Uzasadnienie z 27 lutego 2026, sygn. II AKa 3/26

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 3/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

3

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt II K 21/25.

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej I. Z. podniósł następujące zarzuty:

1) "rażącej niewspółmierności orzeczonej kwoty zadośćuczynienia poprzez przyjęcie, że kwota 50 000 złotych stanowi wystarczające zadośćuczynienie za krzywdę pokrzywdzonej doznaną w wyniku czynu oskarżonego, podczas gdy rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych, długotrwały proces leczenia, w tym zabieg operacyjny, trwałe następstwo oraz charakter czynu w postaci usiłowania zabójstwa, a także w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przestępstwa jakiego dokonał oraz w relacji do celów, jakie kara ta winna spełnić w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania wskazują wprost i jednoznacznie na konieczność zasądzenia kwoty 100 000 złotych",

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, wyrażający się w błędnym przyjęciu oraz niepełnym uwzględnieniu rozmiaru krzywd i trwałych następstw dla zdrowia i życia pokrzywdzonej.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Mimo, że Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżony dobrowolnie zapobiegł skutkowi w postaci śmierci I. Z. i ostatecznie skazał go za przestępstwo o łagodniejszej kwalifikacji prawnej, tj. z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 156 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., to jednak doszedł do przekonania, iż nawet przy tej zmianie zasądzone na rzecz pokrzywdzonej zadośćuczynienie nie rekompensuje w stopniu odpowiednim doznanych przez nią krzywd, a adekwatną wysokością tego zadośćuczynienia będzie kwota 100 000 złotych, o którą zawnioskował skarżący.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy motywując wysokość orzeczonego zadośćuczynienia ograniczył się de facto do ogólnikowego stwierdzenia, że kwota 50 000 złotych „jest odpowiednia do wyrządzonej przez oskarżonego krzywdy i rozmiaru cierpień fizycznych i psychicznych pokrzywdzonej”. Tymczasem, jak słusznie podniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej:

1.  Oskarżony zadał I. Z. co najmniej trzy ciosy nożem i spowodował u niej bardzo rozległe i dotkliwe obrażenia ciała w postaci rany kłutej klatki piersiowej powikłanej uszkodzeniem płuca i odmokrwiakiem jamy opłucnowej lewej oraz wstrząsem krwotocznym, rany ciętej żebra III lewego, rany brzucha z uszkodzeniem przedniej i tylnej ściany żołądka oraz krezki i jelita grubego oraz głęboką ranę ciętą lewego uda. Obrażenia te skutkowały ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, tj. chorobą realnie zagrażającą życiu.

2.  Pokrzywdzona była hospitalizowana i w trybie pilnym musiała przejść zabieg operacyjny. Procesowi leczenia towarzyszył nie tylko dyskomfort, ale i silny ból, co przy tak rozległych i ciężkich obrażeniach ciała jest w pełni zrozumiałe.

3.  Pokrzywdzona doznała ogromnych cierpień psychicznych. Oskarżony po zadaniu ciosów nożem uniemożliwiał jej przez długi czas wezwanie pomocy. Wyrwał telefon z rąk I. Z. i odrzucił na podłogę. Pokrzywdzona leżała, wykrwawiała się i błagała go o pomoc. X. Z. mówił żonie, że „nigdzie już nie pójdzie”, „umiera i się wykrwawia”. Było to dla niej niezwykle traumatyczne przeżycie, gdyż wiązało się z bardzo silną obawą, że umrze.

4.  Przebieg zdarzenia był drastyczny i związany z dużą agresją X. Z..

Uwzględniając przytoczone okoliczności, stwierdzić należy, że zadośćuczynienie w kwocie 100 000 złotych, tj. w wysokości zażądanej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, z jednej strony stanowić będzie odpowiednio odczuwalną wartość ekonomiczną, a z drugiej strony utrzymane jest w rozsądnych i sprawiedliwych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom. Co też istotne, właśnie w tej wysokości odzwierciedla ono indywidualne cechy konkretnego wypadku, jaki związany jest z I. Z..

