Wyrok z 29 października 2025, sygn. II AKa 87/25

Przewodniczący

Janusz Sulima (spr.)

Sędziowie

Jacek Dunikowski

Brandeta Hryniewicka

Protokolant

Elżbieta Niewińska

Formularz UK 2

Sygnatura akt

AKa 87/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 stycznia 2025 r. w sprawie II K 34/23

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

Zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

I.Obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku a mianowicie

- art. 439 par. 1 pkt. 2 Kpk polegającej na "nie spełnieniu standardów niezawisłości i bezstronności" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

- art. 7 kpk poprzez przyjęcie powierzchownej i dowolnej ocenie wyjaśnień złożonych przez oskarżyciela posiłkowego poprzez bezkrytyczne danie wiary tym wyjaśnieniom w całości obciążającej oskarżonego pomimo tego, że dowód zawarcia ugody z W. K. został spłycony i nie miał wpływu na wydany wyrok w sprawie a zeznania W. K. nie zostały poddane pod wątpliwość w całości czy części pomimo, że :

- świadek ten powoływał się na niepamięć lub czasokres.

- ustalono, że otrzymywał od W. Ż. kwoty po ok. 3 min złotych a W. Ż. miała nie pamiętać dlaczego je przelewała

- pominięcie faktu relacji intymnej W. K. i W. Ż., których potwierdzeniem jest dokonywane przelewy na konto W. K. przez W. Ż. oraz oświadczenie, żęto W. K. miał pomagać W. Ż. wybierać pieniądze z banków a W. K. temu zaprzeczył,

- przyjęcie zeznań W. K. za wiarygodne i będących podstawą wyrokowania pomimo, iż różniły się one co do istoty sprawy z zeznaniami oskarżyciela posiłkowego i W. Ż., która była z W. K. w relacji zażyłości oraz fakt otrzymywania od niej znacznych środków finansowych, - z jednej strony świadek wskazał, że „ jeśli nie dostałem tych pieniędzy , to nie przekazałem, gdybym dostał na pewno bym przekazał" - takie stwierdzenie prowadzi wprost do braku odpowiedzi a Sąd przyjął za pewnik, iż W. K. środki otrzymał i przekazał, gdzie sam świadek nie pamięta nic z przekazania środków.

- przyjmując zawartą ugodę między świadkiem a oskarżycielem posiłkowym, gdzie wzajemnie ustalili nie kwestionowanie swoich pozycji i nie działanie na szkodę drugiego - uznanie za podstawę wyrokowania jako potwierdzenie otrzymania środkowi ich przekazania oskarżonemu przez świadka jest nielogiczne, bowiem gdyby świadek rzeczywiście otrzymał środki przyznałby się do ich otrzymania a w przypadku kiedy świadek ma na uwadze zawartą ugodę i konsekwencje z niej płynące - wskazanie niepamięci jest właśnie alternatywą dla wskazania „nie odebrałem środków" bowiem przyznanie „że środków nie odebrał i nie otrzymał" byłoby działaniem na niekorzyść J. Ż.

- sad błędnie ustalił, ze zawarta ugoda miedzy W. Ż. a oskarżycielem posiłkowym nie miała żadnego znaczenia dla sprawy poprzez brak istotnego wpływu na treść złożonych zeznań przez świadka. Przyjęcie dla pozorów stwierdzenie świadka , ze J. Ż. jest nadmiernie mściwy nie jest niczym istotnym. Bowiem nie niesie za sobą żadnych negatywnych dla świadka konsekwencji na kanwie zawartej ugody, - sad pominął zupełnie treść zawartej ugody miedzy J. Ż. a W. K., w której to ugodzie pomimo wygrania sprawy przed sadem I instancji przez W. K. i zasądzenia kilkudziesięciu milionowych kwot zawarł ugodę, w której otrzymał od małżonków Ż. kwotę ok. 400 tys. złotych co świadczy o dodatkowych poza umownych rozliczeniach lub i zobowiązaniach.

wyrokowanie na postawie powyższego jest naruszenie,

- Art. 7 kpk poprzez przyjęcie powierzchownej i dowolnej ocenie wyjaśnień złożonych przez oskarżonego, któremu sąd nie dał wiary żadnym jego wyjaśnieniom pomimo pokrywania się tych wyjaśnień z wyjaśnianiami świadków : J. K., K. N., poprzez :

-Uznanie, że oskarżony sprawował nadzór nad obszarem obsługi prawnej spółki m., gdzie ta sytuacja nie była przedmiotem postępowania i nie była badana, - uznanie, że oskarżony pełnił nadzór nad finansami i rachunkowością gdzie to świadek M. i G. byli stale na miejscu w spółce i podpisywali faktury - je akceptowali,

