Postanowienie - I OZ 724/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 20 listopada 2024
Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin. Scalenie oraz podział nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 359/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B.O. na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta iUchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin. Scalenie oraz podział nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 359/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B.O. na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta i
Najważniejsze informacje
W skrócie
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
oskarżony
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
20 listopada 2024
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Monika Nowicka
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia3 października 2024 r., odmówił skarżącemu B.O. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 359/24 oddalającego jego skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie podziału nieruchomości.W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący pismem z dnia 10 września 2024 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku z dnia 29 sierpnia 2024 r. oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu toczyły się dwie sprawy ze skargi B.O.o sygn. akt II SA/Wr 860/22 oraz II SAB/Wr 359/24. W obu sprawach posiedzenia odbywały się w dniu 29 sierpnia 2024 r. Jednocześnie w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 860/22 skarżący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika, który złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Dalej wskazano, że wskutek omyłki wywołanej stanem zdrowia, skarżący błędnie wpisał we wniosku z dnia 1 września 2024 r. sygnaturę akt sprawy II SA/Wr 860/22, co spowodowało, że do jednej sprawy wpłynęły dwa wnioski. Skarżący wyjaśnił bowiem, że ma zdiagnozowanego niezłośliwego guza mózgu (torbiel pajęczynówki) i w przypadku długotrwałego stresu i silnego napięcia emocjonalnego doświadcza nagłych, nieprzewidywalnych oraz długotrwałych bólów migrenowych głowy, co skutkuje koniecznością zażywania silnych leków powodujących ograniczenie zdolności koncentracji i realizacji czynności wymagających skupienia i pełnej świadomości. Toczące się sprawy spowodowały drastyczne pogorszenie się jego stanu zdrowia i po otrzymaniu informacji o oddaleniu obu skarg jego możliwości percepcji i świadomego realizowania zadań związanych z obsługą tych spraw były bardzo ograniczone. Dodatkowo pojawiły się podejrzenia nieprawidłowej pracy serca, które wymagały pilnej konsultacji kardiologicznej (badania wykonane w dniu 30 sierpnia 2024 r.). Nadto zauważono, że pomimo zdiagnozowania guza mózgu ponad 10 lat temu skarżący nie miał w tym czasie tak silnych bólów migrenowych oraz równolegle problemów kardiologicznych – stąd stan zdrowia nie był możliwy do przewidzenia.Dokonując oceny zasadności wniosku, Sąd I instancji uznał, że nie mogło stanowić okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku błędne wskazanie sygnatury akt innej sprawy zawisłej przed WSA. W interesie skarżącego leżało aby przy sporządzeniu wniosku procesowego zwrócić uwagę na to, do której sprawy adresuje wniosek. Nadto we wniosku złożonym na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu dnia 1 września 2024 r. skarżący wyraźnie wskazał zarówno w nagłówku, jak i w jego treści - sygn. akt II SA/Wr 860/22 (k. 348 akt sądowych sprawy o sygn. akt II SA/Wr 860/22), co uniemożliwiało jakiekolwiek inne zakwalifikowanie tego wniosku.Sąd wskazał ponadto, że nie podważa przy tym ani okoliczności choroby, ani faktycznych utrudnień w życiu osobistym, które z tego faktu płyną. Jednak z treści wniosku o przywrócenie terminu nie wynikało, w ocenie Sądu, ażeby w terminie na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku miał takie problemy zdrowotne, które jednocześnie uniemożliwiałyby mu złożenie wniosku w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 359/24. W żadnej mierze z argumentacji skarżącego nie wynikało bowiem, ażeby było wykluczone posłużenie się osobą trzecią przy sporządzeniu wniosku, ale również sprawdzeniu jego