W tej sytuacji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższył zasądzone w punkcie 2. na rzecz pokrzywdzonej zadośćuczynienie do kwoty 100 000 złotych.

Wniosek

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez podwyższenie zasądzonego na rzecz I. Z. zadośćuczynienia do kwoty 100 000 złotych.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie, co wykazano wyżej omawiając zarzut podniesiony w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej.

3.2.

Prokurator podniósł zarzut rażącej niewspółmierności kary wyrażającej się w orzeczeniu wobec X. Z. kary 10 lat pozbawienia wolności, w sytuacji gdy kara ta jest nieadekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, nie uwzględnia w wystarczającym stopniu celów w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej, a nadto nie uwzględnia szeregu okoliczności obciążających, w tym zachowania oskarżonego po popełnieniu czynu zabronionego.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ma rację prokurator, że Sąd I instancji zbyt małą wagę przywiązał do okoliczności obciążających X. Z.. Konstatacja ta ma istotne znaczenie także w sytuacji, w której Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżony dobrowolnie zapobiegł skutkowi w postaci śmierci I. Z. i ostatecznie skazał go za przestępstwo o łagodniejszej kwalifikacji prawnej, tj. z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 156 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Argumenty oskarżyciela publicznego zdecydowały bowiem o tym, że Sąd Apelacyjny wymierzył X. Z. karę 10 lat pozbawienia wolności, tj. karą w takim samym rozmiarze, w jakim została ona orzeczona przez Sąd Okręgowy, który, oprócz wymienionych przepisów, w podstawie skazania przyjął również art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. W tym sensie apelacja prokuratora okazała się częściowo zasadna, ponieważ kara 15 lat pozbawienia wolności, jakiej się domagał byłaby rażąco surowa w relacji do ostatecznie zastosowanej kwalifikacji prawnej.

Trafnie prokurator podkreślił w apelacji, że Sąd Okręgowy kształtując orzeczenie o karze nie uwzględnił w sposób należyty tego, że:

1.  Znęcanie się przez oskarżonego nad pokrzywdzoną trwało niemal 8 miesięcy. Na wypełnienie jego znamion składało się wiele zachowań o różnym natężeniu. Zdecydowana większość została podjęta przez X. Z. pod wpływem alkoholu.

2.  Na skutek znęcania oskarżony wywołał u I. Z. szereg cierpień psychicznych, które miały negatywny wpływ na jej funkcjonowanie na polu zawodowym, jak i prywatnym.

3.  Najdrastyczniejszy przebieg miało zdarzenie w dniu (...) r. Oskarżony zadał I. Z. co najmniej trzy ciosy nożem i spowodował u niej bardzo rozległe i dotkliwe obrażenia ciała w postaci rany kłutej klatki piersiowej powikłanej uszkodzeniem płuca i odmokrwiakiem jamy opłucnowej lewej oraz wstrząsem krwotocznym, rany ciętej żebra III lewego, rany brzucha z uszkodzeniem przedniej i tylnej ściany żołądka oraz krezki i jelita grubego oraz głęboką ranę ciętą lewego uda. Obrażenia te skutkowały ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, tj. chorobą realnie zagrażającą życiu. Pokrzywdzona była hospitalizowana i w trybie pilnym musiała przejść zabieg operacyjny. Procesowi leczenia towarzyszył nie tylko dyskomfort, ale i silny ból. I. Z. w trakcie tego zdarzenia doznała też ogromnych cierpień psychicznych. Oskarżony po zadaniu ciosów nożem uniemożliwiał jej przez długi czas wezwanie pomocy. Wyrwał telefon z rąk I. Z. i odrzucił na podłogę. Pokrzywdzona leżała, wykrwawiała się i błagała go o pomoc. X. Z. mówił żonie, że „nigdzie już nie pójdzie”, „umiera i się wykrwawia”. Było to dla niej niezwykle traumatyczne przeżycie, gdyż wiązało się z bardzo silną obawą, że umrze.

