Postanowienie z 5 sierpnia 2025, sygn. II AKz 782/25

POSTANOWIENIE

Dnia 5 sierpnia 2025 roku

Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SA Michał Marzec

Protokolant: Paulina Ptaszny

przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej w Katowicach Marka Ciosia

po rozpoznaniu w sprawie I. K.

zażalenia wniesionego przez obrońcę ściganego

na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach

z dnia 9 lipca 2025 roku, sygn. akt V Kop 20/25,

w przedmiocie prawnej dopuszczalności wydania osoby ściganej celem przeprowadzenia postępowania karnego

na podstawie art. 437 § 1 k.p.k., art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 74 umowy między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r., (Dz. U. z 1994 r. Nr 96, poz. 465 z późn. zm.).

postanawia:

1.  utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy;

2.  ustalić, że kosztami sądowymi związanymi z postępowaniem odwoławczym obciążyć w całości Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 lipca 2023 roku, sygn. akt V Kop 20/25, Sąd Okręgowy w Katowicach, na podstawie art. 603 § 1 k.p.k. oraz art. 60 ust. 1 umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporządzonej w K. 24 maja 1993 roku – stwierdził dopuszczalność wydania obywatela Ukrainy I. K. organom Ukrainy, w celu przeprowadzenia postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w Złotonosze Obwodu Czerkaskiego w związku z wniesionym przeciwko ściganemu I. K. aktem oskarżenia w postępowaniu karnym nr 12020255150000040 w związku z zarzucanym mu przestępstwem z art. 190 § 3 Kodeksu Karnego Ukrainy (pkt 1 postanowienia). Jednocześnie, przyznano wynagrodzenie obrońcy z urzędu (pkt 2 postanowienia) oraz stwierdzono, że koszty przedmiotowego postępowania ponosi Skarb Państwa (pkt 3 postanowienia).

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył obrońca ściganego, który zarzucił obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a to:

- art. 603 § 1 k.p.k. w zw. z art. 60 ust. 1 umowy między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r. poprzez ich niewłaściwie zastosowanie i stwierdzenie dopuszczalności wydania ściganego I. K. w celu przeprowadzenia postępowania karnego – mimo poważnych wątpliwości co do faktu popełnienia przez ściganego zarzucanego mu czynu, przebiegu postępowania karnego po stronie ukraińskiej z naruszeniem prawa do obrony oraz ogólnej trudnej sytuacji życiowej ściganego, który nie narusza porządku prawnego i przebywa w Polsce legalnie;

- art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 60 ust. 1 umowy między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r. poprzez jego niezastosowanie wobec poważnych wątpliwości co do faktu popełnienia przez ściganego zarzucanego mu czynu, przebiegu postępowania karnego po stronie ukraińskiej z naruszeniem prawa do obrony i nie wydanie opinii negatywnej w przedmiocie stwierdzenia dopuszczalności wydania ściganego I. K. w celu przeprowadzenia postępowania karnego;

- art. 7 § 1 k.p.k. w zw. z art. 60 ust. 1 umowy między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r. poprzez wadliwą ocenę wyjaśnień ściganego. Zgodnie z którymi przeprowadzono przeciwko niemu postępowanie karne mogło być skutkiem represji w związku z odmową udzielenia łapówki za przedłużenie możliwości pobierania świadczenia zgodnie z dotychczas zakwalifikowaną grupą inwalidzką w wyższej wysokości – i niewydanie opinii negatywnej w przedmiocie stwierdzenia dopuszczalności wydania ściganego I. K. w celu przeprowadzenia postępowania karnego.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości i wydanie opinii negatywnej w przedmiocie stwierdzenia dopuszczalności wydania ściganego I. K. w celu przeprowadzenia postępowania karnego, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Wniesione przez obrońcę I. K. zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że kontrola odwoławcza nie wykazała, aby sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżone postanowienie, dopuścił się obrazy przepisów postępowania wymienionych przez skarżącego w złożonym środku odwoławczym.

Stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy w Katowicach prawidłowo rozważył kwestię dopuszczalności ekstradycji obywatela Ukrainy na terytorium tego kraju w świetle przesłanek wskazanych w przepisach umowy między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 24 maja 1993 r., (Dz. U. z 1994 r. Nr 96, poz. 465 z późn. zm.) oraz w art. 603 § 1 k.p.k. i art. 604 § 1 i § 2 k.p.k.