- pominięcie, ze w KRS spółki M. była łączna reprezentacja i wszelkie decyzje w spółce podejmowane być musiałby przez dwóch członków zarządu łącznie i sam oskarżony nie mógł podjąć decyzji

- błędne uznanie, iż kredyty spółki były zaciągane samodzielnie przez oskarżonego, gdzie zgodnie z KRS spółki nie było takiej możliwości a wszelkie kredyty zawierało minimum dwóch członków zarządu łącznie,

- uznanie, ze każdy świadek którego zeznania były spójne i zbieżne z zenzami oskarżonego nie były uznane za wiarygodne, spójne

- art. 7 kpk poprzez przyjęcie powierzchownej i dowolnej ocenie dowodów w sprawie poprzez pominięcie faktu, ze pokwitowanie kwoty 820.000 pin i 100.000 Euro było zabezpieczone wekslem, który poręczył drugi członek zarządu co świadczy o tym, że nie było żadnej pożyczki udzielonej przez J. Ż. dla J. O. jako osoby fizycznej a prawdopodobnie pożyczka mogła być pożyczką dla i na rzecz spółki bowiem dwóch członków zarządu podpisało weksel jako zabezpieczenie pożyczki, co świadczyć mogłoby że albo weksel dotyczy innej pożyczki - takiej udzielonej dla spółki M.. albo nie było pożyczki udzielonej dla osoby fizycznej J. O.,

- nie podjęcie ustalenia się, dlaczego J. Ż. nie dochodził zapłaty od P. G. skoro poręczył weksel będący zabezpieczeniem pożyczki,

- pominięcie ustalenia związku odebrania środków finansowych przez W. K., który nie zaprzeczył swojemu podpisowi pod pokwitowaniem, gdzie podpis J. O. nie został potwierdzony jako podpis złożony przez J. O. bezdyskusyjnie.

- pominięcie różnych tabliczek znamionowych maszyn H. W. - różne numery seryjne tabliczek i przypisanie, że H. na fakturze należącej do m. jest H. należącym do J. O..

- brak odniesienia się w treści uzasadnienia wyroku do tabliczek znamionowych maszyny, której dotyczy niniejsze postępowanie- wskazuje się jedynie model i rok produkcji bez numeru maszyny co świadczy o nie rozpoznaniu dlaczego sa różnice w dwóch tabliczkach znamionowych czy dotyczy to dwóch maszyn czy jednej i tej samej,

- art. 7 kpk poprzez przyjęcie powierzchownej i dowolnej ocenie dowodów w sprawie poprzez

- nie ustalenie, że J. O. zataił przez J. Ż. fakt zakupu linii produkcyjnej w dniu 09.02.2012, gdzie nie ustalono że doszło do zakupu linii produkcyjnej w ww. dacie bowiem J. I. zeznał, ze M. nie dokonał zakupu linii a tut. sad uznał, ze doszło do zatajenia ale nie przeprowadził dowodu na ta okoliczność. Ponadto, pozostali członkowie zarządu również musieliby dokonać zatajenia faktu zakupu a M. legitymuje się fakturą nie 50.000 Euro za zakup linii a wartością 1.200.000 Euro co świadczy o okazywaniu przez P. G. różnych faktur na okoliczność zakupu jednej maszyny.

- nie ustalenie czy doszło do przekazania pieniędzy oskarżonemu gdzie zgodnie z pokwitowaniem oskarżony nie naniósł podpisu pod pokwitowaniem tym samym nie udowodniono oskarżonemu wejście w posiadanie środków finansowych od J. Ż., które miała przekazać jego żona.

- pominięcie zeznań J. I., który wskazał że nie przypomina sobie spotkania z J. Ż. w (...) i sąd pominął tą część zeznań wskazując, ze doszło do spotkania J. Ż. w V. z J. I. co przeczy logice i treści zeznań. Poza tym co mogą pracownicy spółki powiązani z P. G. wiedzieć o spotkaniu w V. w zupełnie innym terminie niż w czasie kiedy oni przebywać mieli w Hiszpanii J. Ż. z J. I..

- uznanie, iż doszło do zawarcia pożyczki gdzie przeczy to logice bowiem sprawa I C 538/15 dotyczyła nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowymi gdzie roszczenie oparte zostało na wekslu a nie na faktycznym zaciągnięciu zobowiązania. Bowiem podstawą roszczenia był weksel. Uznanie na podstawie, iż był wyrok sądu cywilnego w sprawie I C 538/15 w przedmiocie zobowiązania wekslowego nie przeświadczą o tym, ze w dniu 01.03.2012 r. W. K. przekazała J. O. pobrane pieniądze od W. Ż..

