sygn. WK 9/14 4 września 2014 Sąd Najwyższy

Wyrok SN z 4 września 2014, sygn. WK 9/14

Data orzeczenia 4 września 2014
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Wojskowa, Wydział Odwoławczo-Kasacyjny
Przewodniczący Prezes SN Janusz Godyń
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Wojskowa #wyrok SN
Sygn. akt: WK 9/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Przewodniczący: Prezes SN Janusz Godyń (sprawozdawca)
Sędziowie SN: Marian Buliński
Andrzej Tomczyk
Protokolant :asystent Marcin Szlaga
w sprawie st. szer. M. A. skazanego za przestępstwo określone w art. 278 § 1 k.k.
(dwukrotnie), po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w trybie art. 535 §
5 k.p.k. w dniu 4 września 2014 r. kasacji, wniesionej na korzyść przez Naczelnego
Prokuratora Wojskowego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z
dnia 6 marca 2014 r.
1. uchyla wyrok w zaskarżonej części dotyczącej orzeczonego
środka karnego w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa
korzyści majątkowej w wysokości 400 (czterysta) złotych;
2. wydatki związane z rozpoznaniem kasacji ponosi Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
2
Wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. uznał
oskarżonego st. szer. M. A. za winnego tego, że:
1. w dniu 14 maja 2013 r. w M., na terenie jednostki wojskowej –
Oddziału Żandarmerii Wojskowej zabrał w celu przywłaszczenia z
magazynu sprzętu specjalistycznego 11 kompanii manewrowej jeden
celownik holograficzny EOTECH HWS XPS - 3 o numerze […] lub […]
o wartości
2.199,24 zł na szkodę OSŻW w M., tj. popełnienia przestępstwa
określonego w art. 278 § 1 k.k.,
2. w dniu 20 maja 2013 r. w M., na terenie jednostki wojskowej –
Oddziału Żandarmerii Wojskowej zabrał w celu przywłaszczenia z
magazynu sprzętu specjalistycznego 11 kompanii manewrowej jeden
celownik holograficzny EOTECH HWS XPS - 3 o numerze […] lub […]
o wartości 2.199,24 zł na szkodę OSŻW w M., tj. popełnienia
przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k.
i za to, przy przyjęciu, że obu przestępstw dopuścił się w warunkach ciągu
przestępstw z art. 91 § 1 k.k., skazał go:
- na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. art. 69 § 1 i 2 oraz 70
§ 1 pkt 1 k.k. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata;
- na podstawie art. 33 § 2 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. na karę grzywny w
wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę
20 zł.
Na podstawie art. 50 k.k. Sąd orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości
poprzez odczytanie na apelu żołnierzy szeregowych Oddziału Specjalnego
Żandarmerii Wojskowej w M., a na podstawie art. 45 § 1 k.k. - przepadek na rzecz
Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej w wysokości 400 zł.
Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 14 marca 2014 r.
3
Naczelny Prokurator Wojskowy zaskarżył kasacją wyrok w części dotyczącej
wymierzenia środka karnego w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa
równowartości korzyści majątkowej, zarzucając „rażące naruszenie prawa
materialnego – art. 45 § 1 k.k. – mające istotny wpływ na treść orzeczenia,
polegające na wymierzeniu st. szer. M. A. środka karnego w postaci przepadku na
rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej w postaci 400 zł, w
sytuacji gdy norma wyżej wymienionego przepisu zakazywała sądowi meriti takiego
rozstrzygnięcia jako, że równowartość korzyści majątkowej podlegała zwrotowi
innemu podmiotowi, stosownie do dyspozycji art. 45 § 1 k.k. zd. 2 in fine”, wniósł o
„uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczonego środka karnego
w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej w wysokości
400 zł.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Analiza przepisu art. 45 § 1 k.k., na podstawie którego Sąd pierwszej
instancji wymierzył oskarżonemu środek karny, wskazuje, że zasadą jest, iż w
sytuacji, w której sprawca osiągnął z popełnienia przestępstwa korzyść majątkową,
sąd jest obowiązany orzec przepadek korzyści lub jej równowartości. Reguła ta
ograniczona jest przez dwa wyłączenia:
- gdy korzyścią majątkową jest przedmiot pochodzący bezpośrednio z
przestępstwa lub przedmiot uzyskany w wyniku naruszenia zakazu wytwarzania,
posiadania, przesyłania, przenoszenia lub przewozu,
- gdy korzyść majątkowa lub jej równowartość podlega zwrotowi
pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi.
Należy podkreślić, że zakaz orzekania przepadku obowiązuje niezależnie od
tego czy przedmiot pochodzący bezpośrednio z przestępstwa, czy też osiągnięta z
popełnienia przestępstwa korzyść majątkowa zostały zwrócone pokrzywdzonemu
lub innemu podmiotowi. Istotne dla zastosowania wyjątku od zasady orzekania
przepadku przedmiotu bądź korzyści nie jest ustalenie, że przedmiot ten bądź
4
korzyść uległy już zwrotowi, ale że podlegają takiemu zwrotowi (vide: wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 14 maja 2008 r., WK 11/08, OSNKW 2008, z. 9, poz. 70).
W tej sytuacji, znaczenia nabiera fakt wykupu przez chor. M. K. z lombardu
rzeczy skradzionych i zastawionych przez oskarżonego st. szer. M. A., a następnie
zwrócenie ich do jednostki. Tym samym chor. M. K. uzyskał prawo do
ewentualnego dochodzenia zwrotu kwoty 400 zł od oskarżonego na drodze
procesu cywilnego. Należy zauważyć, że w trakcie postępowania przed Sądem
pierwszej instancji st. szer. M. A. nie negował konieczności zwrotu kwoty
zapłaconej przez chor. M. K., deklarując chęć jej uiszczenia (protokół rozprawy
głównej z dnia 6 marca 2014 r., k. 242 akt sprawy).
Bezsporne jest zatem, że Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. orzekając
środek karny w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa równowartości
korzyści majątkowej w wysokości 400 zł, dopuścił się rażącego naruszenia
przepisów prawa materialnego, a to art. 45 § 1 k.k., mającego istotny wpływ na
treść rozstrzygnięcia, gdyż nie uwzględnił przewidzianego w nim (zdanie 2. in fine)
wyłączenia.
Podzielając wyrażony w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że przepis art. 537
§ 1 k.p.k. pozwala także na uchylenie zaskarżonego orzeczenia bez wydawania
orzeczenia następczego, tj. o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania albo
umorzeniu postępowania – art. 537 § 2 k.p.k. (por. T. Grzegorczyk: Kodeks
postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym, s. 1331 – 1332,
Warszawa 2008, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2007 r., V KK 404/07,
R – OSNKW 2007, poz. 2959 CD), Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście
zasadną w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. i uchylił w zaskarżonej części wyrok
Wojskowego Sądu Garnizonowego w W.
O kosztach za postępowanie kasacyjne orzeczono stosownie do treści art.
638 k.p.k.
5