Wyrok z 2 grudnia 2025, sygn. III AUa 1404/25
Data orzeczenia
2 grudnia 2025
Sąd
Sąd Apelacyjny w Gdańsku
Wydział
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Przewodniczący
Sędzia Iwona Krzeczowska-Lasoń
Tagi
Podstawa prawna
art. 98
kpc
art. 99
kpc
art. 102
kpc
art. 108
kpc
art. 156
kpa
art. 158
kpa
art. 180
kpa
art. 327
kpc
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 2 grudnia 2025 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSA Iwona Krzeczowska – Lasoń</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">A. C.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">G.</span>
</p>
<p>o zwrot nienależnie pobranego świadczenia postojowego</p>
<p>na skutek apelacji <span class="anon-block">A. C.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt VII U 3579/24</p>
<p>zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i ustala, że <span class="anon-block">A. C.</span> nie jest zobowiązana do zwrotu świadczenia postojowego w kwocie 2.080,00 (dwa tysiące osiemdziesiąt 00/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.</p>
<p>SSA Iwona Krzeczowska – Lasoń</p>
<p>Sygn. akt III AUa 1404/25</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> zobowiązał <span class="anon-block">A. C.</span> do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego w kwocie 2.080,00 zł w terminie miesiąca od otrzymania decyzji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, naliczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu. Organ rentowy wskazał, iż mimo że ubezpieczona zajmowała się choreografią, to wsparcie na podstawie art. 15zs<sup>
<!-- -->3</sup> ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1327 z późn. zm.; dalej ustawa) kierowane było do twórców i artystów z instytucji takich jak muzea, domy kultury, galerie sztuki, ogniska artystyczne itp.</p>
<p>W odwołaniu od powyższej decyzji <span class="anon-block">A. C.</span> wniosła o jej zmianę w całości poprzez umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia postojowego na podstawie złożonego wniosku <span class="anon-block"> (...)</span>. W ocenie ubezpieczonej brak jest podstawy prawnej w spornej decyzji, bowiem nie doszło do naruszenia art. 15zx ust. 2 ustawy. Nadto ubezpieczona wskazała, że przepisy nie zawierały przesłanek warunkujących możliwość ubiegania się o świadczenie postojowe uznając, iż jest to prawotwórstwo organu. Ubezpieczona nadto wskazała na wadliwość spornej decyzji. Wniosła także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od odwołującej się na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt VII U 3579/24 oddalił odwołanie (punkt pierwszy) oraz zasądził od skarżącej <span class="anon-block">A. C.</span> na rzecz pozwanego kwotę 360 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się postanowienia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego odstępując od obciążenia skarżącej kosztami w pozostałym zakresie (punkt drugi).</p>
<p>Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu pierwszej instancji.</p>
<p>W dniu 2 listopada 2018 r. <span class="anon-block">A. C.</span> (uprzednio <span class="anon-block">P.</span>) zawarła z <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> umowę o dzieło rozporządzającą prawami autorskimi i prawami do artystycznych wykonań. Przedmiotem umowy było wykonanie dzieła polegającego na: opracowaniu układu choreograficznego, które może być wykorzystywane także dla celów ćwiczeń fitness i udzielenie zamawiającemu licencji wyłącznej na korzystane z choreografii stanowiącej utwór w rozumieniu prawa autorskiego oraz na artystycznym wykonaniu choreografii w czasie i miejscu uzgodnionym pomiędzy zamawiającym, a wykonawcą i przeniesieniem na rzecz zamawiającego praw do rozporządzenia i korzystania z wykonania. Ubezpieczona zobowiązała się do wykonania działa w terminie nie późniejszym niż 1 miesiąc od daty zawarta umowy. Nadto w przypadku przyjęcia choreografii przez zamawiającego (zgodnie z § 3 pkt 2 umowy) niniejsza umowa zostanie zwarta na czas nieokreślony. Wynagrodzenie zostało ustalone w § 5 umowy. Umowa została rozwiązana z dniem 31 marca 2023 r.</p>
<p>
<span class="anon-block">A. C.</span> jest instruktorką fitness. Pracując w <span class="anon-block">(...)</span>pisała choreografie co pół roku, z których była rozliczana. Były one tworzone na potrzeby prowadzenia zajęć fitness. Cluby <span class="anon-block">(...)</span>pozostawały zamknięte w okresach: od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 5 czerwca 2020 r., 27 maja 2021 r. W 2021 r. nie mogła wykonywać swojego zawodu z uwagi na wprowadzone obostrzenia związane z pandemią. W trakcie wykonywania powyższych umów zlecenia odwołująca posiadała status studenta. Ubezpieczona złożyła pięć wniosków o przyznanie świadczenia postojowego, z czego organ wypłacił jej świadczenie z czterech wniosków, a co do jednego wydał decyzję odmowną.</p>
