sygn. I SA/Wa 248/24 25 lipca 2024 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Wyrok - I SA/Wa 248/24 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 25 lipca 2024

Teza
Oddalono skargę. Komunalizacja mienia, Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 16 listopada 2023 r. nr KKU-245/22 w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z 16 listopada 2023 r., nr KKU-245/22, Krajowa Komisja UwłaszczOddalono skargę. Komunalizacja mienia, Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 16 listopada 2023 r. nr KKU-245/22 w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z 16 listopada 2023 r., nr KKU-245/22, Krajowa Komisja Uwłaszcz
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono skargę
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna
Role w sprawie
Skarb Państwa apelujący / skarżący
Data orzeczenia 25 lipca 2024
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący Bożena Marciniak
Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 16 listopada 2023 r. nr KKU-245/22 w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę.

UZASADNIENIE
Decyzją z 16 listopada 2023 r., nr KKU-245/22, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpoznaniu odwołania Gminy Miasta [...], uchyliła decyzję Wojewody Łódzkiego z 7 listopada 2022 r., nr GN- IV.7532.140.2021.AGP i jednocześnie stwierdziła nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności nieruchomości.Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;Pismem z 31 maja 2021 r. Prezydent Miasta [...] wystąpił do Wojewody Łódzkiego o rozstrzygnięcie w sprawie komunalizacji z mocy prawa nieruchomości położonej w [...] - szlak kolejowy, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o pow. 542 m2, nr [...] o pow. 2m2, nr [...] o pow. 1167 m2, nr [...] o pow. 239 m2, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.Decyzją z 7 listopada 2022 r. Wojewoda Łódzki odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez gminę z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności powyższej nieruchomości.W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa oraz pozostawała we władaniu [...]. Nieruchomość stanowiła tereny kolejowe przynależne do linii kolejowej nr [...], [...] - [...], (w tym przyległy pas gruntu stanowiący teren ochronny służący prawidłowej eksploatacji linii kolejowej).Oceniając czy w sprawie doszło do komunalizacji spornej nieruchomości z mocy prawa Wojewoda wskazał na art. 7 aktu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 97, poz. 568). Organ podniósł, że zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe prowadząc eksploatację wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji, obejmuje w zarząd i użytkowanie cały ich majątek nieruchomy, który to wyodrębnia się z ogólnego majątku Skarbu Państwa (art. 6 ust. 1).Organ przywołał wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że w niektórych przypadkach tytuł prawny do nieruchomości dla określonej jednostki państwowej mógł powstać także z mocy przepisów prawa regulujących jej powstanie oraz funkcjonowanie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1901/07). Wojewoda przywołał również treść art. 80 (pierwotnie art. 87) ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i podniósł, że grunty związane z funkcjonowaniem kolei z mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa [...] i jego poprzedników prawnych oddane zostały w użytkowanie i zarząd. Bez względu więc na to, czy przedsiębiorstwo [...] legitymuje się obecnie dokumentem wykazującym przekazanie mu konkretnego gruntu, może ono udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem kolei i wobec tego była w zarządzie [...]. Fakt ten stanowi przeszkodę do komunalizacji mienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1956/10).Wobec powyższego, zdaniem Wojewody, w dniu 27 maja 1990 r. [...] legitymowały się prawem zarządu do spornej nieruchomości, co wyklucza możliwość jej komunalizacji z mocy prawa.Organ dodał, że nawet gdyby przyjąć odmienne stanowisko w przedmiotowej sprawie znalazłby zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r., zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe), o którym mowa w art. 5 ust. 1 - 3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli składniki tego mienia w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, który jest jednym z przepisów wyłączających zastosowanie powołanego art. 5 ust. 1.Wojewoda podkreślił, że ustawowo powierzone w zarząd [...] (jako stan faktyczny) mienie pozwalało tej jednostce realizować zadania, to jest cel społeczno-gospodarczy oraz stanowić podstawę do działania tej jednostki w imieniu własnym jak i Skarbu Państwa w stosunku do powierzonego mienia.Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina Miasto [...] zarzucając jej wydanie w oparciu o nieaktualne orzecznictwo. Zdaniem Gminy, skoro nie ustalono istnienia tytułu prawnego dla przedsiębiorstwa państwowego "[...]", to w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, co wynika z art. 3 ust. 1 i 2 i art. 6 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i w konsekwencji podlegała komunalizacji z mocy prawa.Decyzją z 16 listopada 2023 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody Łódzkiego z 7 listopada 2022 r. i jednocześnie stwierdziła nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowej nieruchomości.W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.Komisja wskazała, że w sprawie pozostaje bezsporne, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza księga wieczysta KW nr [...], KW Nr [...] i KW Nr [...], prowadzone przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.Organ podniósł, że kolejną kwestią niezbędną do wyjaśnienia przyczyn komunalizacji mienia na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. jest ustalenie, czy przedmiotowe mienie należało w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. W celu wyjaśnienia pojęcia "należące do" organ odwoławczy przywołał przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące tego zagadnienia.W ocenie Komisji, z akt sprawy nie wynika aby w formie prawem przewidzianej przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz spółki [...]. Tylko zaś wówczas sporna nieruchomość nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Komisja podniosła, że faktyczne władanie mieniem przez [...] bądź jej poprzedników prawnych nie stanowi negatywnej przesłanki do jego komunalizacji. Decyzja komunalizacyjna ma bowiem charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę.Organ podkreślił również, że prawo zarządu [...] do spornej nieruchomości nie powstało z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Na poparcie powyższego Komisja przywołała ukształtowaną linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wyrażono pogląd, że przepisy ustawy o przedsiębiorstwie państwowym PKP, jako aktu o charakterze ogólnym (abstrakcyjnym), nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości, ale mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia. Z kolei akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa PKP oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei mają charakter ogólnych aktów normatywnych. Te akty również nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Zdaniem Komisji, w sprawie nie wykazano aby [...] dysponowało takim indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości.Zdaniem organu, w sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim określa rozporządzenie Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r., w którym brak jest przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. W dniu 27 maja 1990 r. PKP nie wykonywało zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Fakt, że organem założycielskim przedsiębiorstwa był minister nie oznacza, że wykonywane przez nie zadania należą do właściwości organów administracji rządowej (por. wyrok NSA z 13 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 760/07, Lex nr 505356).Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyły [...] S. A. w [...] zaskarżając tę decyzję w całości.Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, w tym w szczególności nieuwzględnienie statusu działek nr [...] i [...] jako terenu zamkniętego, a także nieuwzględnienie przeznaczenia działek objętych zaskarżoną decyzją jako terenów kolejowych, pominięcie faktu, że od dziesiątek lat działki te zajęte są pod infrastrukturę kolejową, która z istoty rzeczy nie mogła "należeć" do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej, gdyż zarządzanie nią wykraczało poza kompetencje tych jednostek,2) art. 6 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie regulacji prawnych w zakresie statusu prawnego terenów kolejowych, następstwa prawnego w zakresie kolei i sposobu przechodzenia praw i obowiązków "na kolei", a także zupełne pominięcie aspektu statusu prawnego terenu zamkniętego oraz kwestii do kogo może należeć "teren kolejowy",3) art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych polegające na błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że o ziszczeniu się podstawowej przesłanki komunalizacji, tj. należenia komunalizowanej nieruchomości do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, można mówić również w sytuacji gdy organy te ani w sensie faktycznym ani prawnym nie posiadały jakiegokolwiek związku z daną nieruchomością, a nieruchomością dysponowała inna jednostka,4) art. 11 ust.1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, a w konsekwencji bezzasadne niezastosowanie, pomimo że w niniejszej sprawie przepis ten powinien znaleźć zastosowanie,5) art. 34a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" poprzez jego niezastosowanie, pomimo że powołana norma w niniejszej sprawie powinna znaleźć zastosowanie,6) art. 18 ust. 1 i 3 ustawy z 8 września 2003 r. poprzez uznanie, że gmina może nabyć nieruchomość stanowiącą mienie wchodzące w skład linii kolejowej o państwowym znaczeniu, podczas gdy tereny zamknięte są całkowicie wyłączone z obrotu (res extra commercium) z uwagi na obronność i bezpieczeństwo państwa, co wyłącza możliwość komunalizacji,7) art. 2 pkt 9 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 4 ust. 2 tej ustawy, obowiązujące na dzień 27 maja 1990 r. tj. datę wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez niezastosowanie tych przepisów, pomimo że w niniejszej