Wyrok z 17 kwietnia 2026, sygn. II AKa 31/26

Przewodniczący

Janusz Sulima (spr.)

Sędziowie

Brandeta Hryniewicka

Sławomir Wołosik

Protokolant

Marek Bychowski

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 31/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 12 grudnia 2025 r., sygn. akt II AKa 31/26

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

2.

3.

Obraza przepisów postępowania mająca istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 4 k.p.k., art. 6 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., polegająca na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez bezkrytyczne przyjęcie za wiarygodne zeznań pokrzywdzonego P. J. (1), przy jednoczesnym pominięciu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, w tym dynamiki zdarzenia, relacji osobistych stron oraz zachowania pokrzywdzonego przed i po zdarzeniu, a także:

pominięcie w swoich rozważaniach wcześniejszych relacji pokrzywdzonego z oskarżonym, które wykluczają jakikolwiek zamiar w usiłowaniu pozbawienia życia pokrzywdzonego,

pominięcie zachowania oskarżonego tuż po popełnieniu czynu, które wskazywało, że oskarżony chce pomóc pokrzywdzonemu prosząc inne osoby (kilkukrotnie) o wezwanie karetki, zapobiegając tym samym skutkom,

pominięcie w swoich rozważaniach siły ciosów, tła konfliktów, przypadkowości sytuacji,

co wszystko spowodowało przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu.

Obraza art. 167 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. poprzez zaniechanie uzupełnienia postępowania dowodowego mimo istnienia ku temu podstaw, w szczególności w zakresie jednoznacznego ustalenia mechanizmu powstania obrażeń oraz zamiaru oskarżonego, ustalenia, na jaką głębokość możliwe jest ugodzenie nożem przy małej sile, zgodnie z wnioskiem zgłoszonym na rozprawie 12.12.2025 r.,

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na:

bezpodstawnym uznaniu, iż oskarżony działał z zamiarem ewentualnym pozbawienia życia pokrzywdzonego, podczas gdy całokształt okoliczności sprawy prowadzi do wniosku przeciwnego,

bezpodstawnym uznaniu, że oskarżony groził pokrzywdzonemu pozbawieniem życia w lutym 2025 r., podczas gdy na rozprawie pokrzywdzony wprost temu zaprzeczył.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Żadną miarą nie można zgodzić się z obrońcą, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 410 k.p.k. Naruszenie treści tego przepisu następuje poprzez oparcie wyroku na okolicznościach nieujawnionych w toku rozprawy głównej bądź też przez pominięcie przy wyrokowaniu ujawnionych w toku rozprawy głównej okoliczności tak korzystnych, jak i niekorzystnych dla oskarżonego. Nie stanowi zaś naruszenia przepisu art. 410 k.p.k. dokonanie takiej czy innej oceny dowodu. Tym samym nie dochodzi do naruszenia tego przepisu jeżeli sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie zeznań pokrzywdzonego, które uznał za wiarygodne, a nie na podstawie wyjaśnień oskarżonego, którym odmówił wiary. Sąd nie może przecież czynić ustaleń faktycznych na podstawie sprzecznych ze sobą dowodów.

Zupełnie zaś niezrozumiałe jest zarzucanie obrazy art. 6 k.p.k. Autor apelacji w ogóle nie wskazał, na czym konkretnie polegało naruszenie przysługującego oskarżonemu prawa do obrony. Z treści protokołów rozpraw nie sposób wywnioskować, że prawo to nie zostało zagwarantowane oskarżonemu.

Nie można też czynić zarzutu obrazy art. 4 k.p.k. na tej podstawie, że sąd dowodom niekorzystnym dla oskarżonego dał wiarę, jeżeli ocena tych dowodów mieści się w granicach nakreślonych przez przepis art. 7 k.p.k. Przekonanie zaś sądu o wiarygodności jednych i niewiarygodności innych dowodów pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. wtedy, gdy jest poprzedzone ujawnieniem na rozprawie głównej całokształtu istotnych okoliczności sprawy w sposób podyktowany obowiązkiem dociekania prawdy i stanowi wyraz rozważenia, zgodnie z regułami poprawnego rozumowania, doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy, wszystkich ważkich okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego.

