysokość wskaźnika 168,53% jest prawidłowa, ale wskaźnik ten nie dotyczy w rzeczywistości lat 1988 – 1997 – jak błędnie wskazał ZUS w decyzji – a dotyczy 10 lat z okresu 1980 – 1989. Wynika to wprost z akt organu rentowego, które zawierają stosowne wyliczenia (k.65 akt kapitału początkowego).

W rzeczywistości zatem obliczony przez ubezpieczonego wskaźnik 172,23% jest błędny, gdyż zarobki na podstawie których został obliczony nie dotyczą okresów 1978 – 1987 i 1988 – 1997 a dotyczą okresów 1978 – 1987 i 1980 – 1989, tj. lat które w większości się pokrywają.

Natomiast ustalony przez ZUS wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z lat 1978 – 1997 wynosi 127,93% i jest niekorzystny dla ubezpieczonego.

Mając powyższe względy na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja ZUS jest prawidłowa.

W konsekwencji, Sąd na mocy art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie.

(-) SSO Patrycja Bogacińska – Piątek