sygn. I ACa 603/24 16 grudnia 2025 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Wyrok z 16 grudnia 2025, sygn. I ACa 603/24

Data orzeczenia 16 grudnia 2025

Sąd Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Magdalena Cichocka

Tagi

#Sąd Apelacyjny we Wrocławiu #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 98 kpc art. 386 kpc art. 387 kpc art. 405 kc art. 410 kc art. 455 kc art. 481 kc

Sygn. akt I ACa 603/24
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
Dnia 16 grudnia 2025 r.


Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SA Magdalena Cichocka
po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. we Wrocławiu na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa 

E. O. i M. O.




przeciwko (...) S.A. w M.




o ustalenie i zapłatę



na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I C 692/23


1.

zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 3 w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 134 717,98 zł (sto trzydzieści cztery tysiące siedemset siedemnaście złotych dziewięćdziesiąt osiem groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 maja 2023 r. do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe od kwoty 22 176,34 zł od dnia 3 maja 2023 r. do dnia 24 października 2023 r., a w punkcie 4 w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 11 834 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;


2.

zasądza strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 5050 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.


</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>




Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu mieszkaniowego (...)z dnia 30 stycznia 2006 roku zawartej pomiędzy E. O. i M. O., a pozwaną (...)Spółka Akcyjna z siedzibą w M. (pkt I); zasądził od pozwanej (...)
(...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w M. na rzecz powodów E. O. i M. O. kwotę 22.176,34 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 października 2023 r. do dnia zapłaty (pkt II); w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt III); koszty postępowania wzajemnie zniósł (pkt IV).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, jak na stronach 2 – 4 uzasadnienia (k. 181 verte – 182 verte).
Apelację od powyższego wyroku wywiedli powodowie, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie punktu II, III i IV wyroku. Zaskarżonemu wyrokowi powodowie zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, które to zarzuty szczegółowo opisane zostały w apelacji (k. 192 – 193). W oparciu o wskazane zarzuty powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie II poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kwoty 156.894,32 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 3 maja 2023 r. do dnia zapłaty oraz zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie IV poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Powodowie wnieśli ponadto o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania przed Sądem II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację powodów strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od powodów na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.


Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja powodów okazała się zasadna, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku.
Podstawą rozpoznania apelacji były ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy, ujęte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jako że znajdowały one pełne oparcie w zebranym w niniejszym postępowaniu materiale dowodowym. Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe i poczynił szczegółowe, a przede wszystkim prawidłowe ustalenia faktyczne, które przedstawiają fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Powtarzanie ustaleń Sądu I instancji nie było konieczne i Sąd Apelacyjny przy zastosowaniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1)">art. 387 § 2
1 pkt 1 k.p.c.</a> władny był poprzestać na stwierdzeniu, że ustalenia te uznaje w całości za własne.
Powodowie w apelacji nie zarzucali naruszenia przepisów proceduralnych, a jedynie przepisy prawa materialnego, które sprowadzały się do zarzucenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 k.c.</a> i zastosowania przez Sąd I instancji teorii salda zamiast teorii dwóch kondykcji oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich i zasądzeniu odsetek ustawowych za opóźnienie od momentu złożenia oświadczenia o skutkach uznania umowy za nieważną zamiast zasądzenia odsetek od dnia upływu terminu do zapłaty wskazanego w wezwaniu do zapłaty.
W ocenie Sądu Apelacyjnego podniesione przez powodów zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego okazały się zasadne.
Rację mają powodowie, iż Sąd Okręgowy w sposób nieprawidłowy zastosował – w kwestii rozpoznania roszczenia powodów o zapłatę – tzw. teorię salda. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 16 lutego 2021 r. (sygn. akt III CZP 11/20) oraz z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu.
Zdaniem Sądu Odwoławczego, również orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r., wydane w sprawie C-396/24, nie zmienia ugruntowanego już w tym zakresie wcześniejszego orzecznictwa TSUE, jak i sądów krajowych, które nadal pozostają związane uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., o sygn. akt III CZP 25/22, (a wcześniej uchwałą z dnia 16 lutego 2021 r., o sygn. akt III CZP 11/20), mającą moc zasady prawnej, w której to w punkcie trzecim Sąd Najwyższy opowiedział się jednoznacznie za stosowaniem tzw. teorii dwóch kondykcji. W tym zakresie Sąd Apelacyjny podziela w pełni stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 5 września 2025 r., sygn. akr II CSKP 550/24, gdzie wyraźnie wskazano, iż orzeczenie TSUE nie zmienia w sposób generalny linii orzeczniczej, a odnosi się jedynie do ochrony interesów konsumentów w pewnej określonej sytuacji procesowej, z którą w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Sąd Apelacyjny zwraca w pierwszej kolejności uwagę, że w sprawie, w której zapadło wspomniane orzeczenie TSUE to bank dochodził od kredytobiorcy zwrotu świadczenia spełnionego na podstawie nieważnej umowy kredytu, zaś w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją odwrotną. W swoim orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjął, że art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku, gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Oznacza to, iż w procesach, w których banki pozywają konsumentów o zwrot wypłaconego im kapitału, nie można zasądzać od konsumentów na rzecz banku kwoty kapitału w takim zakresie, w jakim konsument już go na rzecz banku spłacił. Z tak brzmiącego orzeczenia nie sposób wyinterpretować generalnego odrzucenia stosowania teorii dwóch kondykcji i opowiedzenia się przez TSUE za teorią salda także w sprawach, w których roszczenia o zwrot świadczenia dochodzi od banku konsument.
Wobec prawomocnego ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, wynikającego z umowy kredytu mieszkaniowego (...) (...) z dnia 30 stycznia 2006 r. zawartej pomiędzy stronami, powodowie mogli domagać się zasądzenia od strony pozwanej zwrotu nienależnego świadczenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 1;art. 410 § 2)">art. 410 § 1 i 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 k.c.</a> niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu.
Jak wynika z zaświadczenia banku z dnia 5 kwietnia 2023 r. (k. 23-29) powodowie w okresie od dnia 1 marca 2006 r. do dnia 3 kwietnia 2023 r. w wykonaniu umowy zapłacili na rzecz strony pozwanej kwotę 156 894,32 zł. Kwota to odpowiada kwocie, której dochodzili w toku niniejszego postępowania i którą należało zasądzić od strony pozwanej na ich rzecz.
Na uwzględnienie zasługiwał także zarzut powodów odnoszący się do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. W pozwie powodowie wskazali, że dochodzą odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 3 maja 2023 r. do dnia zapłaty, twierdząc, że wezwali stronę pozwaną do zapłaty dochodzonej pozwem kwoty w piśmie z dnia 20 kwietnia 2023 r., wyznaczając jej termin do spełnienia świadczenia 7 dni od dnia doręczenia wezwania (k. 30-33). Pismo to zostało doręczone stronie pozwanej w dniu 25 kwietnia 2023 r. (k. 35). Sąd Okręgowy zasądził natomiast na rzecz powodów – nieprawidłowo zdaniem Sądem Apelacyjnego – odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 25 października 2023 r., wskazując, że tego dnia powodowie złożyli oświadczenie o skutkach uznania umowy za nieważną. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zgodnie z powołanymi przepisami, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony i nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Powodowie, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, już w wezwaniu do zapłaty twierdzili, że przedmiotowa umowa jest nieważna, a zatem należało uznać, że byli świadomi skutków uznania umowy za nieważną w momencie wezwania strony pozwanej do zapłaty. W ocenie Sądu, skoro kredytobiorcy wezwali bank do zapłaty i wyznaczyli mu termin na spełnienie świadczenia, po bezskutecznym upływie tego terminu bank popadł w opóźnienie, co uzasadniało naliczanie odsetek ustawowych od dnia następnego – w niniejszej sprawie od dnia 3 maja 2023 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok w punkcie III w ten sposób, że zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 134 717,98 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 maja 2023 r. do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe od kwoty 22 176,34 zł od dnia 3 maja 2023 r. do dnia 24 października 2023 r.
Powyższa zmiana skutkowała koniecznością odmiennego orzeczenia o kosztach procesu za postępowanie przed Sądem I instancji, wobec czego Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok w punkcie IV w ten sposób, że zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 11 834 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na koszty procesu składały się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 1 000 zł, koszty zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 10 800 zł (obliczone na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz opłata skarbowa od przedłożonego pełnomocnictwa w kwocie 34 zł.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, zawarte w punkcie 2. sentencji wyroku oparto na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1
1 k.p.c.</a> Apelacja powodów została uwzględniona w całości, to też uzasadnionym było zasądzenie na rzecz powodów od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego w całości. Zasądzeniu na rzecz powodów podlegała kwota 5 050 zł, na którą składały się opłata od apelacji w kwocie 1 000 zł oraz koszty zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 4 050 zł (obliczone na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).
Magdalena Cichocka
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>

1.
(...)


2.
(...)


3.
(...)


</div>