<p>W dniu 22 stycznia 2021 r. drogą elektroniczną, ubezpieczona złożyła wniosek o wypłatę jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego dla umowy cywilnoprawnej (<span class="anon-block"> (...)</span>). We wniosku ubezpieczona podała podane zleceniodawcy: <span class="anon-block"> (...) SA</span>, <span class="anon-block">ul (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Jako datę zawarcia umowy wskazała 2 listopada 2018 r. i podała również okres na jaki została zawarta umowa, tj. od dnia 2 listopada 2018 r. na czas nieograniczony. Miesięczny przychód, który wynikał z umowy wynosił 2.792,00 zł. W punkcie 4. wniosku ubezpieczona wskazała, że przedmiot umowy jest związany z działalnością twórczą w zakresie sztuk plastycznych, literatury, muzyki, twórczości audialnej, utworów audiowizualnych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego i sztuki ludowej. Na podstawie powyższych wniosków ZUS wypłacił ubezpieczonej świadczenie postojowe w kwocie 2.080,00 zł.</p>
<p>Decyzją z dnia 7 kwietnia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> odmówił ubezpieczonej świadczenia postojowego za kolejny okres. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wypłacono ubezpieczonej maksymalną liczbę kolejnych świadczeń postojowych.</p>
<p>Organ rentowy w dniu 26 sierpnia 2024 r. wydał zaskarżoną decyzję.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny był bezsporny pomiędzy stronami, nadto wynikał z dokumentów znajdujących się w aktach organu, których autentyczność i wiarygodność nie budzi żadnych wątpliwości. Sąd przeprowadził także dowód z zeznań ubezpieczonej, którym dał wiarę w całości, uznając jej zeznania zasadniczo za wiarygodne. Z zeznań tych wynika, że ubezpieczona samodzielnie wypełniła i złożyła wniosek z dnia 22 stycznia 2021 r. o świadczenie postojowe. Nadto ubezpieczona podała, iż tworzyła choreografie dla klubu fitness. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zeznań złożonych przez samą ubezpieczoną. Sąd zważył, że jej zeznania były zeznaniami strony postępowania, jednak w ocenie sądu zeznania te nie były niewiarygodne w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego i doświadczenia życiowego. Co prawda, strony postępowania są zainteresowane złożeniem zeznań korzystnych dla siebie, jednak nie można jednak z góry wykluczyć, że strony składają zeznania zgodne z prawdą. Oceniając zeznania stron, zawsze należy uwzględniać całość materiału dowodowego i wszystkie okoliczności bezsporne. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawdziwości zeznań ubezpieczonej. Przede wszystkim jednak nie przeprowadzono w niniejszym postępowaniu dowodów, które podważyłyby w jakikolwiek sposób prawdziwość zeznań stron. Wskazać należy, że aktywność stron procesu powinna przejawiać się nie tylko w wykazywaniu konkretnych okoliczności, ale też w podważaniu przedstawionych dowodów innymi dowodami. W ocenie sądu omówiony wyżej materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na poczynienie ustaleń w sposób niebudzący wątpliwości.</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do żądania przez organ rentowy zwrotu świadczenia postojowego wypłaconego odwołującej w wysokości 2.080 zł.</p>
<p>Sąd Okręgowy w rozważaniach prawnych odwołał się do treści art. 15zs<sup>
<!-- -->3</sup> ust. 1 i art. 15zx ustawy, wskazując, że zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy świadczenie, które zostało odwołującej wypłacone może być w ogóle przedmiotem zwrotu. Przepisy ustawy w art. 15 zx ust. 2 ustawy przewidują bowiem trzy takie wypadki, w zaistnieniu których organ rentowy może domagać się zwrotu świadczenia postojowego.</p>
<p>Analizując treść złożonego przez ubezpieczoną oświadczenia zawartego w punkcie 4. tego wniosku nie sposób uznać, że odwołująca nie miała świadomości co do tego, że warunkiem przyznania świadczenia postojowego jest, aby przedmiot umowy był związany z działalnością twórczą w zakresie sztuk plastycznych, literatury, muzyki, twórczości audialnej, utworów audiowizualnych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego i sztuki ludowej.</p>