4.  Oskarżony zaatakował pokrzywdzoną bez powodu. Nie był w żaden sposób sprowokowany. Także i zachowanie w dniu(...)r. miało miejsce pod wpływem alkoholu

5.  X. Z. działał z zamiarem bezpośrednim.

Prawidłowe uwzględnienie tych okoliczności, przy wzięciu pod uwagę także okoliczności łagodzących, tj. dotychczasowej niekaralności, pozytywnej opinii środowiskowej, stanu depresji i cech ograniczonego uszkodzenia mózgu (na co wskazali biegli psychiatrzy), prowadzi do wniosku, że sprawiedliwą karą za przypisane oskarżonemu przez Sąd Apelacyjny przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. będzie kara 10 lat pozbawienia wolności. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego jest ona adekwatna do stopnia zawinienia X. Z. oraz do stopnia społecznej szkodliwości przestępstwa, jakiego się dopuścił, jak też zapewnia wobec niego prawidłowe oddziaływanie zapobiegawcze, w tym wychowawcze. Kara ta czyni również zadość celom kary w zakresie prewencji ogólnej.

Wniosek

Prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary do 15 lat pozbawienia wolności.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżony dobrowolnie zapobiegł skutkowi w postaci śmierci pokrzywdzonej i skazał go za przestępstwo o łagodniejszej kwalifikacji prawnej, tj. z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Kara zatem musiała być dostosowana do zmienionej kwalifikacji prawnej. Niemniej argumenty oskarżyciela publicznego wpłynęły na to, że Sąd Apelacyjny wymierzył X. Z. karę 10 lat pozbawienia wolności, tj. karę w takim samym rozmiarze, w jakim została ona orzeczona przez Sąd Okręgowy, który oprócz wymienionych przepisów, w podstawie skazania przyjął również art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. Okoliczności, które zdecydowały o takim postąpieniu zostały wskazane przy omówieniu zarzutu podniesionego w apelacji prokuratora.

3.3.

Obrońca oskarżonego X. Z. podniósł następujące zarzuty:

1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu przez Sąd okoliczności poprzedzających zdarzenie, w postaci impulsywnego i chaotycznego charakteru działania oskarżonego oraz tego, że oskarżony wszedł do kuchni, zaczął się kręcić, nie wiedział czego chciał, zaglądał do lodówki, szukał czegoś w szufladach, otwierał szufladę z nożami, zamykał ją, ponownie otwierał, co świadczy o braku premedytacji, braku planu, niezdecydowania, co do podjęcia konkretnego działania w postaci zamiaru pozbawienia życia I. Z.;

2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przypisaniu znaczenia treści wiadomości tekstowej SMS-a wysłanego przez oskarżonego dnia (...) roku do córki O. Z. jako dowodu zamiaru bezpośredniego zabójstwa, któremu nie należało takiego znaczenia przypisywać;

3) błąd ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu, iż oskarżony przebywając w areszcie powiedział świadkowi Ś. F., że planował i chciał zabić żonę, pomimo że świadek na rozprawie dnia (...) r. wycofał swoje zeznania złożone postępowaniu przygotowawczym;

4) obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i subsumpcję znamion czynu zabronionego, tj. błędne zastosowanie art. 207 § 1 k.k. w zbieg z art. 148 § 1 k.k., gdy czyny te wzajemnie się wykluczają — znęcanie się wymaga systematyczności w czasie ((...)), podczas gdy usiłowanie zabójstwa to konkretny atak nożem z (...) roku, stanowiący jedno zdarzenie w jednym momencie, które nie może być jednocześnie znęcaniem się i usiłowaniem zabójstwa;