- art. 7 kpk poprzez przyjęcie powierzchownej i dowolnej ocenie dowodów w sprawie poprzez uznanie w pełni zeznań J. Ż. i W. Ż., które są nielogiczne i z doświadczenia życiowego nie mogą być prawdziwe. Bowiem nie logicznym jest, że kwotę ponad miliona złotych . kwotuje się na kartce papieru w kratkę z naniesionymi w różnym czasie podpisami osób. Gdzie przyjmując, ze mogłaby być to pożyczka dla osoby fizycznej to można było przekazać środki przelewem na rachunek bankowy tej osoby. Nadto, W. K. był biorącym środki i on powinien wylegitymować się dokonaną opłatą podatku (...). Taka sytuacja nie była przedmiotem postępowania. Jednocześnie fakt wybrania środków nie przesądza o ich przekazaniu osobie trzeciej tym bardziej, że już w 20.13 roku lub i w roku 2012 J. Ż. mógł dochodzić zwrotu pożyczki lub mógł pociągnąć do odpowiedzialności poręczyciela a jednak tego nie dokonał. Co może świadczyć o tym, że działania J. żurawia maja inną intencję oraz nie doszło do zawarcia umowy pożyczki a rzekomy upływ czasu pozwolił na nie zabezpieczenie dokumentów spółki oraz niepamięć osób trzecich.

- nie można dać wiary zeznaniom P. G. i M. z uwagi, iż sami na początku poddawali że mają niepamięć z powodu różnych schorzeń, chorób. Udzielenie takim świadkom wiarygodności ich zeznań

- pominiecie jako wiarygodnej zapisów umowy o przewłaszczeniu, z której wynika iż H. miał być własnością J. O. i żadna ze stron nie kwestionowała tej umowy - tym samym J. Ż. zaprzeczał swoim zeznaniom jak i zeznania P. G. i M. powinny być nieprawdziwe.

- błędne twierdzenie, że pokwitowanie przyświadcza o odebraniu pieniędzy przez J. O., gdzie świadek W. K. nie potwierdził odbioru tych pieniędzy a podpis pod pokwitowaniem J. O. nie został potwierdzony.

- przyjęcie, że telefonicznie J. Ż. ze swoją żoną mieli otrzymać potwierdzenie od J. O., ze odebrał pieniądze jest niezgodne z zasadą doświadczenia życiowego. Małżonkowie zawsze będą się wspierać co zostało zaobserwowane, że nawet w obliczu twierdzeń na rozprawie, że W. Ż. była w relacji z W. K. małżonkowie okazali sobie wsparcie a W. Ż. nie mogła przypomnieć sobie podstawy wypłaty kwoty 3 min złotych na rzecz W. K.. Danie wiary zeznaniom ww. osób wyłącznie dlatego, że taka samą narrację przyjęły jest naruszeniem swobodnej oceny dowodowej bowiem na tych samych warunkach sad nie dał wiary świadkom K. N. i J. K. - z uwagi, iż były spójne z narracją oskarżonego.

- sąd nie podjął się wyjaśnienia rozbieżności w tabliczkach znamionowych a przyjął własną ocenę bez podstawy i argumentacji w tym bez przeprowadzenie dowodu na okoliczności wniosków w tym zakresie.

- podanie zeznań P. G. jako spójne w przedmiocie zakupu H. na kwotę 1.200.000 Euro pomimo, iż wcześniej sad dał wiarę wycenie na 50.000 Euro oraz błędnemu staniu, iż za sprawy finansowe odpowiadał wyłącznie J. O. to skąd P. G. miałby wiedzę w przedmiocie wartości transakcji zakupu i warunków zakupu maszyny tj., ze dokonano zakupu przez spółkę a nie J. O.. Przeczy to wcześniejszym ustaleniom.

- pominiecie zeznań J. I., który wskazał, ze nie wystawiał faktury na wskazaną kwtę a sad pominął tą treść zeznań z uwagi na wpisującą się w narrację oskarżonego. Sad pomniał, iż zeznania J. I. świadka wskazują na rozbieżność z zeznaniami P. G. i J. Ż..