treści (w sytuacji, gdy sporządził go osobiście). Sąd podkreślił, że należało wziąć pod uwagę, iż skarżący miał problemy zdrowotne od dawna – jak wynika z oświadczenia skarżącego utrzymują się one co najmniej od 10 lat. Był on przy tym świadomy nawracających bólów migrenowych. Co więcej, sygnalizowane problemy kardiologiczne nie ujawniły się w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, bowiem - jak wskazano w końcowej części wniosku - badania serca skarżącego (Holter EKG, monitorowanie serca przez 24 godziny) przeprowadzane były już w dniach 17-18 lipca 2024 r. (a zatem ponad miesiąc przed terminem posiedzenia sądowego), natomiast skierowanie na badania kardiologiczne skarżący otrzymał już w dniu 31 lipca 2024 r. Nie negując jednocześnie osobistej oceny samopoczucia skarżącego w okresie po doręczeniu sentencji wyroku z dnia 29 sierpnia 2024 r., zdaniem Sądu, nie można było uznać, że skarżący uprawdopodobnił, że w terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stan jego zdrowia uległ na tyle pogorszeniu, że nie był w stanie dokonać tej czynności procesowej, jak i nie miał możliwości zwrócenia się w tym zakresie do osoby trzeciej. Będąc prawidłowo pouczonym o treści art. 141 § 2 p.p.s.a. (którego to pouczenia dokonano przy doręczeniu odpisu sentencji wyroku z dnia 29 sierpnia2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 359/24), powinien w tym zakresie zadbać o swoje interesy w sposób należyty i nawet nie czując się na siłach, aby samodzielnie w sposób prawidłowy sporządzić wniosek o uzasadnienie wyroku, mógł poprosić o pomoc w tym zakresie członka rodziny lub sąsiada. Sąd podkreślał także, że pomimo akcentowanych przez skarżącego problemów zdrowotnych, z akt sprawy wynika, że w toku całego postępowania przed organem, jak i Sądem występował samodzielnie i samodzielnie też redagował pisma.Konkludując, Sąd Wojewódzki stwierdził, że indywidualna ocena stanu zdrowia, dokonana przez skarżącego nie uprawdopodabnia, że choroba nie pozwalała na prawidłowe dokonywanie czynności, takich jak złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu sądowym, którego skarżący był inicjatorem.Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji, iż: (cyt.): "1. Nie przeprowadzono obiektywnego wywodu w przedmiocie subsumpcji wymaganych przesłanek do stanu faktycznego sprawy, zamiast tego w sposób wybiórczy Sąd I instancji dopasował wybrane okoliczności w sprawie do orzeczeń uzasadniających tezę Sądu I instancji o oddaleniu przywrócenia terminu, które to orzeczenia dotyczą istotnie różnych okoliczności sprawy w stosunku do przedmiotowej sprawy. 2. Sąd I instancji w ogóle nie wziął pod uwagę okoliczności związanych z nagłym i nieprzewidywalnym przebiegiem choroby jakim są napadowe bóle migrenowe wywołane chorobą przewlekłą (niezłośliwy guz mózgu), dodatkowo Sąd I instancji nie rozróżnił tych dwóch jednostek chorobowych w uzasadnieniu orzeczenia. 3. Nie uwzględnienie dodatkowych okoliczności w sprawie a mianowicie, w związku z dalszą diagnostyką wykonaną po 10 września 2024 r. zdiagnozowano u oskarżonego SARS-CoV-2, co wyjaśniło tak gwałtowne objawy związane z bólami migrenowymi, których wcześniej oskarżony nie doświadczał."W uzasadnieniu zażalenia rozszerzono argumentację zawartą we wnioskuo przywrócenie terminu. Skarżący wyjaśniał ponadto, że stan jego zdrowia drastycznie pogorszył się na koniec sierpnia 2024 r., po ogłoszeniu wyroku w sprawie SA/Wr 860/22 oraz po zapoznaniu się z rozstrzygnięciem w sprawie II SAB/Wr 359/24. W chwili obecnej w związku z diagnostyką wykonaną w trakcie choroby wiadomym jest, że stan ten pogorszył się w sposób dramatyczny nie tylko z uwagi na stan emocjonalny, silne wzburzenie i stres wywołany sprawami sądowymi ale równie zbiegło się to z początkiem wystąpienia objawów zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Wszystkie te czynniki, czyli przewlekłe schorzenie wywołane guzem mózgu, wzburzenie i silne napięcie emocjonalne oraz zakażenie wirusem SARS-CoV-2, jak też konieczność przyjmowania silnych leków psychotropowych i przeciwbólowych doprowadziły do tego, że w okresie od 1.09.2024 do 10.09.2024 był w stanie uniemożliwiającym mu w sposób w pełni świadomy i racjonalny realizację czynności wymagających