5) obrazę przepisów prawa materialnego w postaci błędnej kwalifikację prawnej czynu z art. 148 § 1 k.k. poprzez błędne przypisanie oskarżonemu zamiaru pozbawienia życia (z zamiarem bezpośrednim), w sytuacji, w której okoliczności takie jak:

- impulsywny i chaotyczny charakteru działania oskarżonego wskazuje na brak premedytacji, brak planu, niezdecydowanie co do podjęcia konkretnego działania,

- stan głębokiego upojenia alkoholowego oskarżonego (1,70 promila alkoholu we krwi) — przy takim poziomie alkoholu trudno mówić o precyzyjnym zamiarze bezpośrednim wymagającym świadomego zmierzania do pewnego rezultatu, zwłaszcza że biegli stwierdzili u oskarżonego labilność emocjonalną, zaburzenia adaptacyjne i cechy organicznego uszkodzenia mózgu,

- opóźnienie w wezwaniu pomocy medycznej — oskarżony nie pozwolił żonie zadzwonić natychmiast, ale dopiero po długim błaganiu — fakt ten świadczy o działaniu impulsywnym, chaotycznym, a nie o zamiarze bezpośrednim zabicia, albowiem sprawca zmierzający do zabójstwa nigdy by nie pozwolił ofierze wezwać pomocy,

- braku jakichkolwiek dowodów na przygotowanie się oskarżonego do zabójstwa — brak dowodów na zaplanowanie tego konkretnego dnia, brak dowodów ukrywania narzędzia, brak dowodów na wycofanie się z zamiaru — wszystko to świadczy o braku zamiaru pozbawienia życia,

- pozwolenie pokrzywdzonej na wezwanie pomocy medycznej jako dowodu na działanie z zamiarem ewentualnym — oskarżony, godząc się na możliwość, że żona przeżyje, jeśli otrzyma interwencję medyczną, wyraźnie wykazał, że nie miał zamiaru pozbawienia jej życia;

6) obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 15 § 1 k.k. poprzez jego niesłuszne niezastosowanie, w sytuacji w której oskarżony dobrowolnie odstąpił od dokonania, a co najmniej zapobiegł śmierci pokrzywdzonej przekazując jej telefon i umożliwiając kontakt ze służbami ratunkowymi, a także krzyczał do telefony, aby przyjeżdżali i ratowali żonę.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na uwzględnienie zasługiwał zarzut obrazy art. 15 § 1 k.k. Pozostałe zarzuty okazały się niezasadne.