<p>Jak słusznie wskazał organ rentowy, wsparcie ministra kultury i dziedzictwa narodowego z Funduszu <span class="anon-block"> (...)</span> mogli uzyskać artyści i twórcy, którzy znajdowali się w trudnej sytuacji materialnej, a pomoc ta dotyczyła instytucji kultury, tj. muza, domy kultury galerie sztuki czy ogniska artystyczne. Natomiast przedmiotem działalności <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> była działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (KOD PKD 93.13.Z). Nie była to działalność prowadzona w związku działalnością stricte artystyczną. W ocenie sądu tarcza covidowa była dedykowana jedynie do instytucji kultury, a do takiego zdecydowanie nie należy działalność z branży fitness. W ocenie sądu ubezpieczona nie może skutecznie powoływać się na swoje własne przekonanie, iż ta pozycja wskazana w punkcie 4 wniosku dotyczyła sytuacji ubezpieczonej.</p>
<p>Zdaniem Sądu Okręgowego powyższe oznacza spełnienie przesłanki uznania świadczenia postojowego za nienależne, określonej w art. 15zx ust. 2 pkt 1 ustawy, bowiem świadczenie zostało odwołującej wypłacone na podstawie fałszywego oświadczenia. Zgodzić się należy ze skarżącą, że to na organie spoczywa obowiązek ustalenia uprawnień do świadczenia, niemniej jednak w przypadku świadczenia postojowego weryfikacja ta może nastąpić również następczo, co też organ rentowy uczynił. Dlatego też za niezasadne również uznać należy zarzuty dotyczące przewlekłości badania zasadności przyznania świadczeń, bowiem zgodnie z art. 15 zx ust. 4 ustawy decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego nie wydaje się później niż w terminie 5 lat od dnia, w którym wypłacono nienależne świadczenie postojowe.</p>
<p>Na marginesie należy wskazać, iż co do objętych odwołaniem zarzutów wnioskodawczyni naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">kodeksu postępowania administracyjnego</a>, należy wskazać, że w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zastosowanie znajdują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>, a nie przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">kodeksu postępowania administracyjnego</a>. W związku z tym nie ma możliwości badania w świetle przepisów tego kodeksu prawidłowości wydanej przez organ rentowy decyzji. Naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a> nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, więc także w tym aspekcie przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a> nie są przez ten sąd stosowane. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego i kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania, pozostaje poza przedmiotem tego postępowania. W związku z tym jest oczywiste, że wśród przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(9);art. 477(9) § 3;art. 477(9) § 477(10);art. 477(9) § 2;art. 477(14))">art. 477<sup>
<!-- -->9 </sup>§ 3, 477<sup>
<!-- -->10</sup> § 2 i art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> k.p.c.</a> sposobów rozpoznania odwołania przez sąd nie przewidziano stwierdzania nieważności decyzji organu rentowego, nawet przy odpowiednim stosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 180;art. 180 § 1)">art. 180 § 1 k.p.a.</a>
</p>
<p>Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia: 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981 nr 8, poz. 142, 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985 nr 8, poz. 108 oraz 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 65), jako przedmiotu odwołania. Stwierdzenie takiej wady następuje jednak tylko dla celów postępowania cywilnego i ze skutkami dla tego tylko postępowania. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 28 maja 2002 r., II UKN 356/01, OSNP 2004/3/52 przychylając się do stwierdzenia, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1;art. 156 § 1 pkt. 1;art. 156 § 1 pkt. 2;art. 156 § 1 pkt. 3;art. 156 § 1 pkt. 4;art. 156 § 1 pkt. 5;art. 156 § 1 pkt. 6;art. 156 § 1 pkt. 7)">art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.</a> Rozstrzygnięcie kończące to postępowanie następuje w drodze decyzji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 158;art. 158 § 1)">art. 158 § 1 k.p.a.</a>) podejmowanej przez organ administracji publicznej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 156 § 1)">art. 156 § 1 k.p.a.</a>), toteż orzekanie w tej kwestii przez sąd powszechny byłoby naruszeniem kompetencji właściwego organu administracji publicznej.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe sąd w niniejszym postępowaniu nie doszukał się naruszeń prawa administracyjnego w stopniu, w jakim dyskwalifikowałyby one sporną decyzję pozwanego w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego.</p>