sprawie powinny one znaleźć zastosowanie,8) art. 2 pkt 9 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i oraz art. 4 ust. 2-2d powołanej ustawy poprzez ich niezastosowanie, pomimo że w niniejszej sprawie przepisy te powinny znaleźć zastosowanie.Powołując się na powyższe skarżąca wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skarga jest niezasadna.W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, którą organ odwoławczy uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego z 7 listopada 2022 r. i jednocześnie stwierdził nieodpłatne nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] - szlak kolejowy, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o pow. 542 m2, nr [...] o pow. 2m2, nr [...] o pow. 1167 m2, nr [...] o pow. 239 m2, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] - [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.Nabycie przedmiotowej nieruchomości przez gminę nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 10 maja 1990 r."Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin.Z treści powołanej normy jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma natomiast stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r.Rozpoznając sprawę Komisja przyjęła, że stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Spełniała ona zatem, zdaniem organu, przesłanki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ odwoławczy uznał, że skarżącej nie przysługiwało do przedmiotowej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. prawo zarządu, gdyż [...] nie legitymowała się dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) spornej nieruchomości.Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd uznał powyższą ocenę organu odwoławczego za prawidłową.Jak trafnie przyjmuje się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, użyte w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy sformułowanie "należące do" oznacza przynależność mienia państwowego do wymienionych w nim podmiotów w sensie prawnym (rozumianym jako posiadanie określonego tytułu prawnego), a nie faktycznym (por. wyrok NSA z 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 593/09, Lex nr 595433). Samo faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi bowiem negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 ustawy następowała z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. (tj. z dniem 27 maja 1990 r.).W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie podnosi się również, że ciężar wykazania spełnienia przesłanki sprawowania zarządu, jako przesłanki wyłączającej komunalizację mienia, spoczywa na podmiocie zainteresowanym (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 marca 2023 r., I SA/Wa 2808/22, Lex nr 3519866), a istnienia zarządu nie można domniemywać (por. wyroki NSA z 10 czerwca 1998 r., I SA 1989/97, Lex nr 45054 oraz 5 listopada 1999 r., I SA 2240/98, Lex nr 47368).Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie potwierdza aby skarżąca dysponowała jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym do spornej nieruchomości (czy to w formie decyzji czy umowy), który ustanowiłby na jej rzecz zarząd bądź użytkowanie. Sąd podkreśla, że sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości co do zasady prawa zarządu nie kreował i nie kreuje. Zarząd jest bowiem prawną formą władania nieruchomością. Dla oceny jego istnienia (jako przeszkody komunalizacji) mają znaczenie dwa elementy: dzień wejścia w życie ustawy oraz obowiązujące wówczas przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych pod określonym tytułem prawnym. Obowiązująca ówcześnie ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywała powstanie zarządu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 ust. 2 powołanej ustawy mogło to nastąpić w drodze: decyzji terenowego organu administracji państwowej albo zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości.Zatem wyłącznie dysponowanie przez [...] tego rodzaju tytułem prawnorzeczowym potwierdzałoby, że w dniu 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego powodu nie podlegała komunalizacji z mocy prawa. Jak już jednak wskazano wyżej, tego rodzaju indywidualnym aktem skarżąca nie dysponuje.Brak takiego tytułu po stronie [...] ma natomiast decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. O zarządzie nie świadczy bowiem samo przeznaczenie nieruchomości lub jej wykorzystywanie pod infrastrukturę kolejową. Potwierdza to ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, a przede wszystkim stanowisko zawarte w uchwałach składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16 (opubl. ONSAiWSA 2017/4/59) oraz 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17 (opubl. ONSAiWSA 2018/3/42). W powołanych uchwałach trafnie stwierdzono, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przy tym Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że od czasu uchylenia ustawą z 1960 r. o kolejach rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe nie został uchwalony żaden akt prawny przyznający PKP nabycie prawa zarządu z mocy prawa.W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się również, że o tytule