Całkowicie chybione są zarzuty oznaczone w apelacji numerami 1, 2, 3 i 5, a w których w rzeczywistości obrońca stara się wykazać, że X. Z. nie działał z zamiarem pozbawienia życia pokrzywdzonej. Wywody skarżącego są oderwane od realiów sprawy. To, że oskarżony tego dnia zachowywał się „chaotycznie”, „impulsywnie”, „kręcił się po kuchni”, „otwierał i zamykał szufladę z nożami”, „opóźniał wezwanie pomocy medycznej … nie pozwolił żonie zadzwonić natychmiast, ale dopiero po długim błaganiu”, w najmniejszym nawet stopniu nie podważa ustalenia Sądu Okręgowego, że działał on z bezpośrednim zamiarem pozbawienia życia I. Z.. Świadczy o tym jednoznacznie to, że użył noża, czyli narzędzia bardzo niebezpiecznego. Nożem tym zadał pokrzywdzonej co najmniej trzy ciosy, kierując je m.in. w klatkę piersiową i brzuch, czyli miejsca, w których mieszczą się bardzo ważne organy dla życia człowieka. Uczynił to z zaskoczenia. Kiedy pokrzywdzona leżała na podłodze i wykrwawiała się mówił do niej m.in., że „już nigdzie więcej nie pójdzie” i „umiera”. Dopiero po pewnym czasie X. Z. miał refleksję i postanowił udostępnić żonie telefon w celu wezwania pomocy. O tym ostatnim zachowaniu będzie mowa później, ale w żaden sposób nie wpływa ono na przyjęcie, że oskarżony działał z bezpośrednim zamiarem pozbawienia życia I. Z.. Wbrew sugestiom obrońcy o tym, iż towarzyszył mu taki właśnie zamiar świadczą zeznania Ś. F. złożone w postępowaniu przygotowawczym, którym Sąd I instancji słusznie dał wiarę. X. Z. powiedział świadkowi wprost, że chciał zabić żonę. Sąd Okręgowy słusznie też ocenił zmianę postawy świadka na rozprawie za niewiarygodną i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko. Zasadnie jednocześnie Sąd I instancji przyjął, że na przedmiotowy zamiar oskarżonego wskazuje również treść wiadomości SMS, jaką wysłał on do córki O. Z. dzień przed zdarzeniem, a mianowicie napisał, że będzie płakać do końca swoich dni. Przedstawione fakty tworzą spójny obraz i jednoznacznie potwierdzają prawidłowość ustalenia, że oskarżony działał z bezpośrednim zamiarem pozbawienia życia I. Z.. Na prawidłowość tego wniosku nie wpływa to, że oskarżony był pod wpływem alkoholu i rozpoznano u niego: labilność emocjonalną, zaburzenia adaptacyjne i cechy organicznego uszkodzenia mózgu, ponieważ z opinii biegłych psychiatrów jasno wynika, iż miał on zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem.

Niezasadny okazał się także zarzut oznaczony w apelacji numerem 4. Po pierwsze, z uwagi na przyjęcie skutecznego czynnego żalu, o którym mowa w art. 15 § 1 k.k. zdezaktualizowała się kwestia „zastosowania art. 148 § 1 k.k.”. Po drugie, częstym elementem znęcania są obrażenia ciała spowodowane przez sprawców u ofiar. Wówczas skutkuje to przyjęciem kwalifikacji kumulatywnej art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. lub art. 157 § 2 k.k. lub art. 156 § 1 k.k. Oczywiście realia danego przypadku mogą wskazywać na realny zbieg przestępstw, ale dokonana przez Sąd Okręgowy ocena mieści się w granicach swobody określonej w art. 7 k.p.k. Warto też zauważyć, że oceniając rzecz in concreto przyjęcie, że X. Z. wyczerpał znamiona dwóch odrębnych przestępstw – jednego z art. 207 § 1 k.k. i drugiego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. mogłoby skutkować pogorszeniem jego sytuacji, czego Sąd Apelacyjny nie mógłby uczynić, gdyż w tym zakresie brak jest apelacji na niekorzyść oskarżonego. Otóż, gdyby Sąd Apelacyjny miał orzec kary jednostkowe za wymienione przestępstwa, to powstała z ich połączenia kara łączna pozbawienia wolności przekraczałaby 10 lat.

W uzasadnieniu apelacji obrońca zaznaczył, że X. Z. w okresie od (...) r. przebywał na oddziale rehabilitacyjnym. Rzecz w tym, że pokrzywdzona na rozprawie odwoławczej podała, że w tym okresie oskarżony w znakomitej większości przebywał w domu i się nad nią znęcał. Znajduje to potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, np. w dniu (...)r. miała miejsce interwencja Policji w miejscu zamieszkania X. Z., ponieważ wszczął on awanturę i szarpał żonę. Okazało się, że miał we krwi 1,06 mg/l i 1,08 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Jeżeli chodzi zaś o okres od (...) r., to był on zbyt krótki, aby eliminować go z opisu znęcania. Przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. jest przecież ze swej istoty rozciągnięte w czasie i zachowania sprawcze nie muszą mieć miejsca każdego dnia, a kilku lub kilkunastodniowe „przerwy” w znęcaniu nie wpływają na wyznaczenie ram czasowych trwania tego czynu.