<p>Z powyższych względów sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu i dlatego na podstawie przywołanych przepisów oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 1 k.p.c.</a>, sąd w punkcie I wyroku oddalił odwołanie.</p>
<p>W punkcie II wyroku sąd orzekł o kosztach zastępstwa procesowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, to wnioskodawczyni winna w sprawie niniejszej zwrócić organowi rentowemu koszty zastępstwa procesowego. Wysokość tych kosztów sąd ustalił w oparciu o § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.). O odsetkach do zasądzonych kosztów orzeczono zaś na zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98§1<sup>
<!-- -->1</sup> k.p.c.</a>
</p>
<p>Apelację od wyroku wywiodła ubezpieczona, zaskarżając go w całości i zarzuciła mu:</p>
<p>- art. 15zs<sup>
<!-- -->3</sup> ust. 1 ustawy poprzez błędną wykładnię pojęcia „działalność twórcza” i w związku z tym uznanie, że świadczenie ubezpieczonej z tytułu umowy z <span class="anon-block"> klubem (...)</span> nie spełniało ustawowej przesłanki warunkującej możliwość otrzymania świadczenia postojowego, pomimo, że ubezpieczona tworzyła choreografie, co sam Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, podpierając się m.in. zeznaniami ubezpieczonej, które uznał za wiarygodne oraz umową pomiędzy ubezpieczoną a <span class="anon-block"> spółką (...)</span>,</p>
<p>- art. 15zx ust. 2 ustawy poprzez błędną wykładnię pojęć „fałszywe oświadczenie", „świadomego wprowadzenia w błąd” i w związku z tym uznanie, że ubezpieczona nienależnie pobrała świadczenie postojowe,</p>
<p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji RP</a> poprzez uznanie, że na treść normy prawnej składają się czynniki niewymienione w przepisach prawa, a na adresacie normy spoczywa obowiązek „domyślania się", jakie rzekomo dodatkowe treści niesie norma prawna ustanowiona przez ustawodawcę i jakie mogą być jego intencje - poza treściami wyrażonymi wprost w przepisie prawa i intencjami z tych treści wynikającymi, a także poprzez zastosowanie wykładni zwężającej w sytuacji, gdy treść przepisu jest jasna i oczywista, a wobec czego powinna być interpretowana literalnie i gdy żadna inna wykładnia (systemowa, funkcjonalna itp.) nie prowadzi do odmiennego wyniku,</p>
<p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 327(1);art. 327(1) § 1;art. 327(1) § 1 pkt. 2)">art. 327<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 pkt 2 k.p.c.</a> poprzez niewskazanie podstawy prawnej i nieprzytoczenie przepisów prawa, z których wynika, że „wsparcie ministra kultury i dziedzictwa narodowego z Funduszu <span class="anon-block"> (...)</span> mogli uzyskać artyści i twórcy, którzy znajdowali się w trudnej sytuacji materialnej, a pomoc ta dotyczyła instytucji kultury, tj. muzea, domy kultury galerie sztuki czy ogniska artystyczne" (przy czym zarzut ten traci swoją aktualność, gdy weźmie się pod uwagę, że cytowany fragment w ogóle nie odnosi się do zaistniałej sprawy, a zachowuje swą aktualność, gdy uznać, że doszło do pomyłki jedynie w zakresie wskazania funduszu finansującego wsparcie),</p>
<p>- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107;art. 107 § 1;art. 107 § 1 pkt. 4;art. 107 § 1 pkt. 6;art. 107;art. 107 § 3;art. 180)">art. 107 § 1 pkt 4,6 i art. 107 § 3 oraz art. 180 k.p.a.</a> poprzez jego niezastosowanie w wyniku uznania, że (przy założeniu słuszności wadliwego i zaskarżanego rozstrzygnięcia) nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który pozwalałby nie nakładać na stronę kosztów procesu.</p>
<p>W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości nienależnie pobranego świadczenia postojowego na podstawie złożonego wniosku <span class="anon-block"> (...)</span> oraz zasądzenia od organu rentowego na jej rzecz kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji wraz z obowiązkiem orzeczenia o kosztach procesu za obydwie instancje.</p>
<p>W uzasadnieniu apelacji ubezpieczona wskazała, że wyrok Sądu pierwszej instancji posiada liczne mankamenty, sprowadzające się do obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego. W pierwszej kolejności należy wspomnieć, że część uzasadnienia mająca zawierać uzasadnienie prawne jest bardzo uboga w treść. Właściwie poza wymienieniem treści dwóch przepisów prawa niewątpliwie mających zastosowanie w sprawie oraz jednozdaniowych stanowisk Sądu, że ubezpieczona nie kwalifikowała się do przyznania jej świadczenia postojowego i jako nienależne świadczenie podlega ono zwrotowi, w tej części uzasadnienia znajduje się tylko zbędna polemika z nieistniejącymi zarzutami ubezpieczonej dotyczącymi rzekomych wad będącej przedmiotem zaskarżenia decyzji administracyjnej organu skutkującymi jej nieważnością (to jedyny fragment, gdzie odnotowujemy rozważania prawne, odwołania do orzecznictwa czy wskazanie innych przepisów prawa niż dwa podstawowe w tej sprawie) oraz wywód będący przytoczeniem „oceny" dokonanej przez organ - wywód pseudoprawny, kompletnie niemający znaczenia w sprawie, być może „wklejony" do uzasadnienia decyzji omyłkowo. Sąd Okręgowy przede wszystkim miał ustalić, czy ubezpieczona spełniła przesłanki umożliwiające wystąpienie przez nią o świadczenie postojowe na podstawie wniosku <span class="anon-block"> (...)