koncentracji, skupienia i pełnej świadomości. Podnosił także, że również jego żona oraz starszy syn zostali zainfekowani wirusem SARS-CoV-2, objawy choroby u członków rodziny rozpoczęły się we wspomnianym okresie a cała sytuacja bardzo mocno skomplikowała sytuację rodzinną.Wskazywał, że pomimo złego stanu zdrowia, starał się dopełnić ciążącego na nim obowiązku a przedstawiona argumentacja wskazuje wprost, iż jego intencją było złożenie wniosku w sprawie sygn. akt II SAB/Wr 359/24 a nie w sprawie II SA/Wr 860/22 w której to, jak został poinformowany przez pełnomocnika, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku miał być złożony przez kancelarię. Z uwagi zatem na bardzo ciężki przebieg choroby w okresie od 01-10.09.2024r. nie był w stanie zweryfikować poprawności wysłanego wniosku, będąc w przekonaniu że poprawnie ten wniosek wysłał. Własnym staraniem w dniu 10.09.2024r. - jak tylko stan zdrowia mu na to pozwolił - przeanalizował dokumenty i odkrył pomyłkę w sygnaturze wniosku, co również przemawia za tym, że w sposób rzetelny stara się dbać o sprawy prowadzone w sądzie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony.W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można więc mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 352/10 oraz z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 581/08).W ocenie składu orzekającego, złożony w niniejszej sprawie wnioseko przywrócenie terminu zasługiwał na uwzględnienie. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego we wniosku (rozwinięta następnie w zażaleniu) przemawiała bowiem za przyjęciem, że strona uprawdopodobniła, iż do uchylenia terminu doszło bez jej winy. Skarżący w sposób szczegółowy opisał przebieg swojej choroby i zdarzenia związane z gwałtownym pogorszeniem się jego stanu zdrowia w okresie po otrzymaniu odpisu sentencji wyroku. Wyjaśnił, że przewlekła choroba, na którą cierpi od lat (niezłośliwy guz mózgu), w określonych okolicznościach powoduje u niego nagłe pogorszenie się stanu zdrowia, co z kolei wiąże się z przyjmowaniem silnych leków przeciwbólowych i psychotropowych ograniczających prawidłowe funkcjonowanie. Podnosił, że stan ten, wywołany silnym napięciem emocjonalnym oraz dodatkowo zakażeniem wirusem SARS-CoV -2 uniemożliwił mu w okresie od 1 do 10 września 2024 r. w pełni świadome i racjonalne podejmowanie działań wymagających koncentracji i skupienia.W realiach rozpoznawanej sprawy istotny jest również charakter uchybienia terminowi. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że - jak wynikało z wyjaśnień skarżącego - na uchybienie terminu wpłynęło błędne oznaczenie sygnatury sprawy, co przy uwzględnieniu okoliczności związanych z nagłym pogorszeniem się stanu jego zdrowia, również miało wpływ na ocenę zasadności wniosku. Skarżący podnosił przy tymw zażaleniu, iż niezwłocznie, wraz z ustaniem opisanych dolegliwości, kiedy zorientował się, że we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożonym już 1 września 2024 r. wskazał sygnaturę innej sprawy, w której wyrok zapadł w tym samym dniu (tj. 29 sierpnia 2024 r.), podjął czynności mające na celu zniwelowanie tego błędu.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności winny zostać ocenione przez Sąd Wojewódzki w kategoriach zdarzenia nagłego, którego skutków strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie można bowiem przyjąć – tak jak założył to Sąd I instancji – że skoro skarżący choruje na chorobę przewlekłą, to mógł przewidzieć, iż stan jego zdrowia może ulec pogorszeniu i w związku z tym winien się zabezpieczyć przed skutkami takiego stanu. Po pierwsze, skarżący w sposób dostateczny uprawdopodobnił, że zdarzenia tego nie dało się przewidzieć a po drugie, takie rozumowanie prowadzi do błędnego i niedopuszczalnego w świetle art. 86 i n. p.p.s..a. założenia, że każda osoba chorująca przewlekle, bez względu na rodzaj choroby, inicjując postępowanie sądowoadministracyjne, winna - w celu należytego realizowania interesów procesowych - zabezpieczyć się na wypadek ewentualnego nagłego pogorszenia stanu zdrowia. Należało więc odmówić racji stanowisku Sądu I instancji, jakoby w realiach rozpoznawanej sprawy nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.