Zgodzić należy się z wyrażonym przez obrońcę w zarzucie oznaczonym numerem 6 stanowiskiem, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 15 § 1 k.k. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, X. Z. odstąpił od dokonania zabójstwa na skutek próśb skierowanych do niego przez pokrzywdzoną w trakcie, gdy wszedł on już na etap usiłowania przedmiotowego czynu. Z zeznań I. Z., uznanych przez Sąd Okręgowy za wiarygodne, wynika, że prosiła ona, „błagała” oskarżonego, aby dał jej telefon i umożliwił wezwanie pomocy. Początkowo nie chciał tego uczynić, ale po pewnym czasie zreflektował się i dał jej telefon. Skutkowało to wezwaniem pogotowia ratunkowego oraz udzieleniem I. Z. pomocy medycznej i zapobiegło jej śmierci. W świetle poglądów wyrażanych w piśmiennictwie i orzecznictwie powody, które zdecydowały o odstąpieniu przez X. Z. od dokonania zabójstwa (prośby, błagania żony) wskazują jednoznacznie na to, że było ono dobrowolne w rozumieniu art. 15 § 1 k.k. Z punktu widzenia zasad prawidłowego rozumowania, doświadczenia życiowego i wiedzy nie ulega wątpliwości, że na decyzje człowieka o takim, czy innym zachowaniu się zawsze wpływają określone czynniki zewnętrzne i wewnętrzne. Jest to naturalnym następstwem interakcji społecznych, w jakich funkcjonuje człowiek. Rzecz jednak w tym, że o dobrowolnym odstąpieniu od dokonania przestępstwa mamy do czynienia wtedy, gdy o tej decyzji w przemożnym zakresie zdecydowały czynniki wewnętrzne. Nie jest konieczne, aby decyzja sprawcy była podjęta spontanicznie, wyłącznie z wewnętrznego impulsu i wyłącznie niezależnie od jakichkolwiek bodźców zewnętrznych, bo te ostatnie immamentnie towarzyszą człowiekowi. Chodzi o to, aby te czynniki zewnętrzne nie stwarzały dla sprawcy sytuacji przymusowej lub przeszkód trudnych do pokonania (por. postanowienie SN z dnia 17 lipca 1975 r., VI KZP 15/75, OSNPG 1975/10/92). Bardzo trafnie stan ten określił U. H. (por. Polskie prawo karne materialne, Część ogólna, 1946, s. 306) wskazując, że dobrowolnie odstępuje ten kto może powiedzieć, "mogę dopiąć zamierzonego celu, ale nie chcę", a niedobrowolnie odstępuje zaś ten, kto musi powiedzieć "chciałem dopiąć zamierzonego celu, ale nie mogę". Dla dobrowolności odstąpienia od usiłowania obojętne są motywy, którymi kierował się sprawca. Prawo nie wymaga ani skruchy, ani żalu z powodu naruszenia prawa (G. Rejman [w:] G. Rejman (red.) Kodeks karny, Część ogólna, Komentarz, Warszawa 1999, teza 4 do art. 15, s. 577). O dominującym działaniu przyczyn natury wewnętrznej mówimy wówczas, gdy sprawca uświadamia sobie możliwość kontynuowania zachowania bezpośrednio zmierzającego do dokonania, ale nie ma już zamiaru popełnienia czynu zabronionego (por. A. Zoll [w:] A. Zoll (red.) Kodeks karny, Część ogólna, Komentarz, Kraków 2004, teza 4 do art. 15, s. 262). Tak też było w analizowanym przypadku. X. Z. odstąpił od dokonania zabójstwa, mimo że mógł zrealizować swój zamiar i pozbawić pokrzywdzoną życia. Żadne czynniki zewnętrzne obiektywnie mu tego nie uniemożliwiały, ani też nie pojawiły się "przeszkody trudne do pokonania". Oskarżony miał świadomość możliwości kontynuowania swoich działań i "dopięcia" zamiaru. Zgodzić się należy z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 28 czerwca 1976 r. w sprawie I KR 329/79, że nie można uznać dobrowolności odstąpienia, jeżeli sprawca odstąpił od czynu na skutek okoliczności zewnętrznych, ale takich, które "wpłynęły na jego wolę i wywołały przekonanie o niemożności realizacji jego zamiaru" (OSNKW 1980, z. 9, poz. 73). Z takim stanem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Słowa pokrzywdzonej, choć stanowiły czynnik zewnętrzny, który ostatecznie zmienił postawę oskarżonego, to jednak nie skutkowały zaistnieniem realnej przeszkody do realizacji zamiaru zabójstwa. Wypowiedzi I. Z. nie doprowadziły do takiej zmiany okoliczności faktycznych, że dokonanie czynu stało się niemożliwe, czy to obiektywnie, czy to subiektywnie - w wyobrażeniu X. Z., co mogłoby mieć przykładowo miejsce, gdyby powiedziała mu, niezgodnie z prawdą, iż zawiadomiła policję, a on, obawiając się ujęcia, z tego powodu nie zrealizowałby swojego zamiaru. W rzeczywistości jednak słowa pokrzywdzonej stanowiły impuls, który spowodował u oskarżonego przeżycia wewnętrzne i zmianę jego postawy. Zaniechał zatem działań zmierzających do pozbawienia jej życia. Postanowił oddać jej telefon w celu wezwania pomocy, przy czym sam krzyczał do telefonu, aby przyjeżdżali i ratowali żonę.