prawnym do konkretnie oznaczonej nieruchomości nie mogą stanowić akty ogólne regulujące status przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, aby zostały wydane decyzje uprawnionych organów państwowych o przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie przedsiębiorstwa. Akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa PKP oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, miały charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości. Mogły one jedynie stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego.Ponadto, zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r.) terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. O tym natomiast, że terenowym organem administracji państwowej, o którym mowa w tym przepisie, jest organ stopnia podstawowego przesądza art. 3 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami.Podsumowując, brak w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego [...] do stanowiącej własność państwową nieruchomości, potwierdzonego decyzją administracyjną lub umową, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. oznacza, jak podkreślono w powołanych wyżej uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sporna nieruchomość należała wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., co prawidłowo ocenił organ odwoławczy.Słusznie przyjęła też Komisja, że w rozpoznawanej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepis ten wyłącza z komunalizacji mienie należące do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym. Po pierwsze, sformułowanie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Chodziło zatem o posiadanie określonego tytułu prawnego (którego skarżąca do spornej nieruchomości nie miała). Po drugie, przedsiębiorstwo takie powinno być umieszczone w wykazie określonym przez Radę Ministrów zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy. Natomiast w wykazie objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe nie zostało ujęte.Za niezasadne Sąd uznał również powoływanie się przez [...] na art. 34 i art. 34a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". W wyroku z 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 (opubl. w: OTK-A 2005/4/35) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 pkt 9 i art. 5 ustawy z 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) nie dotyczy komunalizacji z mocy prawa, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r. Art. 1 pkt 19 ustawy nowelizującej z 28 marca 2003 r. wprowadził do powołanej wyżej ustawy z 8 września 2000 r. art. 34a w następującym brzmieniu: "Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.)". Prawidłowe rozumienie tych przepisów, z uwzględnieniem stanowiska Trybunału, oznacza że art. 34 i art. 34a nie dotyczą gruntów, których komunalizacja nastąpiła z mocy prawa (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r.), lecz gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 3 i 4 tej ustawy (por. wyrok NSA z 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1417/11, Lex nr 1341435).W konsekwencji nie sposób zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia w niniejszej sprawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak również w postępowaniu przed sądem, skarżąca nie okazała bowiem jakiegokolwiek dokumentu dotyczącego nabycia przez [...], w trybie prawem przewidzianym, spornej nieruchomości. Brak po stronie [...] tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości powoduje, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. i tym samym nieruchomość ta podlegała komunalizacji z mocy prawa.Ponadto, wbrew stanowisku skarżącej, dla komunalizacji mienia z mocy prawa nie miała znaczenia podnoszona w skardze kwestia istnienia na spornym gruncie terenu zamkniętego, o którym mowa w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z przepisów powszechnie obowiązujących nie wynika bowiem, by uznanie danego terenu za teren zamknięty wyłączało przekształcenia własnościowe na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Taki status gruntu niesie jedynie dla właściciela pewne ograniczenia w wykonywaniu prawa własności (przewidziane przykładowo w przepisach ustawy - Prawo budowlane, ustawy – Prawo ochrony środowiska czy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nie narusza prawa, w tym wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy należycie rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), prawidłowo ocenił przesłanki komunalizacji w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz należycie uzasadnił zajęte stanowisko (art. 107 § 3 k.p.a.). W konsekwencji prawidłowo Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody Łódzkiego i stwierdziła nieodpłatne nabycie przez gminę z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności spornej nieruchomości.Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 powołanej ustawy..). W konsekwencji prawidłowo Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody Łódzkiego i stwierdziła nieodpłatne nabycie przez gminę z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności spornej nieruchomości.Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 powołanej ustawy.