</span>, a także, czy istnieją przesłanki do domagania się przez organ zwrotu tego świadczenia jako nienależnie wypłaconego. Zarówno podczas badania jednej kwestii, jak i drugiej Sąd nie ustrzegł się błędów, które rzutują na treść rozstrzygnięcia. Ani ZUS, ani Sąd nigdy nie zarzuciły formalnie, że ubezpieczona dokonała fałszywego oświadczenia- dodatkowo sam organ nawet nie sugerował, że mogło do fałszywego oświadczenia dojść: ani w decyzji, ani w odpowiedzi na odwołanie ubezpieczonej, ani na rozprawie przed Sądem. Dzieje się tak dlatego, że ubezpieczona dokonała zgłoszenia zgodnie ze stanem faktycznym. Ubezpieczona miała pełne prawo ubiegania się o rzeczone świadczenie i nie miało miejsca, jak chce Sąd, powoływanie się przez ubezpieczoną „na swoje własne przekonanie, iż ta pozycja wskazana w punkcie 4 wniosku dotyczyła sytuacji ubezpieczonej", a wprost przeciwnie - ocena dokonana przez ubezpieczoną oparta jest o literalne brzmienie przepisu i treść wykonywanej przez nią umowy z <span class="anon-block">(...)</span>. Potwierdzają to umowa ubezpieczonej z <span class="anon-block">(...)</span>, zwłaszcza postanowienia dotyczące przedmiotu umowy (§ 1), które wprost regulują, że oddanie przez ubezpieczoną dzieła choreograficznego, a także każdorazowe jego wykonywanie będzie przejawem jej działalności twórczej (§ 1 ust. 4-5). Chyba nie da się w sposób bardziej oczywisty wypełnić warunków ubiegania się o świadczenie postojowe określonych w art. 15zs<sup>
<!-- -->(
3)</sup> ust. 1 ustawy, która wymaga nieprzekroczenia progu przychodowego osiągniętego z tytułu „działalności twórczej w zakresie (...) choreografii". Powyższe zostało też poparte zeznaniami ubezpieczonej co do charakteru jej świadczenia, w szczególności co do faktu przesyłania rzeczonych utworów choreograficznych zamawiającemu. Tym bardziej dziwi ocena Sądu, skoro zarówno umowa, jak i zeznania ubezpieczonej, zostały uznane przez Sąd za wiarygodne. Istotnie, umowa nie była pozorna, nie była zawierana specjalnie, by móc występować po świadczenie -została zawarta znacznie wcześniej, była realizowana zgodnie z jej postanowieniami, nigdy nie została w żaden sposób zanegowana ani przez strony umowy, ani przez organ rentowy, ani przez Sąd. Ponadto nie można mówić o fałszywym oświadczeniu dotyczącym wypełnienia punktu 4 wniosku <span class="anon-block"> (...)</span>, gdy ubezpieczona składa wniosek kompletny, wraz z wieloma innymi oświadczeniami i załącznikami w postaci umów. Na okoliczność ewentualnego fałszywego oświadczenia należy wówczas patrzeć kompleksowo, biorąc pod uwagę całą treść składanych oświadczeń i dołączanych dokumentów. Organ rentowy miał możliwość dokładnego zbadania wszystkich dokumentów i oświadczeń i ewentualnego wydania decyzji odmownej. Wszystkie oświadczenia zaś były podparte treścią dokumentów (np. umowa z <span class="anon-block">(...)</span>), które były prawdziwe i nawet posłużyły Sądowi do ustalenia stanu faktycznego. Ponadto działalność twórcza nie ma legalnej definicji w polskim prawodawstwie. Chcąc przybliżyć, co kryje się pod tym pojęciem, należałoby sięgnąć po najbardziej podstawowe akty prawne, które poruszają tę tematykę. Takim aktem jest ustawa prawo autorskie i prawa pokrewne, która w art. 1 ust. 1 definiuje utwór (przedmiot prawa autorskiego) jako każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Z tej definicji jasno wynika, że utwór może powstać jedynie w wyniku działalności twórczej. Jeśli zatem powstał utwór, to działalność autora podczas tworzenia bez wątpienia była działalnością twórczą. Zatem działalność ubezpieczonej w ramach umowy z <span class="anon-block">(...)</span> była działalnością twórczą, albowiem w związku z nią powstawały utwory choreograficzne (art. 1 ust. 2 pkt 8 ustawy prawo autorskie i prawa pokrewne), które przesyłała <span class="anon-block">(...)</span>zgodnie z umową, co w niniejszej sprawie było bezsporne, a Sąd to uwzględnił, ustalając stan faktyczny. Ponadto każdorazowe wykonanie choreografii jako wykonanie artystyczne zawierało w sobie pierwiastek twórczy na mocy art. 85 ust. 2 wspomnianej ustawy, a zatem cała działalność ubezpieczonej w ramach umowy z <span class="anon-block">(...)</span>była działalnością twórczą. Tak też zostało to dodatkowo sprecyzowane i potwierdzone w umowie (§ 1 ust. 4-5).</p>