Zauważyć trzeba, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, uprawdopodobnienie zarzutu popełnienia przestępstwa, niezbędne dla stwierdzenia prawnej dopuszczalności wydania, przyjmuje się na podstawie samego faktu złożenia przez państwo obce wniosku ekstradycyjnego (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 sierpnia 1999 roku, sygn. akt II AKz 251/99, OSA 2000/5/41; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2007 roku, sygn. akt II AKz 746/07, OSA 2009/3/5-10; L. Paprzycki, Komentarz aktualizowany do art. 425-673 Kodeku postępowania karnego, LEX/el.2015). W wywiedzionym zażaleniu, obrońca wskazuje, iż przeprowadzone postępowanie karne mogło być skutkiem represji w związku z odmową udzielenia łapówki za przedłużenie pobierania świadczenia zgodnie z dotychczas zakwalifikowaną grupą inwalidzką w wyższej wysokości. Pomimo jednak formułowanych twierdzeń, nie sposób na ich podstawie stwierdzić, że zachodzi uzasadniona wątpliwość co do faktu popełnienia przez ściganego zarzucanego mu czynu. Przedstawione okoliczności należy postrzegać w kategorii konsekwentnie prezentowanej przez ściganego linii obrony, mogącej być jednak przedmiotem rzeczowej i dogłębnej analizy i oceny w ramach prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego na Ukrainie i to już z jego udziałem, a temu właśnie ma służyć tocząca się procedura ekstradycyjna, nie może więc wystarczać do stwierdzenia występowania przesłanki negatywnej z art. 604 § 1 pkt 2 k.p.k. Stwierdzić też trzeba, że wskazywany zarzut sugeruje raczej ewentualne dopuszczenie się przez funkcjonariusza publicznego czynu zabronionego polegającego na obietnicy płatnej protekcji, co nie jest jednoznaczne z naruszeniem prawa do obrony ze strony władz ukraińskich.

Zgodzić się również należy z sądem I instancji, że nie zachodzi w przypadku ściganego żadna z przesłanek powodujących niedopuszczalność wydania lub uzasadniających jego odmowę. Czyn, pod zarzutem popełnienia którego stanął I. K. zagrożone jest - według prawa ukraińskiego i prawa polskiego - karą pozbawienia wolności w wymiarze maksymalnym co najmniej jednego roku lub karą surowszą. Wymieniony nie posiada obywatelstwa polskiego, nie korzysta ze statusu uchodźcy ani z prawa azylu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku czynu z art. 190 § 3 Kodeksu Karnego Ukrainy, odpowiadającemu przestępstwu oszustwa z art. 286 § 1k.k. Polskiego Kodeksu Karnego nie nastąpiło przedawnienie karalności ani nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Jednocześnie nie zachodzi obawa, że przestępstwo zarzucane ściganemu według ustawodawstwa strony wzywającej jest zagrożone karą śmierci. Przestępstwa zarzucanego ściganemu nie sposób także uznać za czyn popełniony na tle politycznym. W ocenie Sądu Apelacyjnego przedstawione w sprawie okoliczności nie pozwalają na uznanie, że w niniejszej sprawie przekazanie jest sprzeczne z polskim prawem oraz istnieje ryzyko naruszenia przez organy strony wzywającej praw i wolności osoby ściganej podczas przeprowadzenia postępowania karnego o zarzucany I. K. czyn.

Zauważyć również trzeba, że przeszkody ekstradycyjne, w szczególności prawdopodobieństwo naruszenia wolności i praw osoby wydanej, muszą być oceniane na gruncie konkretnej sprawy oraz w odniesieniu do tych faktów, które są znane w czasie postępowania ekstradycyjnego. Podnoszony w tym kontekście przez obrońcę argument o prowadzonych przez wojska rosyjskie działaniach wojennych na terytorium Ukrainy nie był w stanie podważyć trafnej decyzji sądu I instancji. Wskazać bowiem należy, że zasięg tych działań i jego skutki, których nie da się rzecz jasna przewidzieć, nie stanowią przeszkody do przekazania O. P. na terytorium Ukrainy. Zauważyć trzeba w tym kontekście, że strona ukraińska gwarantuje przestrzegania prawa krajowego oraz międzynarodowego, a nadto – z uwagi na działania wojenne na terytorium Ukrainy – wskazuje na prawidłowe działanie organów wymiary sprawiedliwości w obwodzie C., w którym nie są prowadzone działania zbrojne i jest miejscem oddalonym od terytoriów objętych regularnymi działaniami wojennymi. Jednocześnie zapewniono, iż obecnie właściwe organy Ukrainy podejmują wszelkie możliwe środki w celu wsparcia normalnego funkcjonowania instytucji penitencjarnych i zagwarantowania bezpieczeństwa ich personelu, osadzonych i osób zatrzymanych na postawie przepisów o stanie wojennym.

Sąd odwoławczy miał także w polu widzenia fakt, iż I. K. mieszka w Polsce, i ma na utrzymaniu żonę oraz dwójkę dzieci jednak okoliczność tego rodzaju stanowi jedynie fakultatywną przeszkodę ekstradycyjną (art. 604 § 2 pkt 1 k.p.k.), wobec czego przesłanka ta sama w sobie nie obligowała sądu I instancji do podjęcia decyzji o niedopuszczalności jego wydania tym bardziej, że ścigany wiedział o prowadzanym przeciwko niemu postępowaniu karnym i pomimo tej wiedzy opuścił terytorium Ukrainy.

Z wyżej przedstawionych względów oraz nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów podniesionych przez obrońcę w złożonym środku odwoławczym, Sąd Apelacyjny uznał, że stanowisko sądu I instancji w zakresie stwierdzenia prawnej dopuszczalności wydania I. K. organom ukraińskiego wymiaru sprawiedliwości jest prawidłowe.

Mając na względzie sytuację ściganego, wydatkami postępowania odwoławczego obciążono w całości Skarb Państwa.

Z uwagi na powyższe, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

ZARZĄDZENIE

1.  odpis postanowienia z pouczeniem o prawomocności doręczyć:

-.

ściganemu po przetłumaczeniu na język ukraiński,

jego obrońcy.

2.  zwrócić akta sprawy.

Katowice, dnia 5 sierpnia 2025 roku