- błędne ustalenie wiarygodności zeznań W. M. oraz P. G. bowiem świadkowie zeznali, ze mają problemy z pamięcią ale szczegółowo pamiętali akurat transakcję nabycia H. za 1.200.000 Euro co powinno budzić wątpliwość tych zeznań w kontekście stanu zdrowia świadków,

- błędne ustalenie, iż zeznania W. Ż. są szczere gdzie nie wynika z zeznań ich szczerość skoro świadek nie pamiętała podstawy wypłaty dla W. K. kwoty prawie 3 min złotych a świadek W. K. nie pamiętał chodzenia ze świadkiem po bankach w celu wybrania pieniędzy.

- zeznania K. U. dotyczyć miały okresu od 08.2012 a pożyczka miała zostać zawarta w marcu 2012 i wówczas miało dojść do przekazania środków. Zeznania świadka nie są wiarygodne dla sprawy bowiem nie wynikają z jej wiedzy i obserwacji a z informacji od osób trzecich, z którymi miała kontakt oskarżyciel posiłkowy.

- ustalenie, o odrzuceniu zeznań świadka B. T. wyłącznie z uwagi, iż odpowiedział na pytanie świadczą o przyjętej z góry ocenie sprawy i wyrokowania bowiem świadek wiedział na jaka okoliczność ma zeznawać, otrzymał wezwanie z sądu i miał świadomość jakie będą poruszane okoliczności. Sad nie dokonał ustalenia dlaczego świadek tak zeznał ale wywiódł wniosek nieprawdziwy w swojej ocenie.

- pominiecie ustaleń świadka J. K. jako jedynej osoby działu księgowości jako niezasługujące na podzielenie z uwagi na wpisywanie się ich w narrację oskarżonego jest naruszeniem art. 7 kpk

II. Błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na podstawę wyroku i mająca wpływ na jego treść polegająca na przyjęciu, iż oskarżony :

- przyjął od W. K. środki pieniężne wyłącznie na podstawie twierdzeń oskarżyciela posiłkowego nawet przy braku potwierdzenia ich przekazania przez W. K.

- uznaniu, że doszło do zawarcia umowy pożyczki na osobę fizyczną skoro poręczeniem były dwa podpisy członków zarządów spółki a sam oskarżony wskazał, ze trzeci członek zarządu był dla niego niewiarygodny i dlatego chciał aby za weksel poręczył P. G.,

- uznaniu, za wiarygodne wszelkie twierdzenia świadków zgodnie z linią oskarżenia

- uznanie, ze niewiarygodne wszelkie twierdzenia świadków zgodne z linia obrony bez poddania szczegółowo argumentacji,

- nie ustalono, że J. O. osiągnął korzyść

- pominięto zeznania J. Ż., który zeznał, ze jest w posiadaniu maszyny oraz że maszyna jest M. co świadczy, iż J. O. wprowadził do majątku spółki maszynę, na która miał zaciągnąć pożyczkę.

Sąd pominął aneks do Umowy pożyczki zawartej w dniu 16.11.2011 r. zawarty miedzy : J. O., W. M.. P. G. oraz (...) sp. z o.o., w której imieniu działał J. Ż.. Przedmiotem tej umowy była pożyczka 2.000.000 złotych, której zabezpieczeniem była m.in. linii H.. Co przeczy zeznają J. Ż., ze został wprowadzony w błąd, że zawarto umowę pożyczki, ze nie wiedział nic o tym, ze H. jest własnością M../9 umowa - aneks do umowy pożyczki zawartej w dniu 16.11.2011 karta 170/ karta 634) w aktach jest umowa z pieczęcią prokuratura okręgowa w Olsztynie.

Pominięcie w sprawie przeprowadzenia dowodu z weksla pomimo, iż ten dowód został przywołany w zawiadomieniu przez oskarżyciela posiłkowego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Odnosząc się do pierwszego zarzutu należy podkreślić, iż w postanowieniu z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt I KK 278/24 Sąd Najwyższy wprost wskazał, że powołanie na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy wskazał, że w dniu 15 lipca 2022 r. weszły w życie przepisy art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 29 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, w których dopuszczono możliwość badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Jednocześnie w ustawach tych wskazano, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. W aktualnym stanie prawnym, wszelkie wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego sądu powszechnego, mające charakter systemowy lub indywidualny, mogą zostać zweryfikowane jedynie w trybie procedury przewidzianej w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, która to procedura w sprawie karnej może zostać zainicjowana wyłącznie przez strony (art. 42a § 3 PrUSP w zw. z art. 42a § 6 pkt 6 PrUSP).