<p>W piśmie procesowym z dnia 15 września 2025 r. stanowiącym uzupełnienie apelacji skarżąca podniosła także zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940240083" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83 (art. 1;art. 85)">art. 1 i art. 85 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych</a> (Dz.U. 1994 r., nr 24, poz. 83 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie do ustalenia zakresu pojęciowego wyrażenia „działalność twórcza" i wskutek tego błędną wykładnię wspomnianego pojęcia.</p>
<p>Organ rentowy w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: </strong>
</p>
<p>Apelacja ubezpieczonej okazała się uzasadniona.</p>
<p>Przedmiotem sporu pozostaje, czy <span class="anon-block">A. C.</span> zobowiązana jest do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego w kwocie 2.080 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.</p>
<p>W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził prawidłowe postępowania dowodowe i na jego podstawie dokonał właściwych ustaleń faktycznych, jednakże błędnie ocenił, że świadczenie postojowe zostało odwołującej wypłacone na podstawie fałszywego oświadczenia.</p>
<p>Przechodząc do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z art. 15zx ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 764 z późn. zm.; dalej ustawa) osoba, która pobrała nienależnie świadczenie postojowe, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.</p>
<p>Artkuł 15zx ust. 2 ustawy stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie postojowe uważa się świadczenie:</p>
<p>1) przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie lub odpowiednio zleceniodawcę lub zamawiającego;</p>
<p>2) wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona;</p>
<p>3) wypłacone w kwocie wyższej niż należna.</p>
<p>Ddo nienależnie pobranego świadczenia postojowego stosuje się odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84;art. 84 ust. 1 a;art. 84 ust. 8)">art. 84 ust. 1a i 8</a>-8e <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 15)">art. 15</a> zx ust. 8 ustawy).</p>
<p>Podstawą przyznania ubezpieczonej przedmiotowego świadczenia postojowego był przepis art. 15 zs <sup>
<!-- -->3</sup> ust. 1 ustawy, który stanowi, że osobie, o której mowa w art. 15zq ust. 1 pkt 2 [osobie wykonującej umowę agencyjną, umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowę o dzieło, zwane dalej "umową cywilnoprawną"], nieposiadającej innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, przysługuje prawo do jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego, jeżeli przychód z umowy cywilnoprawnej zawartej do dnia wejścia w życie ustawy, z tytułu:</p>
<p>1) działalności twórczej w zakresie sztuk plastycznych, literatury, muzyki, twórczości audialnej, utworów audiowizualnych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego i sztuki ludowej,</p>
<p>2) działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki,</p>
<p>3) działalności technicznej wspomagającej produkcję audiowizualną lub produkcję i wystawianie wydarzeń artystycznych,</p>
<p>4) usług w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu oraz usług w zakresie architektury świadczonych przez osoby nieposiadające uprawnień budowlanych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane</a>,</p>
<p>5) usług świadczonych na rzecz muzeów w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970050024" title="Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach - Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24 ()">ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach</a>: a) w zakresie pozaszkolnych form edukacji, b) przez przewodników muzeów</p>
<p>- uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o to jednorazowe dodatkowe świadczenie postojowe, nie był wyższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku.</p>
<p>Zgodnie z ust. 2 ustalenie prawa do jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego następuje na wniosek osoby wykonującej umowę agencyjną, umowę zlecenia albo inną umowę o świadczenie usług albo umowę o dzieło, zawierający dane, o których mowa w art. 15zs ust. 3 pkt 1 lit. a, b i d, pkt 2, 5 i 6, oświadczenie o zawarciu umowy cywilnoprawnej do dnia wejścia w życie ustawy, której przedmiot związany jest z tytułami działalności określonymi w ust. 1 wraz ze wskazaniem, czy jest to umowa zlecenia czy o dzieło, oświadczenie potwierdzające, że jej przychód z umowy cywilnoprawnej w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku był niższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, oraz oświadczenie o nieposiadaniu innego tytułu do ubezpieczeń społecznych.</p>