W przekonaniu Sądu Apelacyjnego, realia analizowanego przypadku jednoznacznie wskazują na to, że o odstąpieniu przez oskarżonego od dokonania zabójstwa w przeważającej mierze zdecydowały czynniki wewnętrzne, a słowa I. Z. były do tych przeżyć jedynie impulsem, ale same w sobie, jako czynnik zewnętrzny, nie stanowiły przeszkody do dokonaniu zabójstwa.

Uwzględniając powyższe, Sąd Apelacyjny uznał, że X. Z. dobrowolnie odstąpił od dokonania zabójstwa i zgodnie z art. 15 § 1 k.k. nie podlega karze za usiłowanie tego czynu zabronionego.

Przewidziana w art. 15 § 1 k.k. bezkarność usiłowania popełnienia czynu zabronionego, uzasadniona dobrowolnym odstąpieniem od dokonania, nie zwalnia sprawcy z odpowiedzialności za przestępstwo, które dokonał "po drodze" (por. wyrok SN z dnia 19 sierpnia 1974 r., I KR 35/74, OSNKW 1974, z. 12, poz. 225; wyrok SN z dnia 8 września 1988, II KR 205/88, OSNKW 1989, z. 1-2, poz. 6; wyrok SA w Katowicach z dnia 25 kwietnia 1996 r., II AKa 76/96, OSA 1998, z. 2, poz. 11). X. Z., choć odstąpił od dokonania zabójstwa, to jednak spowodował u pokrzywdzonej obrażenia ciała określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.k., co jest w sprawie bezsporne. Sam obrońca, wskazując na konieczność zastosowania art. 15 § 1 k.k., wniósł o skazanie oskarżonego za przestępstwo z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.

Dlatego też Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w puncie 1. przyjął, że oskarżony X. Z. dobrowolnie zapobiegł skutkowi w postaci śmierci I. Z. udostępniając jej telefon komórkowy w celu wezwania pogotowia ratunkowego, co w efekcie nastąpiło oraz skutkowało udzieleniem pokrzywdzonej pomocy medycznej i zapobiegło jej śmierci, a w konsekwencji czyn oskarżonego zakwalifikował z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 10 lat pozbawienia wolności,

Nadto pamiętać należy, że dyktowane dobrowolnym odstąpieniem od dokonania wyłączenie karalności usiłowania oznacza wyłączenie karalności za to, co jest integralnym składnikiem usiłowania, czyli sprawca nie może odpowiadać za narażenie na niebezpieczeństwo tego dobra prawnego, które usiłował naruszyć (por. A. Zoll [w:] A. Zoll (red.) Kodeks karny, Część ogólna, Komentarz, Kraków 2004, teza 24 do art. 15, s. 270).

