Postanowienie - V SA/Wa 814/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 28 czerwca 2024
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na pismo Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z dnia 28 września 2023 r. nr IF6.701.2.2023 w przedmiocie wezwania do udzielenia informacji postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Warszawie wpis sądowy w wysokości 200 zł (dwieście złotych) wpOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na pismo Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z dnia 28 września 2023 r. nr IF6.701.2.2023 w przedmiocie wezwania do udzielenia informacji postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Warszawie wpis sądowy w wysokości 200 zł (dwieście złotych) wp
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
uiszczenie wpisu sądowego / odrzucenie skargi administracyjnej
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
28 czerwca 2024
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Paweł Gorajewski
Podstawa prawna
art. 138
kpa
art. 58
ppsa
art. 3
ppsa
art. 4
ppsa
art. 232
ppsa
art. 76
przeciwdzialanie praniu pieniedzy oraz finansowaniu terroryzmu
art. 147
przeciwdzialanie praniu pieniedzy oraz finansowaniu terroryzmu
art. 151
przeciwdzialanie praniu pieniedzy oraz finansowaniu terroryzmu
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
[...] (dalej zwana "Skarżącą") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z 28 września 2023 r. zawierające wezwanie do udzielenia informacji w trybie art. 76 ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1124 ze zm.). Zarzuciła naruszenie:1) art. 2 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 76 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu przez błędne zastosowanie polegające na nałożeniu obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 76 ust. 1 wskazanej ustawy na podmiot niebędący instytucją obowiązaną według ustawy, tj. na podmiot wpisany do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych, który faktycznie nie prowadzi działalności w zakresie walut wirtualnych zdefiniowanej w art. 2 ust. 1 pkt 12 tej ustawy, podczas gdy obowiązkiem, o którym mowa w art. 76 ust. 1 wskazanej ustawy mogą być objęte jedynie instytucje obowiązane;2) art. 76 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w zw. z art. 7 oraz art. 87 Konstytucji RP, przez błędne zastosowanie art. 76 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, prowadzące do nałożenia na instytucje zobowiązane obowiązku o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, podczas gdy przedmiotowy przepis może służyć jedynie do nałożenia obowiązków o charakterze indywidualnym i konkretnym;3) art. 76 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu przez błędne zastosowanie polegające na braku wskazania w wezwaniu dokładnego zakresu informacji podlegających raportowaniu, a jedynie zamieszczenie w tym zakresie odesłania do strony internetowej Organu, której treść może podlegać ciągłym zmianom.Skarżąca wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonej czynności i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała w szczególności, że żądanie przekazania lub udostępnienia informacji i dokumentów, o których mowa w art. 76 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, stanowi inny niż decyzja czy postanowienie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej zwanej "ppsa").W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Informacji Finansowej wniósł m.in. o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Podniósł w szczególności, że zaskarżone wezwanie nie jest czynnością "dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.Podkreślenia wymaga, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:1) decyzje administracyjne;2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a i § 3 oraz art. 4 ppsa).W tej sprawie Skarżąca wniosła skargę na pismo Generalnego Inspektora Informacji Finansowej wzywające – na podstawie art. 76 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – do przekazywania raportów kwartalnych z danymi statystycznymi zgodnie z zasadami wynikającymi z treści tegoż pisma.Zaskarżone pismo (bądź czynność wynikająca z treści tegoż pisma – jak wskazuje Skarżąca) nie stanowi żadnej z form działalności administracji publicznej polegających kontroli sądowoadministracyjnej.Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone pismo nie jest żadnym z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa, gdyż nie stanowi decyzji administracyjnej, ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżona czynność nie jest też żadnym z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 ppsa, ani też sprzeciwem od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Nie ma również przepisu ustawy szczególnej (por. art. 3 § 3 ppsa), który poddawałby pismo wystosowane na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu kontroli sądowoadministracyjnej.Pismo to nie może też być zakwalifikowane jako akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. W orzecznictwie przyjmuje się, że przedmiotem skargi na podstawie tego przepisu mogą być akty lub