Wyrok - I SA/Wa 1030/21 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - z dnia 22 listopada 2024
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Komunalizacja mienia, Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant starszy specjalista Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 r. sprawy ze skarg [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 16 marca 2021 r. nr KR VI R 53/18 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyUchylono zaskarżoną decyzję. Komunalizacja mienia, Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant starszy specjalista Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 r. sprawy ze skarg [...] na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 16 marca 2021 r. nr KR VI R 53/18 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decy
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
rozprawa
Tematy
samorząd terytorialny
uchwała rady gminy
spadek
Role w sprawie
Skarb Państwa
biegły
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
22 listopada 2024
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Przewodniczący
Bożena Marciniak
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Decyzją z 16 marca 2021 r., nr KR VI R 53/18 Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej również jako "Komisja" lub "organ"), działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (dalej również jako "ustawa z 9 marca 2017 r.") w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r., stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 277/98 z 8 października 1998 r. (dalej również jako "decyzja reprywatyzacyjna") z naruszeniem prawa.Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.Nieruchomość warszawska położona przy ul. [...] objęta była dawną księgą hipoteczną numer [...]. Zgodnie z planem pomiarowym (zatwierdzonym w dniu 2 grudnia 1948 r.) przedmiotowa nieruchomość zawierała ogółem 1272,80 m2, w tym powierzchni budowlanej 892 m2 oraz powierzchni terenu użyteczności publicznej 380,80 m2.Dawna nieruchomość hipoteczna numer [...] znajduje się obecnie w obrębie [...]. Na dzień 8 października 1998 r. w skład tej nieruchomości hipotecznej wchodziły: działka ewidencyjna nr [...] (objęta aktualnie księgą wieczystą nr [...]), część działki ewidencyjnej nr [...] (obecnie działka ewidencyjna [...]; objęta aktualnie księgą wieczystą [...]) oraz część działki ewidencyjnej nr [...] (obecnie działka ewidencyjna [...]; objęta aktualnie księgą wieczystą [...]).Zgodnie z treścią odpisu świadectwa hipotecznego Sądu Okręgowego w Warszawie Wydziału Hipotecznego nr 3363 na dzień 21 grudnia 1945 r. "Nieruchomość w m.st. Warszawie pod Nr [...]", położona przy ul. [...] uregulowana była jawnym wpisem na imię: H. B., L. B., Z. B. i H. Z. w równych częściach niepodzielnie na mocy wniosku z 7 maja 1936 r. za nr 26 tej księgi z tytułu spadkobrania.Zgodnie z treścią odpisu świadectwa hipotecznego Sądu Grodzkiego w Warszawie Oddziału Hipotecznego nr 4841/48, wystawionego 23 listopada 1948 r. na dzień 16 listopada 1948 r. "Nieruchomość w mieście stołecznym Warszawie pod N. 1565 litera B", położona przy ul. [...], uregulowana była jawnym wpisem na imię: H. B., L. B., Z. B. i H. Z. w równych częściach niepodzielnie na mocy wniosku z 7 maja 1936 r. za nr 26 tej księgi z tytułu spadkobrania.Na podstawie tytułu wykonawczego nr Co 49/46 z 22 lutego 1946 r. Sąd Grodzki w Warszawie Oddział I postanowił przywrócić H. B., L. B., Z. B. i H. Z. łączne posiadanie nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie oznaczonej numerem hipotecznym nr [...]Przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej jako "dekret", "dekret warszawski" lub "dekret z 26 października 1945 r.").Wnioskiem z 22 grudnia 1947 r. (data wpływu do organu) Henryk Błaszkowski, działający w imieniu własnym i pozostałych współwłaścicieli, tj. Leona Błaszkowskiego, Z. B. i H. Z., wystąpił o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...] w Warszawie.Decyzją z 18 marca 1969 r. nr GMK.IV-6210/158/69/UL Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie odmówiło H. B., L. B., Z. B. i H. Z. ustanowienia użytkowania wieczystego do części gruntu położonego przy ul. [...] w Warszawie, posiadającej oznaczenie hipoteczne nr [...], wynoszącej 8 m2.Decyzją z 14 października 1970 r. nr GKM.IV/6210/438/70/JB Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie odmówiło H. B., L. B., Z. B. i H. Z. ustanowienia użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu położonego przy ul. [...] w Warszawie, posiadającej oznaczenie hipoteczne nr [...], wynoszącej 1264,80 m2.Decyzją z 5 grudnia 1992 r. nr GK.III.053K-R-6060/92 Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z 18 marca 1969 r. oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 14 października 1970 r. - jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 7 ust. 2 dekretu.Wnioskiem z 18 lipca 1995 r. J. B., T. D., T. D.2 i A. D. wystąpili o ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości.Decyzją z 8 października 1998 r. nr 277/98, po rozpoznaniu wniosku H. B. z 22 grudnia 1947 r., Prezydent m. st. Warszawy w pkt I ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego 0,6820 części gruntu o pow. 380 m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...], położonego w Warszawie przy ul. [...] na rzecz: J. B. w 2/4 częściach, A. D. w 1/4 części oraz T. D.2 w 1/4 części, w pkt II uznał swoją niewłaściwość do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do części gruntu pochodzącego z dawnej księgi wieczystej hip. nr [...] stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], będącej własnością Miasta Stołecznego Warszawy, oddanej w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu Usług Komunalno-Socjalnych oraz stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], będącej