Postanowienie SN z 25 lutego 2016, sygn. V KZ 5/16
Data orzeczenia
25 lutego 2016
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Jacek Sobczak
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 25 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Sobczak
w sprawie P. L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 lutego
2016 r.
zażalenia, wniesionego przez pełnomocnika lustrowanego
na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia
31 grudnia 2015 r.,
w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n a w i a
uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę
Przewodniczącemu II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego
celem podjęcia dalszych czynności w związku z wniesioną
kasacją.
UZASADNIENIE
Pełnomocnik lustrowanego wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego z
dnia 22 października 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S.
z dnia 26 czerwca 2015 r.
Zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2015 r., , na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w
zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 21b ust. 6 ustawy z dnia 18 października 2006
r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat
1944- 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2013, poz. 1388),
Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia
kasacji. Na podstawie art. 527 § 4 k.p.k. nakazano zwrócić lustrowanemu
wniesioną od kasacji opłatę.
2
Zażalenie na to zarządzenie - w zakresie pkt I - złożył pełnomocnik
lustrowanego podnosząc obrazę przepisu art. 520 § 1 k.p.k., poprzez błędną
wykładnię art. 21b ust. 6 ustawy lustracyjnej i bezpodstawne przyjęcie, że
lustrowany nie ma uprawnienia do złożenia kasacji, podczas gdy takie prawo mu
przysługiwało. Konkludując wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie i podniesione w nim argumenty należało uznać za zasadne, co
skutkować musiało wydaniem orzeczenia o charakterze kasatoryjnym.
W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia wskazano, że zgodnie z treścią
art. 21b ust. 6 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o
dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944- 1990 oraz treści tych
dokumentów (Dz. U. z 2013, poz. 1388) wynika, że w postępowaniu lustracyjnym
kasację od prawomocnego orzeczenia sądu mogą wnieść wyłącznie Prokurator
Generalny oraz Rzecznik Praw Obywatelskich z urzędu lub na wniosek osoby
lustrowanej. Z tego zaś wywiedziono, że skoro autorem kasacji jest lustrowany (w
istocie obrońca lustrowanego), to tym samym kasacja została wniesiona przez
osobę nieuprawnioną w myśl cytowanego wyżej przepisu, co legło zaś u podstaw
wydania zaskarżonej decyzji.
Istotnie prawidłowo w sprawie przedmiotowej przytoczono treść przepisu art.
21 ust. 6 ustawy lustracyjnej, nie dostrzeżono jednak, że wyrokiem Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r. (K 2/07, OTK ZU 2007, Nr 5A, poz. 48 i
Dz.U. Nr 85, poz. 571) uznano art. 21b ust. 6 w pkt 1 ustawy z 2006 r., w zakresie
w jakim pozbawia osobę lustrowaną prawa do wniesienia kasacji od
prawomocnego orzeczenia sądu, za niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji i
art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r. W
uzasadnieniu wyroku wskazano, iż przyznanie prawa wniesienia kasacji tylko
Prokuratorowi Generalnemu i Rzecznikowi Praw Obywatelskich, wprowadza
niczym nieuzasadnione ograniczenie, podczas gdy owo prawo powinno
przysługiwać również osobie lustrowanej, i w żadnym razie nie może być
uzależnione od decyzji powyżej wskazanych organów.
Z uwagi na brak w orzeczeniu TK odroczenia daty utraty przez
zakwestionowany przepis swej mocy prawnej - omawiana norma ustawy z 2006 r.
3
nie obowiązuje od daty jego publikacji (art. 190 ust. 3 Konstytucji), czyli od dnia 11
maja 2007 r. To zaś oznacza, że prawo do wystąpienia z kasacją w oparciu o
rażące naruszenie prawa w postępowaniu lustracyjnym, mogące przy tym
mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, ma także lustrowany, z tym, że już
stosownie do wymogów Kodeksu postępowania karnego, jako że zgodnie z art. 19
tej ustawy w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu postępowania karnego. Tym samym na gruncie ustawy z dnia 18
października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentacji organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z
2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.) funkcjonują aktualnie dwa rodzaje kasacji: skarga
lustrowanego wnoszona w oparciu i na zasadach wskazanych w k.p.k., a więc tylko
od prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego kończącego postępowanie
lustracyjne oraz kasacja podmiotów określonych w art. 21b ust. 6 ustawy z 2006 r.,
mogących występować z tą skargą zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony
postępowania lustracyjnego (prokuratora IPN lub lustrowanego), od każdego przy
tym prawomocnego orzeczenia, a nie tylko wydanego w drugiej instancji i to w
oparciu o szersze podstawy kasacyjne niż w k.p.k., a wskazany przepis tej ustawy
uznać należy za lex specialis wobec art. 521 k.p.k. Powyższe ma pełne
zastosowanie do postępowań lustracyjnych prowadzonych w oparciu o przepisy
ustawy z 2006 r. (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007, K
2/07, OTK-A-2007/5/48; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2009 r., II KK
41/09, OSNKW 2010/1/4).
Mając na uwadze powyższe , zaskarżone zarządzenie odmawiające
przyjęcia kasacji złożonej przez pełnomocnika lustrowanego, jako złożone przez
osobę nieuprawnioną, uznać należało za nietrafne.
Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.