<p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie dawało podstaw do przyjęcia, że wypłacone odwołującej świadczenie postojowe było świadczeniem nienależnym i podlegało zwrotowi. Skarżąca nie złożyła fałszywego oświadczenia czy dokumentów, ani nie wprowadziła świadomie w inny sposób w błąd organu rentowego. Nie można jej również przypisać złej wiary w ubieganiu się o powyższe świadczenie.</p>
<p>Z akt sprawy wynika, że <span class="anon-block">A. C.</span> jest instruktorką fitness. Pracując w <span class="anon-block">(...)</span> pisała choreografie co pół roku, z których była rozliczana. Były one tworzone na potrzeby prowadzenia zajęć fitness. W dniu 2 listopada 2018 r. <span class="anon-block">A. C.</span> (uprzednio <span class="anon-block">P.</span>) zawarła z <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> umowę o dzieło rozporządzającą prawami autorskimi i prawami do artystycznych wykonań. Przedmiotem umowy było wykonanie dzieła polegającego na: opracowaniu układu choreograficznego, które może być wykorzystywane także dla celów ćwiczeń fitness i udzielenie zamawiającemu licencji wyłącznej na korzystane z choreografii stanowiącej utwór w rozumieniu prawa autorskiego oraz na artystycznym wykonaniu choreografii w czasie i miejscu uzgodnionym pomiędzy zamawiającym, a wykonawcą i przeniesieniem na rzecz zamawiającego praw do rozporządzenia i korzystania z wykonania. Ubezpieczona zobowiązała się do wykonania działa w terminie nie późniejszym niż 1 miesiąc od daty zawarta umowy. Nadto w przypadku przyjęcia choreografii przez zamawiającego (zgodnie z § 3 pkt 2 umowy) niniejsza umowa zostanie zwarta na czas nieokreślony. Wynagrodzenie zostało ustalone w § 5 umowy. Umowa została rozwiązana z dniem 31 marca 2023 r. W dniu 22 stycznia 2021 r. drogą elektroniczną, ubezpieczona złożyła wniosek o wypłatę jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego dla umowy cywilnoprawnej (<span class="anon-block"> (...)</span>). We wniosku ubezpieczona podała podane zleceniodawcy: <span class="anon-block"> (...) SA</span>, <span class="anon-block">ul (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>. Jako datę zawarcia umowy wskazała 2 listopada 2018 r. i podała również okres na jaki została zawarta umowa tj. od dnia 2 listopada 2018 r. na czas nieograniczony. Miesięczny przychód, który wynikał z umowy wynosił 2.792,00 zł. W punkcie 4. wniosku ubezpieczona wskazała, że przedmiot umowy jest związany z działalnością twórczą w zakresie sztuk plastycznych, literatury, muzyki, twórczości audialnej, utworów audiowizualnych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego i sztuki ludowej. Na podstawie powyższych wniosków ZUS wypłacił ubezpieczonej świadczenie postojowe w kwocie 2.080,00 zł. Przedmiotem działalności <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> była działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (KOD PKD 93.13.Z).</p>
<p>Literalnie przepis art. 15 zs<sup>
<!-- -->3</sup> ust. 1 ustawy odnosi się do przedmiotu umowy cywilnoprawnej, między innymi, z tytułu działalności twórczej w zakresie sztuk plastycznych, literatury, muzyki, twórczości audialnej, utworów audiowizualnych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego i sztuki ludowej. W ust. 2 przepisu mowa o oświadczeniu o zawarciu umowy cywilnoprawnej, której przedmiot związany jest z tytułami działalności określonymi w ust. 1.</p>
<p>Zatem ustawodawca skupia się na przedmiocie umowy cywilnoprawnej, a nie na PKD działalności zleceniodawcy - działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (KOD PKD 93.13.Z).</p>
<p>Dodać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940240083" title="Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz. U. z 1994 r. Nr 24, poz. 83 (art. 1;art. 1 ust. 1;art. 1 ust. 2)">art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych</a> (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 24) przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).</p>
<p>W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory: 1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe); 2) plastyczne; 2) fotograficzne; 4) lutnicze; 5) wzornictwa przemysłowego; 6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne; 7) muzyczne i słowno-muzyczne; 8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne; 9) audiowizualne (w tym filmowe).</p>