Zgodnie zaś z art. 42a § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych: wniosek składa się w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Oskarżony i jego obrońca przed rozprawą główną zostali prawidłowo zawiadomieni o składzie sądu pierwszej instancji. Skoro zatem uprawnione podmioty nie skorzystały w ustawowym terminie z przysługującego im w tym zakresie prawa, to zgodnie z powyżej przywołanym przepisem prawo to wygasło. W tym stanie rzeczy badanie przesłanek określnych w art. 42a § 3 ww. ustawy w odniesieniu do sędziego biorącego udział w rozpoznaniu sprawy przed sądem jest niedopuszczalne na dalszym etapie postępowania, i to nie tylko z inicjatywy stron, ale też sądu, gdyż wobec normy wynikającej z art. 42a § 3 w zw. z art. 42a § 6 pkt 4) powyżej przywołanej ustawy, sąd nie dysponuje własną inicjatywą w tym przedmiocie. Mając zatem na uwadze powyższe wskazać należy, iż uprawnienie oskarżonego jak i jego obrońcy do wystąpienia z wnioskiem o badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, w niniejszej sprawie bez wątpienia wygasło, a co za tym idzie żądanie uznać należy za spóźnione.

Nie można podzielić stanowiska obrońcy, że Sąd pierwszej instancji naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 7 k.p.k. Ocena wiarygodności poszczególnych dowodów została poprzedzona ujawnieniem na rozprawie głównej pełnego materiału dowodowego i dokonana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, zarówno korzystnych, jak i niekorzystnych dla oskarżonego. Wnioski Sądu pozostają zgodne z zasadami wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a ich motywy przedstawiono w uzasadnieniu wyroku w sposób logiczny, spójny i wyczerpujący.

Odmówienie wiary niektórym zeznaniom lub wyjaśnieniom złożonym przez świadków lub oskarżonych, a w rezultacie ich pominięcie, jako podstawy dowodowej podczas dokonywanych ustaleń faktycznych, nie może być utożsamiane ani z brakiem okoliczności, których tego rodzaju dowód dotyczy w kontekście finalnego rozstrzygnięcia, ani też nie jest wyrazem złamania zasady bezstronności sądu, bowiem odmowa przyznania waloru wiarygodności niektórym z przeprowadzonych dowodów, przy jednoczesnej aprobacie i uwzględnieniu innych dowodów, jest niczym więcej niż realizacją przysługującego sądowi orzekającemu uprawnienia w ramach czynienia ustaleń faktycznych, z pełnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów. Nie można więc czynić zarzutu na podstawie ww. przepisu opierając się jedynie na tym, że pewne dowody nie stanowiły podstawy ustaleń, jeżeli zostały rozważone, a ich znaczenie ocenione w sposób czyniący zadość wymogom z art. 7 KPK. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu - II Wydział Karny z dnia 11 kwietnia 2024 r. II AKa 46/24)

Wskazać należy, że apelacja obrońcy nie zawiera żadnych rzeczowych zarzutów dotyczących oceny dowodów dokonanej przez Sąd i stanowi jedynie polemikę z dokonaną przez Sąd oceną dowodów. Podkreślić trzeba również, że sama odmienność oceny materiału dowodowego od oczekiwań stron procesowych nie stanowi naruszenia wskazanego powyżej przepisu.

Bezpodstawny jest też podniesiony w apelacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Dla skuteczności zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, niezbędnym jest wykazanie przez skarżącego nie tylko ogólnej wadliwości ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, ale wykazanie konkretnych uchybień w ocenie materiału dowodowego, jakich dopuścił się tenże sąd w świetle zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Obrońca nie wykazał w sposób skuteczny tego rodzaju uchybień natury faktycznej lub logicznej.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących oceny zeznań świadka W. K., podnieść należy, iż świadek – pomimo braku szczegółowej pamięci co do sposobu przekazania pieniędzy – potwierdził autentyczność swojego podpisu na pokwitowaniu. Nadto jednoznacznie wskazał, iż wielokrotnie przekazywał oskarżonemu środki finansowe pochodzące od małżonków Ż., a także że oskarżony każdorazowo otrzymywał kwoty, których przekazania świadek się podjął. Powyższe okoliczności pozostają spójne oraz wzajemnie się uzupełniają z zeznaniami J. Ż. (2) oraz W. Ż.. Podnoszona w apelacji kwestia rzekomej relacji osobistej między W. K. a W. Ż., której potwierdzeniem miałyby być dokonane przelewy, pozostaje irrelewantna dla oceny ich wiarygodności. Świadkowie prowadzili wspólne przedsięwzięcia gospodarcze związane z działalnością hotelu w O., co w pełni wyjaśnia przepływy środków finansowych między nimi. Brak szczegółowej pamięci co do tytułów przelewów nie ma znaczenia dla ustalenia faktów w niniejszym postępowaniu. Również zaprzeczenie przez świadka, jakoby asystował W. Ż. przy wypłatach środków z banku, nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy wiary jego zeznaniom.