Sąd pierwszej instancji wręcz nie mógł odmówić wiary zeznaniom pokrzywdzonego odnośnie przebiegu zdarzenia z dnia 12 kwietnia 2025 roku. Jednocześnie całkowicie słusznie, zgodnie z zasadami racjonalnego rozumowania uznał za niewiarygodne twierdzenia oskarżonego o przypadkowym nadzianiu się przez pokrzywdzonego na nóż. Biegła z zakresu medycyny sądowej Ł. N. jednoznacznie i kategorycznie zaopiniowała, że stwierdzone u P. J. (1) obrażenia nie mogły powstać w sposób zademonstrowany przez oskarżonego. Oskarżony utrzymywał, że pokrzywdzony bardzo szybko wszedł do pomieszczenia kuchennego i oparł się całym swoim ciałem na nóż. Jego wyjaśnienia są rażąco sprzeczne z zeznaniami pokrzywdzonego, który twierdził, że kiedy przechodził obok kuchni oskarżony chwycił nóż i nic nie mówiączaatakował go tym nożem. P. J. (1) zeznał, że oskarżony dwukrotnie zamachnął się na niego nożem: za pierwszym razem udało mu się złapać prawą dłonią za ostrze, ale oskarżony wyrwał mu nóż z jego dłoni i uderzył go ponownie nożem w brzuch, po czym wyjął nóż z rany, odwrócił się i wrócił do kuchni. Na rozprawie pokrzywdzony co prawda nieco inaczej przedstawił przebieg tego zdarzenia, ale co najistotniejsze w dalszym ciągu utrzymywał, że to oskarżony go zaatakował nożem. Podkreślić należy, że pokrzywdzony nie był negatywnie ustosunkowany do oskarżonego, pomiędzy nimi nie było w gruncie żadnych konfliktów, na rozprawie P. J. (1) oświadczył, że nie rości wobec oskarżonego żadnych pretensji finansowych i nie chce, aby został on ukarany za groźby. Tym samym nie sposób jest uznać, że jego zeznania są tendencyjnie niekorzystne dla oskarżonego czy wręcz kłamliwe. Co zaś najistotniejsze jego zeznania ze śledztwa w pełni korespondują z opiniami biegłych z zakresu medycyny sądowej. Stwierdzone przez biegłą Ł. N. obrażenie w postaci rany ciętej dłoniowej powierzchni ręki prawej potwierdza relację pokrzywdzonego, że kiedy oskarżony zamachnął się na niego nożem, zdołał chwycić dłonią za ostrze noża. Jednocześnie to, że oskarżony doznał rany ciętej na dłoni, wyklucza całkowicie wersję oskarżonego o przypadkowym nadzianiu się pokrzywdzonego na trzymany w ręku oskarżonego nóż. Tak więc wyjaśnienia V. J. nie tylko są sprzeczne z opinią biegłej z zakresu medycyny sądowej, ale też w ogóle nie do pogodzenia z zasadami racjonalnego rozumowania i doświadczeniem życiowym. Nie sposób nawet sobie wyobrazić, jak mógłby pokrzywdzony nadziać się na trzymany przez oskarżonego, w wyniku czego miało dojść nie tylko do obrażeń zagrażających bezpośrednio życiu pokrzywdzonego, ale też rany ciętej dłoni. Dodatkowo nadzianiu się pokrzywdzonego na nóż wyklucza też to, że w czasie krytycznego zdarzenia P. J. (1) doznał rany kłuto – ciętej o długości około 15 centymetrów.