<p>Ponadto zgodnie z art. 85 ust. 1 ww. ustawy każde artystyczne wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej pozostaje pod ochroną niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.</p>
<p>Artystycznymi wykonaniami, w rozumieniu ust. 1, są w szczególności: działania aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy i mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania (ust. 2).</p>
<p>Z zapisów umowy wynika, że oddanie przez ubezpieczoną dzieła choreograficznego, a także każdorazowe jego wykonywanie będzie przejawem jej działalności twórczej (§ 1 ust. 4-5). Działalność ubezpieczonej w ramach umowy z <span class="anon-block">(...)</span>była działalnością twórczą, albowiem w związku z nią powstawały utwory choreograficzne (art. 1 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy), które przesyłała <span class="anon-block">(...)</span>zgodnie z umową. Ponadto każdorazowe wykonanie choreografii jako wykonanie artystyczne zawierało w sobie pierwiastek twórczy na mocy art. 85 ust. 2 ww. ustawy, a zatem cała działalność ubezpieczonej w ramach umowy z <span class="anon-block">(...)</span>była działalnością twórczą.</p>
<p>Odwołująca w dniu składania wniosku o wypłatę świadczenia postojowego była przekonana o spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 15 zs<sup>
<!-- -->3</sup> ust. 1 pkt 2 ustawy, wykonywała zorganizowaną przez zleceniodawcę działalność artystyczną w postaci choreografii. Gdy weszła przedmiotowa regulacja prawna nie było pouczeń ani interpretacji do kogo konkretnie skierowana była pomoc.</p>
<p>Nawet przy przyjęciu założenia, że jednak nie spełniała ona warunków do pozyskania takiego świadczenia, swoim zachowaniem nie zrealizowała przesłanek określnych w art. 15 zx ust. 2 pkt 1 ustawy, gdyż nie można jej przypisać świadomego wprowadzenia w błąd, tj. umyślnego działania, przyjmującego zamiaru bezpośredniego lub ewentualnego, ani nie można jej tym bardziej przypisać fałszywości oświadczenia, co uwarunkowane jest umyślnością działania. Przestępstwo złożenia fałszywego oświadczenia jest bowiem popełniane przez osobę składającą oświadczenie, która umyślnie podaje dane niezgodne z prawdą. Oświadczenie wymagane przy ubieganiu się o jednorazowe dodatkowe świadczenie postojowe, wymagało dokonania uprzedniej interpretacji przepisów ustawy, która mogła prowadzić do różnorakich wyników w zależności od przyjętego sposobu interpretacji i okoliczności związanych z działalnością podmiotu ubiegającego się o wsparcie. Dlatego kluczowe znaczenie dla właściwej oceny zachowania składającego oświadczenie może mieć analiza sytuacji, w jakiej dane oświadczenie zostało złożone. W dacie składania wniosku o wypłatę świadczenia postojowego odwołująca nie miała wątpliwości, co do spełnienia przez nią przesłanek określonych w tym przepisie.</p>
<p>Nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego, iż ustawodawca napiętnował jedynie fałszywe oświadczenia, tj. składane, w zamiarze bezpośrednim bądź ewentualnym, ukierunkowane na pozyskanie świadczenia poprzez świadome wprowadzenie organu rentowego w błąd. Natomiast poza zakresem przedmiotowym tegoż przepisu są sytuacje braku świadomości po stronie składającego oświadczenie o możliwej innej interpretacji pojęcia „działalność artystyczna”.</p>
<p>Mając na względzie okoliczności ujawnione w sprawie, Sąd Odwoławczy doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni spełniła wymagane przez ustawodawcę warunki do uzyskania prawa do jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego i brak było podstaw do uznania, że wypłacone jej świadczenie było nienależne.</p>
<p>Na marginesie jedynie wskazać trzeba, że nic nie stało na przeszkodzie, aby Zakład podjął decyzję o wypłacie tych świadczeń dopiero po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego - czego nie uczynił. Obowiązkiem ZUS była weryfikacja wniosku o świadczenie postojowe i wydanie decyzji co do tego świadczenia niezwłocznie po wyjaśnieniu ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. Samo złożenie wniosku nie obliguje organu rentowego do wydania pozytywnej decyzji bez sprawdzenia warunków przyznania świadczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 30 listopada 2021 r., III AUa 720/21.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny uznał apelację ubezpieczonej za zasadną i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> orzekił , jak w sentencji wyroku.</p>
<p>SSA Iwona Krzeczowska – Lasoń</p>
</div>