Także podnoszona przez obronę kwestia dotyczące zakupu nieruchomości w P. i późniejsze postępowanie sądowe w tym przedmiocie zakończone zawarciem pomiędzy małżonkami Ż. i W. K. ugody nie ma żadnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Sprawy te nie są ze sobą powiązane, a apelujący nie wykazał żadnych przekonywających dowodów mających świadczyć o wpływie tamtej sprawy na wiarygodność zeznań W. K. w niniejszym postępowaniu.

Sąd I instancji dokonał również prawidłowej, swobodnej, a nie dowolnej oceny wyjaśnień oskarżonego. Argumentacja Sądu Okręgowego w tym zakresie została przedstawiona w sposób szczegółowy i przekonujący. Sąd prawidłowo ocenił jego depozycje jako chwiejne i niestanowcze, co prawidłowo skutkowało nieuwzględnieniem ich jako wiarygodnego dowodu. Fakt, że z wyjaśnieniami oskarżonego spójne były zeznania J. K. i K. N. także nie obligowało Sądu do automatycznego uznania ich za wiarygodne. Sąd zasadnie przyjął, że oskarżony jako Prezes posiadał nadzór nad funkcjonowaniem kluczowych obszarów działalności spółki, w tym obsługi prawnej oraz finansów. Ustalenie to wynikało nie tylko z literalnego podziału obowiązków, lecz przede wszystkim z praktycznego sposobu działania spółki, potwierdzonego przez świadków oraz analizę dokumentów. Należy podkreślić, iż często formalny model reprezentacji nie przesądza o rzeczywistym sposobie podejmowania decyzji w spółce. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż oskarżony, mimo wymogu współdziałania, był osobą dominującą w spółce, inicjował decyzje oraz faktycznie je kształtował.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące odmowy przyznania wiary zeznaniom K. N. (2) i J. K. (2). Bez znaczenia jest okoliczność, iż J. K. (2) pracowała w dziale księgowości skoro faktycznie nie dysponowała wiedzą na temat finansowania zakupu linii produkcyjnej do produkcji deski litej. Wyżej wskazani świadkowie, mimo iż nie mieli styczności z dokumentami dotyczącymi zakupu H. stanowczo oświadczyli, że to oskarżony dokonał zakupu, co wskazuje, że ich depozycje wpisywały się jedynie w jego linię obrony.

Prawidłowo także Sąd Okręgowy ocenił depozycje B. C. jako pozostające w oczywistej sprzeczności z dowodami, które sąd obdarzył walorem wiarygodności. Sam fakt, iż świadek został wezwany na okoliczności wskazane w wezwaniu i był świadomy przedmiotu przesłuchania, nie czyni jego zeznań automatycznie wiarygodnymi ani nie wyklucza ich krytycznej oceny. Jednak trafnie Sąd uznał je za nieprzekonywające i nielogiczne skoro świadek już na początku przesłuchania stanowczo oświadczył, że to oskarżony, mimo wydania H. Spółce, dokonał jego zakupu.

W tym miejscu należy wskazać, iż zeznania oskarżyciela posiłkowego pozostają w pełnej zgodności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, obejmującym zarówno źródła osobowe, jak i dokumenty. Prawidłowo zatem Sąd I instancji oparł ustalenia faktyczne m.in. na tych zeznaniach. Podkreślić przy tym należy, iż sam fakt niepamięci świadka co do niektórych szczegółów nie może być uznany za podstawę do podważenia prawdziwości jego relacji. Całkowicie bezzasadny należy uznać zarzut dotyczący rzekomej „nielogiczności” zeznań J. Ż. (2) i W. Ż. wynikającej z faktu pokwitowania kwoty przekraczającej milion złotych na zwykłej kartce papieru. Z ustaleń sprawy jednoznacznie wynika, że przekazanie gotówki było elementem przemyślanego działania oskarżonego, który uzgodnił z pokrzywdzonym sposób dofinansowania spółki poprzez wniesienie aportu w postaci maszyny H.. Strony podpisały umowę pożyczki, zabezpieczyły ją wekslem, a środki przekazano za pokwitowaniem. Zarówno forma pokwitowania, jak i rozbieżności czasowe w złożeniu podpisów nie wpływają na jego wiarygodność. Oskarżony potwierdził otrzymanie środków dwukrotnie: przy zawieraniu umowy i poprzez podpisanie pokwitowania. Niezasadny pozostaje zarzut dotyczący oceny opinii z zakresu badań grafologicznych. Choć biegły nie sformułował kategorycznego wniosku co do autorstwa podpisu „J. O.” na pokwitowaniu, to wskazał na wysokie prawdopodobieństwo jego autentyczności. Należy podkreślić, iż brak jednoznaczności wynikał wyłącznie z ograniczeń materiału porównawczego. Dodatkowo zeznania J. Ż. (2) i W. Ż. zgodnie potwierdzają fakt poinformowania pokrzywdzonego przez oskarżonego o odbiorze pieniędzy. Samo kwestionowanie zeznań J. Ż. i W. Ż. powołując się na zasady doświadczenia życiowego z uwagi na to, iż małżonkowie zawsze, zdaniem wnoszącego apelacje, będą się wspierać, jest jedynie swobodną polemikę z ustaleniami Sądu. Podkreślenia wymaga, iż oskarżony nigdy nie kwestionował autentyczności podpisów złożonych pod umową pożyczki, wekslem i porozumieniem wekslowym, co także wzmacnia wiarygodność ustaleń Sądu I instancji. Sąd Apelacyjny nie znajduje żadnych podstaw do podważenia wniosku, że J. O. (1) otrzymał kwotę pożyczki w deklarowanej przez strony wysokości.