Nadzwyczaj bezzasadny jest też zarzut obrazy art. 167 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. W niniejszej sprawie zostały wydane dwie opinie przez biegłych z zakresu medycyny sądowej. Obydwie są jednoznaczne w swej wymowie. Biegły Ł. G. stwierdził między innymi, że do powstania opisanej rany brzucha u osoby odzianej jedynie w koszulkę przy użyciu noża kuchennego z ostro zakończoną klingą i jedną krawędzią sieczną, nie jest potrzebna duża siła, gdyż tkanki miękkie (skóra i tkanka podskórna, mięśnie powłok brzucha, jelita, struktury naczyniowe) nie stawiają narzędziu dużego oporu. Każda przeciętna osoba doskonale wie, że uderzając nożem w brzuch, nawet z niezbyt dużą siłą, spowoduje przecięcie jelit, co w konsekwencji wywoła chorobę realnie zagrażającą życiu. Mało tego, każda przeciętna osoba zdaje sobie sprawę, że nawet jedno pchnięcie nożem w brzuch może skutkować śmiercią. Dokładne ustalenie z jaką siłą oskarżony zadał cios nożem pokrzywdzonemu jest niemożliwe przez biegłego. Byłoby to możliwe, gdyby na przykład doszło do przebicia tkanki kostnej. Obrażenia brzucha, których doznał pokrzywdzony, mogły być spowodowane ciosem nie zadanym z dużą siłą. Nie ma to to jednakże znaczenia dla ustalenia zamiaru, z jakim działał oskarżony. Jeżeli uderzył nożem w brzuch, to bez względu na to, z jaką siłą to uczynił, musiał chcieć spowodować ciężkie uszkodzenie ciała. Innego wniosku nie sposób wyciągnąć.

Zgodzić się jednakże należy z obrońcą, że oskarżony nie miał zamiaru zabójstwa P. J. (1). Wprawdzie uderzając pokrzywdzonego w brzuch nożem musiał przewidywać, że może to skutkować jego zejściem śmiertelnym, to jednakże istnieją poważne wątpliwości, czy na to się wówczas godził. Przede wszystkim gdyby zmierzał do jego śmierci, to nie poprzestałby na jednym ciosie w brzuch. Za brakiem zamiaru spowodowania śmierci pokrzywdzonego przemawia jego zachowanie bezpośrednio po tym zdarzeniu. Wprawdzie nie przyczynił się do wezwania karetki pogotowia, to jednakże, jak wynika z zeznań jego konkubiny B. X., kiedy przyszedł do ich pokoju, miał bladą twarz i był wyraźnie zestresowany oraz mówił, żeby wezwać karetkę. Co istotne, oskarżony nigdzie wówczas nie uciekał. Czekał na przyjazd Policji. Nie miał też motywu, żeby zabić P. J. (1).

Wbrew twierdzeniom obrońcy nie ma żadnych wątpliwości, że oskarżony w lutym 2025 roku groził pozbawieniem życia pokrzywdzonemu. Faktem jest, że P. J. (1) na rozprawie, w przeciwieństwie do tego, co zeznawał w śledztwie, zaprzeczył, że kiedykolwiek oskarżony groził mu przy użyciu noża. Wcześniejsze jednakże zeznania pokrzywdzonego są stanowcze co do tej okoliczności i nie sposób jest uznać, że P. J. (1) wymyślił, że oskarżony groził mu nożem. Biorąc pod uwagę, że oskarżony w kwietniu 2025 roku ugodził go nożem, co w niniejszej sprawie od początku w gruncie rzeczy było bezsporne, pokrzywdzony nie miał żadnego interesu dodatkowo obciążać tendencyjnie oskarżonego, że dwa miesiące wcześniej groził mu nożem. W postępowaniu przygotowawczym P. J. (1) kategorycznie twierdził, że V. J. groził mu demonstrując nóż oraz że obawiał się spełnienia tych gróźb. Złożył też wniosek o ściganie oskarżonego w związku z kierowaniem wobec niego gróźb karalnych. Ponadto zeznania pokrzywdzonego ze śledztwa odnośnie gróźb karalnych znajdują pełne potwierdzenie w zeznaniach świadka Ł. W., który również na rozprawie kategorycznie stwierdził, że oskarżony chciał za pomocą noża „nastraszyć” P. J. (1) oraz że cała ta sytuacja wyglądała groźnie. Ł. W. nie miał żadnych powodów, żeby tendencyjnie obciążać oskarżonego.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od czynu z pkt. II oraz o zmianę kwalifikacji prawnej za czyn z pkt. I i przyjęcie, że oskarżony nieumyślnie spowodował ciężki uszczerbek na zdrowiu w rozumieniu art. 156 §1 k.k. w zw. z art. 156 §2 k.k., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ponieważ zeznania pokrzywdzonego ze śledztwa, znajdujące pełne potwierdzenie w zeznaniach postronnego świadka, są w pełni wiarygodne co do gróźb ze strony oskarżonego, nie ma żadnych podstaw do uniewinnienia oskarżonego od popełnienia tego czynu.

Jak wcześniej wykazano, wersję oskarżonego o przypadkowym nadzianiu się pokrzywdzonego na nóż należy całkowicie wykluczyć. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwalifikowania tego czynu z art. 156 §2 k.k.

Nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności, o których mowa w art. 437 §2 zd. 2 k.p.k., które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Uznano, iż oskarżony nie działał z zamiarem pozbawienia życia pokrzywdzonego i zakwalifikowano przypisany mu czyn z art. 156 §1 pkt 2 k.k., wymierzono za ten czyn karę ośmiu lat pozbawienia wolności oraz karę łączną ośmiu lat i dwóch miesięcy pozbawienia wolności.

Zwięźle o powodach zmiany

Jak wykazano we wcześniejszej części uzasadnienia, brak jest podstaw do uznania, że oskarżony swoim zamiarem obejmował śmierć pokrzywdzonego. Nie ulega jednak najmniejszej wątpliwości, że oskarżony w chwili uderzenia nożem w brzuch P. J. (1), nawet jeżeli nastąpiło to z niedużą siłą, chciał spowodować ciężkie uszkodzenie ciała pod postacią choroby realnie zagrażającej życiu. Tym samym czyn ten należało zakwalifikować wyłącznie z art. 156 §1 pkt. 2 k.k.

Zmiana opisu czynu oraz przyjęcie innej kwalifikacji prawnej tego czynu wymusiła wymierzenie na nowo kary za ten czyn. Orzekając o karze należało wziąć pod uwagę okoliczności obciążające i łagodzące. Do tych pierwszych niewątpliwie należy zaliczyć znaczny stopień szkodliwości społecznej tego czynu. Spowodowana przez oskarżonego u pokrzywdzonego rana kłuta penetrująca do jamy otrzewnej niosła za sobą bardzo wysokie ryzyko zgonu związane z rozwojem wstrząsu krwotocznego i tylko szybka pomoc medyczna zapobiegła śmierci pokrzywdzonego. Działanie oskarżonego w zasadzie nie było niczym motywowane. W chwili czynu znajdował się w stanie nietrzeźwości. Z drugiej strony należało uwzględnić, że oskarżony przeprosił pokrzywdzonego i te przeprosiny zostały przez niego przyjęte. P. J. (2) nie żywił jakiejś szczególnej urazy w stosunku do oskarżonego. Nie występował wobec niego z jakimikolwiek żądaniami finansowymi. Oskarżony nie był dotychczas karany sądownie. Prowadził w gruncie rzeczy ustabilizowany tryb życia. Z tych wszystkich względów za karę adekwatną do stopnia szkodliwości społecznej tego czynu i stopnia jego zawinienia uznano karę ośmiu lat pozbawienia wolności. Powinna ona stanowić wystarczającą dla niego dolegliwość, aby przyniosła wobec niego efekt poprawczy. Kara taka winna też skutecznie oddziaływać ogólnoprewencyjnie.

Orzekając o karze łącznej należało mieć w szczególności na względzie łączność czasową i przedmiotową obu przypisanych oskarżonemu przestępstw. Tym samym należało ją orzec w wymiarze jedynie nieco przekraczającym wysokość kary najsurowszej orzeczonej za jedno z dwóch mu przypisanych mu przestępstw.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III

Ponieważ oskarżony jest obecnie pozbawiony wolności i tym samym nie ma możliwości zarobkowania, został on z mocy art. 624 §1 k.p.k., zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

7.  PODPIS