czynności, które: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (bo te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa); 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 1756/06). Co się tyczy ostatniej ze wskazanych przesłanek, Sąd podziela pogląd prezentowany w doktrynie, zgodnie z którym zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa "należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego, które wyłączają możliwość wydania decyzji czy postanowienia, wymagają jednak od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia obowiązku lub uprawnienia" (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), ZNSA 2006, nr 2, s. 12). W orzecznictwie przyjmuje się, że musi istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 193/06).W ocenie Sądu, art. 3 § 2 pkt 4 ppsa nie może być interpretowany w taki sposób, że możliwe jest kwestionowania na jego podstawie aktów lub czynności (niebędących decyzjami lub postanowieniami) potwierdzających obowiązki wynikające z przepisów prawa, jeśli wykonanie tych obowiązków jest sankcjonowane przed wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej. W takim bowiem przypadku adresat wspomnianego aktu lub czynności ma możliwość kwestionowania obowiązku potwierdzonego tymże aktem lub czynnością we wszczynanym później postępowaniu administracyjnym dotyczącym sankcji za niewykonanie tego obowiązku.W zaskarżonym piśmie jako podstawę jego wydania wskazano art. 76 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Przepis ten stanowi:"1. Na żądanie Generalnego Inspektora instytucja obowiązana niezwłocznie przekazuje lub udostępnia posiadane informacje lub dokumenty, niezbędne do realizacji zadań Generalnego Inspektora określonych w ustawie, w tym dotyczące:1) klientów;2) przeprowadzonych transakcji, w zakresie danych określonych w art. 72 ust. 6;3) rodzaju i wielkości wartości majątkowych oraz miejsca ich przechowywania;4) stosowania środka bezpieczeństwa finansowego, o którym mowa w art. 34 ust. 1 pkt 4;5) adresów IP, z których następowało połączenie z systemem teleinformatycznym instytucji obowiązanej, oraz czasów połączeń z tym systemem.2. Instytucja obowiązana, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 13, na żądanie Generalnego Inspektora przekazuje również informacje i dokumenty w zakresie innych czynności notarialnych niż wymienione w tym przepisie.3. Generalny Inspektor w żądaniu, o którym mowa w ust. 1 i 2, może wskazać:1) termin oraz formę przekazania lub udostępnienia informacji lub dokumentów;2) zakres informacji oraz termin do ich pozyskania przez instytucję obowiązaną w związku ze stosowaniem środka bezpieczeństwa finansowego, o którym mowa w art. 34 ust. 1 pkt 4, lub w związku z określonymi transakcjami okazjonalnymi.4. Informacje i dokumenty, o których mowa w ust. 1 i 2, są przekazywane i udostępniane nieodpłatnie."Analiza treści zacytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że stanowi on jedynie hipotezę i dyspozycję normy prawnej (które można odczytać: "jeżeli instytucja obowiązana posiada informacje lub dokumenty niezbędne do realizacji zadań Generalnego Inspektora Informacji Finansowej określonych w ustawie, to Generalny Inspektor Informacji Finansowej może żądać od tejże instytucji obowiązanej niezwłocznego przekazania lub udostępnienia tych informacji"), natomiast element normy prawnej w postaci sankcji za niewykonanie obowiązku określonego w dyspozycji tej normy został określony w art. 147 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, z którego wynika, że instytucja obowiązana, która nie dopełnia obowiązku przekazania lub udostępnienia informacji, o którym mowa min. w art. 76, podlega karze administracyjnej. Co najistotniejsze, z art. 151 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu wynika, że nałożenie kary administracyjnej następuje w drodze decyzji. To z kolei prowadzi do wniosku, że przed wydaniem takiej decyzji właściwy organ musi przeprowadzić postępowanie administracyjne, w którym musi ustalić, że na stronie ciąży obowiązek przekazania lub udostępnienia informacji, o którym mowa min. w art. 76 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, przy czym w toku takiego postępowania administracyjnego (i ewentualnie następnie postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję o wymierzeniu kary administracyjnej) strona ma możliwość kwestionowania podlegania takiemu obowiązkowi. W takiej sytuacji nie można przyjąć, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być samo żądanie wystosowane na podstawie art. 76 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, skoro kwestia podlegania Skarżącej obowiązkom określonym w tym przepisie będzie mogła być kwestionowana przez Skarżącą w ewentualnym późniejszym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie sankcji za niewykonanie wspomnianego obowiązku.Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, skargę złożoną przez Skarżącą należało uznać za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu.Z uwagi na odrzucenie skargi, Sąd zwrócił Skarżącej wpis od skargi, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. orzekł jak w sentencji postanowienia.