Okoliczności, które zdecydowały o wymierzeniu X. Z. kary 10 lat pozbawienia wolności zostały przytoczone przy omówieniu apelacji prokuratora i do tam zawartej argumentacji odwołuje się Sąd Apelacyjny. Z kolej jeżeli chodzi o podwyższenie wysokości zadośćuczynienia, to stosowne wywody zostały poczynione podczas analizy apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej.

Sąd Apelacyjny nie dostrzega też podstaw do negowania zasadności rozstrzygnięć zawartych w punktach 3 i 4 zaskarżonego wyroku. Chodzi o zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej i przepadek. Rozstrzygnięcia te zostały należycie umotywowane przez Sąd I instancji.

Wniosek

Obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej "art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 207 § 1 k.k." i skazanie oskarżonego tylko z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. "na karę adekwatną do stopnia winy i rzeczywistego zamiaru sprawcy".

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek okazał się zasadny w takim zakresie, w jakim skarżący zmierzał do zastosowania art. 15 § 1 k.k. i w efekcie wyeliminowania z podstawy skazania art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., co wiązało się z tym, że X. Z. nie podlegał karze za usiłowanie zabójstwa. W pozostałej części wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym była mowa wyżej.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, ale poza tym zakresem, w jakim doszło do jego zmiany, co zostanie wskazane w rubryce poniżej.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Powody utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy - poza rozstrzygnięciami, które uległy zmianie - zostały przytoczone przy omówieniu apelacji obrońcy oskarżonego, prokuratora i pełnomocnika oskarżycielki prywatnej i nie ma potrzeby powtarzania tego jeszcze raz.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a) w puncie 1. przyjął, że oskarżony X. Z. dobrowolnie zapobiegł skutkowi w postaci śmierci I. Z. udostępniając jej telefon komórkowy w celu wezwania pogotowia ratunkowego, co w efekcie nastąpiło oraz skutkowało udzieleniem pokrzywdzonej pomocy medycznej i zapobiegło jej śmierci, a w konsekwencji czyn oskarżonego zakwalifikował z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 10 lat pozbawienia wolności,

b) podwyższył zasądzone w punkcie 2. na rzecz I. Z. zadośćuczynienie do kwoty 100 000 złotych.

Zwięźle o powodach zmiany

Także powody zmiany zaskarżonego wyroku zostały zaprezentowane przy omówieniu apelacji obrońcy oskarżonego, prokuratora i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i zbędnym byłoby ich powielanie.

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Pkt 3.

Na podstawie art. § 4 ust. 3 i § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.poz.763 ze zm.), Sąd Apelacyjny zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. O. C. kwotę 1476 złotych, w tym VAT, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

Pkt 4.

Kierując się sytuacją majątkową oskarżonego oraz tym, że ma on do odbycia długoterminową karę pozbawienia wolności, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od uiszczenia opłaty za drugą instancję.

7.  PODPIS

D. P. M. K. H. K.

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej I. Z..

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Orzeczenie zadośćuczynienia w rażąco niskiej wysokości.

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☐co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

1.12.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

Prokurator.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Orzeczenie rażąco niewspółmiernie łagodnej kary.

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

1.13.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

3

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego X. Z..

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Przyjęcie, że oskarżony działał z zamiarem pozbawienia życia pokrzywdzonej i znęcał się nad nią oraz brak zastosowania art. 15 § k.k.

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana