Wyrok - I SA/Wa 563/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 10 lipca 2024
Teza
Oddalono skargę. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Marek Maliński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] w [...] z dnia 28 grudnia 2023 r. nr KOC/4905/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako: "SKO", "Kolegium" lub "organ") decyzjąOddalono skargę. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Marek Maliński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] w [...] z dnia 28 grudnia 2023 r. nr KOC/4905/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako: "SKO", "Kolegium" lub "organ") decyzją
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
10 lipca 2024
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako: "SKO", "Kolegium" lub "organ") decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. S. (dalej jako "Skarżący", Strona" lub "Wnioskodawca"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej również: "Prezydent") z dnia [...] września 2022 r. nr [...] odmawiającą przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką M. S.Jak wynika z akt sprawy wnioskiem złożonym w dniu [...] lutego 2022 r. S. S. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką M. S.Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] odmówił przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M. S. Kolegium - decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] - uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.Następnie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2022 r. nr [...] ponownie orzekł o odmowie przyznania S. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M. S. Organ wskazał, że materialno-prawną podstawę decyzji stanowił art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.; dalej: "u.ś.r."). Powodem odmowy przyznania wnioskodawcy świadczenia przez organ I instancji (wskazanym w uzasadnieniu decyzji) była okoliczność braku spełnienia kryterium, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy.SKO - decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. - w wyniku rozpatrzeniu odwołania S. S., zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Organ II instancji podkreślił, że zagadnienie wykładni przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych było już wielokrotnie przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który - rozpoznając sprawy w analogicznych stanach faktycznych i prawnych - uznawał konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13, dla prawidłowej wykładni przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie SKO decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem ww. przepisu prawa materialnego, jednakże organ odwoławczy uznał, że decyzję organu pierwszej instancji należało utrzymać w mocy, wobec wystąpienia w sprawie przesłanki negatywnej. Organ ustalił, że M. S. na podstawie orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] września 2015 r. została zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane na stałe, nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od [...] sierpnia 2015 r. W orzeczeniu zostało zawarte również wskazanie o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.Organ w oparciu o przeprowadzony w dniu [...] sierpnia 2022 r. wywiad środowiskowy oraz oświadczenie Skarżącego ustalił, że zapewnia on matce pomoc przy takich czynnościach jak: poranna i wieczorna toaleta, ubieranie, przygotowanie posiłków, podawanie leków, ćwiczenia na rozruszanie kończyn, masaże, robienie zakupów, pranie, sprzątanie, zawożenie do lekarzy i realizacja recept. W ocenie Kolegium zakres sprawowanej opieki nad matką nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia przez Skarżącego chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ zwrócił uwagę, że matka Skarżącego nie jest osobą całkowicie niesamodzielną i niesprawną ruchowo, a wykonywane przez stronę czynności opiekuńcze w dużej mierze sprowadzają się do czynności, które nie wymagają stałej i całodobowej opieki, a są wykonywane w każdej rodzinie opiekującej się osobą starszą, czy chorą, mimo pozostawania przez opiekuna w zatrudnieniu (gotowanie, robienie zakupów, podawanie posiłków i leków), a cześć z tych czynności jest wykonywana sporadycznie (wizyty u lekarza).Zdaniem SKO z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby opieka nad niepełnosprawną matką sprawowana przez stronę wykluczała podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Organ zauważył, że rezygnacja Skarżącego z zatrudnienia nie była spowodowana koniecznością zapewnienia matce opieki, skoro Skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej od [...] maja 2013 r., później zaś, był osobą poszukującą pracy (por. oświadczenie z dnia [...] czerwca 2022 r.). Brak jest zatem bezpośredniego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy koniecznością zapewnienia opieki matce, a zaprzestaniem wykonywania zajęć zarobkowych. W ocenie Kolegium, całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazuje, iż nie zachodzi sytuacja, w której można by przyjąć, że Skarżący, nie jest w stanie podjąć żadnej aktywności zawodowej z powodu wykonywania tej opieki.Organ wskazał, że w niniejszej sprawie obciążone obowiązkiem alimentacyjnym wobec niepełnosprawnej w tym samym stopniu co Skarżący, jest rodzeństwo Skarżącego (syn i córka niepełnosprawnej). Ustawodawca nie zagwarantował w odniesieniu do osób równolegle zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego prawa do wyboru przez nich samych tej osoby, która będzie się opiekowała osobą niepełnosprawną i pobierała świadczenie pielęgnacyjne. W sytuacji więc, gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilka osób, każda z nich ma obowiązek opieki i powinny się one stosownie podzielić tym obowiązkiem, tak aby nie była nim obciążona tylko jedna osoba.Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej również: "WSA w Warszawie") wniósł S. S.WSA w Warszawie – wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 81/23 – uchylił decyzję SKO z dnia [...] listopada 2022 r. Zdaniem WSA w Warszawie w rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niesporną, że Skarżący znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia oraz że matka Skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Bezsporne jest również, że Skarżący [...] maja 2014 r. r. wyrejestrował prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą.W ocenie WSA w Warszawie z materiału dowodowego wynika, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2021 r. przyznał S. S. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką M. S. w kwocie 620 zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2021 r. do [...] października 2022 r. W ocenie WSA w Warszawie zasiłek opiekuńczy przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sytuacji zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.Zdaniem WSA w Warszawie osoba uprawniona do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i pobierająca ten zasiłek nie może mieć jednocześnie przyznanego prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak fakt, że ktoś pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy nie wyklucza go z prawa do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Dopuszczalny jest zbieg uprawnień, ale nie kumulatywne pobieranie świadczeń.Odnosząc się do decyzji SKO z dnia [...] listopada 2022 r. utrzymującego w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2022 r. WSA w Warszawie wskazał, że w aktach sprawy brak jest informacji czy po dniu [...] października 2022 r. wydana została kolejna decyzja przyznająca S. S. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką M. S. na kolejny okres. Jest to – w ocenie WSA w Warszawie - informacja kluczowa dla prawidłowego rozstrzygnięcia zważywszy na niedopuszczalność kumulatywnego pobierania świadczeń. Jednakże biorąc pod uwagę, że gdyby taka sytuacja nie miała miejsca, to i tak nie jest to jedyna okoliczność uzasadniająca uchylenie zaskarżonej decyzji.Zdaniem WSA w Warszawie uzasadnienie decyzji organu II instancji nie ma bezsprzecznego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności w treści wywiadu środowiskowego, który wskazuje na konieczność sprawowania przez S. S. pełnej opieki nad niepełnosprawną matką. Brak jest również informacji o aktualnym stanie zdrowia M. S. i w świetle tego ustalenie koniecznego zakresu sprawowania opieki nad matką przez Wnioskodawcę.W następnie prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 81/23 Kolegium – decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2022 r. SKO podkreśliło, że – zgodnie z wytycznymi wynikającymi z powołanego orzeczenia WSA w Warszawie - uzupełniło materiał dowodowy w sprawie i pozyskało decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2022 r., którą to po rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia [...] października 2022 r., przyznano Wnioskodawcy specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką na okres od dnia 1 listopada 2022 r. do dnia 31 października 2023 r. oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2023 r., którą przyznano Wnioskodawcy specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką na okres od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 31 października 2024 r.SKO wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w momencie rozstrzygania sprawy przez Kolegium Skarżący otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką do 31 października 2024 r. Świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy stanowią – zdaniem Kolegium - kolidujące ze sobą świadczenia rodzinne w tym sensie, że ta sama osoba nie może w tym samym czasie otrzymywać obydwu świadczeń. Co prawda zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. istnieje możliwość wyboru świadczenia, jednakże warunkiem skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne jest nie tylko rezygnacja z przysługującego zasiłku, a zatem jednoznaczne zrzeczenie się prawa do tego świadczenia, ale również uchylenie decyzji o jego przyznaniu.Zdaniem Kolegium skoro Skarżący nadal pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, to nie można przyznać mu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na opiekę nad matką. Powyższego nie zmienia – zdaniem SKO - okoliczność gotowości Skarżącego do rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie nie została uchylona decyzja przyznająca Skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy, zaś organ odwoławczy nie jest uprawniony do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, bowiem w tym zakresie właściwy jest wyłącznie organ I instancji. W związku z tym, skoro funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja przyznająca Skarżącemu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie jest prawnie możliwe wydanie - w czasie obowiązywania tej decyzji - innej decyzji, która na ten sam okres przyznawałaby Skarżącemu konkurencyjne świadczenia.W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, bowiem wnioskodawca wskazała, iż w przypadku przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, rezygnuje on z pobieranego zasiłku.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie jest decyzja Kolegium z dnia [...] grudnia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2022 r. Decyzja Kolegium została wydane po ponownym rozpoznaniu odwołania Skarżącego od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2022 r., co było wynikiem uchylenia poprzednio wydanej w tej sprawie decyzji Kolegium przez WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 81/23.Kontrola sądowoadministracyjna decyzji wydanej w ponownym postępowaniu administracyjnym musi uwzględniać unormowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle zacytowanej normy nie ulega wątpliwości, że skutki prawne orzeczenia sądu dotyczą nie tylko danego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz rozciągają się także na przyszłe postępowanie administracyjne i ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie.Użyte w art. 153 p.p.s.a. pojęcie "ocena prawna" oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą (W. Siedlecki [w:] B. Dobrzański, W. Lisiewski, Z. Resich. W. Siedlecki, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 1, Warszawa 1975, s. 637). Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Organy są związane nie tyko oceną prawną, ale i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat, Komentarz do art. 153 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, a także wskazany tam S. Hanausek [w:] W. Siedlecki /red./, System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 3, Ossolineum 1986, s. 319). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (T. Woś, komentarz do art. 153 p.p.s.a. [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, a także powołane tam wyroki NSA z dnia: 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12 i 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1404/13).Jak wynika z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 81/23 w aktach sprawy brak było informacji czy po dniu 31 października 2022 r. wydana została kolejna decyzja przyznająca S. S. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką M. S. na kolejny okres. Co istotne, WSA w Warszawie wskazał wprost, że jest to kluczowa dla prawidłowego rozstrzygnięcia zważywszy na niedopuszczalność kumulatywnego pobierania świadczeń.Jak wynika z akt sprawy SKO podjęło dostateczne kroki w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z wytycznymi określonymi w ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie. W tym celu Kolegium uzupełniło materiał dowodowy w sprawie i pozyskało decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2022 r. (k-98 akt administracyjnych), którą to po rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia [...] października 2022 r., przyznano Wnioskodawcy specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką na okres od dnia 1 listopada 2022 r. do dnia 31 października 2023 r. oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. (k-99 akt administracyjnych), którą przyznano Wnioskodawcy specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką na okres od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 31 października 2024 r.W świetle poczynionych ustaleń Sąd uznał za prawidłowe stanowisko SKO, że w momencie rozstrzygania sprawy przez Kolegium Skarżący otrzymywał specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką do 31 października 2024 r. Świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy stanowią – jak prawidłowo wskazało SKO - kolidujące ze sobą świadczenia rodzinne w tym sensie, że ta sama osoba nie może w tym samym czasie otrzymywać obydwu świadczeń. Stanowisko Kolegium ma w pełni uzasadnienie w prawomocnym orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 81/23, w którym wskazano na niedopuszczalność kumulatywnego pobierania świadczeń.W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Stosownie natomiast do art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.Z powołanych przepisów – zdaniem Sądu - wynika, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie tylko jedno z tych świadczeń, a co wyklucza możliwość równoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. W tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych strona może otrzymać tylko jedno ze świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. W sytuacji bowiem, gdy strona ma przyznane decyzją administracyjną prawo do określonego świadczenia, brak jest podstaw prawnych, aby zakazać stronie prawa do jego pobrania.Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest zatem brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy, aby świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. zasiłek dla opiekuna, osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego zasiłku dla opiekuna. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie (zob. wyroki NSA z dnia: 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 1932/23; 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2369/23).W ocenie Sądu przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 oraz art. 24 ust. 2 u.ś.r., wprowadzającego zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wskazywano, że konflikt między wymienionymi wyżej przepisami należy wykładać w ten sposób, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Dokonanie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie oznacza konieczności definitywnej rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem decyzji organu przyznającej drugie z tych świadczeń (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 235/18).Zdaniem Sądu zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne, Komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane).W świetle powyższego Sąd uznał za prawidłowe stanowisko SKO, w świetle którego skoro Skarżący nadal pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, to nie można przyznać mu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na opiekę nad matką. Powyższego nie zmienia – jak prawidłowo wskazało SKO - okoliczność gotowości Skarżącego do rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji Sąd uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. oraz art. [pic]Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a..