Przechodząc dalej nie sposób także zgodzić się z obroną, iż zawarcie umowy pożyczki nie może zostać także ustalone na podstawie wydanego w sprawie cywilnej sygn. akt. I C 538/25 wyroku z uwagi na to, iż podstawą roszczenia był weksel. W uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego I ACa 885/16 wskazano, iż „kwestią jedyną, która podlegała rozstrzygnięciu było ustalenia czy faktycznie doszło do zawarcia umowy pożyczki i czy są przesłanki do żądania jej zwrotu, czy nawet przyjmując, iż nie doszło do zabezpieczania pożyczki wekslem własnym, wykazane zostało w sposób należyty roszczenie powoda z umowy pożyczki. (…) strony niewątpliwie zawarły umowę pożyczki i w ocenie Sądu Apelacyjnego zaistniała podstawa do żądania jego zwrotu (k.169v). Nie mniej jednak pamiętać należy, że ustalenia poczynione przez sąd w sprawie cywilnej w ogóle nie są wiążące w postępowaniu karnym.

Przechodząc do kolejnych zarzutów co do zeznań K. U., to nie można pozbawić ich waloru wiarygodności tylko z tego powodu, iż są częściowo oparte na informacjach uzyskanych od osób trzecich. Ocena wiarygodności świadka należy do kompetencji sądu, a fakt, że świadek powołuje się na informacje uzyskane od innych osób, nie pozbawia jego zeznań wartości dowodowej, jeżeli sąd może ocenić ich przydatność i spójność z innymi dowodami, czego dokonał Sąd I instancji.

Chybione są również zarzuty skarżącego dotyczące oceny zeznań W. M. (2) oraz P. G. (2). Świadkowie ci nie mieli pełnej wiedzy na temat finansowania zakupu owej linii posiłkując się w tym zakresie dokumentami (fakturami, listami przewozowymi) oraz okolicznościami takimi jak: poniesienie kosztów transportu H. przez spółkę, wysłanie dwóch pracowników do Hiszpanii, byli przekonani o zakupie linii przez spółkę. Brak szczegółowej pamięci, spowodowany schorzeniami, upływem czasu bądź równoległymi postępowaniami, nie może dyskwalifikować całości ich zeznań, w szczególności iż w znacznej części opierają się one na dokumentacji i przy tym korespondują z innymi dowodami uznanymi za wiarygodne. Wbrew odmiennym wywodom obrony z powyższymi zeznaniami nie są rozbieżne depozycje J. I., który potwierdził, że fakt zakupu linii z H. dokumentuje faktura na kwotę 50 000 euro.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące zeznań świadka K. U.. Świadek, z uwagi na relacje zawodowe zarówno ze spółką M., jak i spółką należącą do J. A., posiadała wiedzę dotyczącą transakcji nabycia H.. Jej zeznania pozostają spójne zarówno z dokumentacją, jak i z innymi dowodami osobowymi.

Trafnie ustalił Sąd Okręgowy, iż zawierając umowę pożyczki, oskarżony J. O. (1) zataił przed pokrzywdzonym, iż H. został już wcześniej nabyty przez spółkę M. i znajdował się na terenie zakładu w Ż.. Potwierdza to faktura z lutego 2012 r. na kwotę 50.000 EUR, specyfikacja będąca jej załącznikiem, dokumenty transportowe dotyczące przewozu urządzenia z Hiszpanii do Ż., a także zbieżne zeznania szeregu świadków tj. W. M. (2), P. G. (2), J. A., P. G. (3), K. S., K. U.. Faktura z 1 czerwca 2012 r. na kwotę 1.200.000 EUR potwierdza natomiast, wbrew twierdzeniom obrońcy, że nabywcą urządzenia była spółka M., a nie oskarżony. Wbrew twierdzeniom apelującego, Sąd Okręgowy dokonał całościowej i rzetelnej oceny materiału dowodowego, nie opierając się wyłącznie na zeznaniach oskarżyciela posiłkowego czy małżonków Ż., lecz na kompleksowej analizie wszystkich dostępnych dowodów, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia.

Oceny, iż J. Ż. (3) nie miał wiedzy o posiadaniu przez spółkę M. maszyny H. zmienić nie może okoliczność, iż oskarżyciel posiłkowy jest biznesmenem z wieloletnim doświadczeniem. Nie sposób też zgodzić się z obrońcą, iż pożyczył on „kilka milionów złotych” bez realnego potwierdzenia ich przeznaczenia, bowiem cel przeznaczenia środków finansowych został ustalony wspólnie z oskarżonym, który swoimi kompetencjami i wiedzą wzbudził jego zaufanie. Środki finansowe miałyby być przeznaczone na zakup linii produkcji deski litej, która to miała zostać wniesiona aportem do spółki celem zwiększenia jej kapitału. To względy ekonomiczne zdecydowały, że faktycznie jej nabywcą miał być oskarżony, nie zaś spółka. Oskarżony mając świadomość zakupu H. przez spółkę, który to został już przewieziony do zakładu w Ż. w dniach od 9 lutego do 12 lutego 2012 roku i po wystawieniu faktury przez M. I. w dniu 09 lutego 2012 roku, nie mając zamiaru jego zakupu, zgodnie z ustaleniami z pokrzywdzonym, wprowadził go w błąd co do wykorzystywania środków finansowych pochodzących z umowy pożyczki nadając jej jedynie cechy pozorności, co doprowadziło pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzeniem pieniędzmi w kwocie 820 000 złotych i 100 000 euro. Kolejno oskarżony utrzymywał J. Ż. (2) w przeświadczeniu co do tego, że jest właścicielem H.. Natomiast już po uzyskaniu przez pokrzywdzonego informacji co do zakupu w/w linii przez spółkę zaprzeczył temu podtrzymując, że jest jej właścicielem, nie reagując na żądanie zwrotu środków finansowych, finalnie zrywając kontakt. Natomiast fakt, iż obecnie J. Ż. (3) jest w posiadaniu maszyny i maszyna należy do M. w żaden sposób nie świadczy o tym, że oskarżony J. O. (1) wprowadził ją do majątku spółki.

Odnosząc się do tabliczek seryjnych H. to Sąd Okręgowy, odmiennie niż przyjął apelujący, precyzyjnie odniósł się do tych różnic tłumacząc powody tych rozbieżności.

Odnosząc się końcowo do pominięcia przez Sąd Okręgowy aneksu do Umowy pożyczki zawartej w dniu 16.11.2011 r. to należy podkreślić, iż w.w dokument został wskazany jako dowód, na podstawie którego ustalono stan faktyczny.

Reasumując w niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne niedające się usunąć wątpliwości, które uzasadniałyby uniewinnienie oskarżonego. Natomiast niepodzielenie oceny dowodów przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie jest równoznaczne z istnieniem w sprawie nieusuniętych wątpliwości. W oparciu o wszystkie okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Sąd meriti prawidłowo odtworzył stan faktyczny, jednoznacznie i bez jakichkolwiek wątpliwości wykazując sprawstwo i winę oskarżonego J. O. (1) w zakresie zarzucanego mu czynu.

Wniosek

1.uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

Ewentualnie o:

2.zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego J. O. (1) od popełnionego przestępstwa.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutów apelacyjnych determinowała nieuwzględnienie wniosków o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz ewentualnego o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez uniewinnienie oskarżanego.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Rozstrzygnięcie co do sprawstwa i winy oskarżonego J. O. (1).

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Przyczyny utrzymania wyroku w mocy zostały wyjaśnione w części uzasadnienia odnoszącej się do zarzutów apelacyjnych.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

O kosztach sadowych Sąd orzekł stosowanie do brzmienia art. 627 k.p.k. w zw. art. 2 ust. 1 pkt. 4 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych.

O pozostałych kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze rozstrzygnięto na podstawie 634 k.p.k. i art. 627 k.p.k.

7.  PODPIS