własnością Skarbu Państwa oraz w pkt III ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt I decyzji w wysokości 790 zł stanowiący 0.3 % ceny gruntu.W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, między innymi, że czynsz symboliczny ustalono na podstawie zarządzenia Prezydenta m. st. Warszawy nr 1531/98 z 2 lutego 1998 r. w sprawie ustalenia wysokości "czynszu symbolicznego" za użytkowanie wieczyste gruntów przejętych na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy - stanowiących własność Gminy Warszawa-Centrum. Wysokość czynszu wyliczono w oparciu o elaborat szacunkowy sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę, zgodnie z którym wartość gruntu przedmiotowej nieruchomości ustalono na kwotę 386.080 zł.Decyzją z 8 października 1998 r. nr 278/98 Prezydent m. st. Warszawy odmówił J. B., A. D. oraz T. D.2 ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do 0,3180 części gruntu o pow. 380 m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...], położonego w Warszawie przy ul. [...], pochodzącego z dawnej hipoteki nr [...].Aktem notarialnym z 18 marca 1999 r. Rep. A nr 2868/99 W. G., działająca w imieniu Gminy Warszawa Centrum, w wykonaniu ostatecznej decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 277/98 z 8 października 1998 r., oddała w użytkowanie wieczyste udział wynoszący 0,6820 części w działce gruntu [...] o pow. 380 m2, objętej księgą wieczystą nr [...] na okres 99 lat na rzecz J. B. w 2/4 częściach, A. D. w 1/4 części oraz T. D.2 w 1/4 części — wszystkim niepodzielnie.Umową z 12 września 2002 r. zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A 6789/2002) zmieniono wysokość udziałów spowodowaną powiększeniem jednego lokalu w wyniku przebudowy.Umową z 14 czerwca 2005 r. zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A nr 2589/2005) J. B. sprzedał A. J. i M. B. cały należący do niego i wynoszący 2/4 części udział w prawie współużytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...], stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...], objętego księgą wieczystą nr [...].Umową z 8 października 2012 r. zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A nr 6078/2012) A. D., T. D., M. B. i A. J. częściowo znieśli wspólność udziału w prawie użytkowania wieczystego i współwłasności udziału w budynku poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali oraz umowę o podział do korzystania.Umową z 28 marca 2013 r. zawartą w formie aktu notarialnego (Rep. A nr 4179/2013) A. J. i M. B. sprzedali P. O. lokal mieszkalny nr 14 położony w budynku posadowionym przy ul. [...] w Warszawie wraz z udziałem wynoszącym 7376/100000 części w nieruchomości wspólnej.Decyzją z 27 września 2017 r. nr KOC/6261/Go/16 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania nieważnościowego, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 8 października 1998 r. nr 277/98.Wnioskiem z 22 listopada 2017 r. P. S. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją z 27 września 2017 r.Postanowieniem z 16 listopada 2018 r. nr KOC/6861/Go/17 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zawiesiło postępowanie nadzorcze do czasu przekazania organowi odwoławczemu prawomocnej decyzji Komisji, o której mowa w art. 29 ustawy z 9 marca 2017 r.Decyzją z 16 marca 2021 r. nr KR VI R 53/18 Komisja stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 8 października 1998 r. nr 277/98 z naruszeniem prawa.W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Komisja przedstawiła podjęte w sprawie czynności i przeprowadzone dowody. Opisała również zdarzenia dotyczące odbudowy przedmiotowej nieruchomości warszawskiej, jej przeddekretowych właścicieli i ich następców prawnych, postępowanie dekretowe i stosunki własnościowe na gruncie, sprzedaż lokali mieszkalnych wraz z oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej, sytuację lokatorów komunalnych po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej, ustanowienie odrębnej własności lokali po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej oraz wskazała osoby mające przymiot stron postępowania.Komisja wskazała następnie, że kontrolowana decyzja z 8 października 1998 r., w zakresie w jakim ustalono w niej wymiar opłaty czynszu symbolicznego (pkt III), podjęta została bez podstawy prawnej, a więc obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Organ przywołał poglądy doktryny i orzecznictwa dotyczące przesłanki braku podstawy prawnej i zaznaczył, że Prezydent nie został ustawowo upoważniony do stanowienia przepisów prawa o charakterze generalnym będących podstawą decyzji administracyjnych. Wobec powyższego, zdaniem Komisji, zasady ustalania wysokości czynszu symbolicznego określone w zarządzeniu nr 1531/98 Prezydenta m. st. Warszawy z 2 lutego 1998 r. nie mogły stanowić podstawy prawnej decyzji reprywatyzacyjnej w zakresie dotyczącym tej kwestii.Komisja wskazała, że zgodnie z obowiązującą w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej treścią art. 18 ust. 2 pkt 9 ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należało, między innymi, podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących: zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Uchwała rady gminy była wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Stosownie zaś do treści wówczas art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie m.in. zasad zarządu mieniem gminy.Komisja podniosła, że w decyzji reprywatyzacyjnej z 8 października 1998 r. ustalono czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu w wysokości 790 zł. Jako podstawę prawną określenia jego wysokości wskazano § 1 ust. 2 oraz § 2 ust. 1 i 2 zarządzenia Prezydenta m. st. Warszawy nr 1531/98 z 2 lutego 1998 r. w sprawie ustalenia wysokości "czynszu symbolicznego" za użytkowanie wieczyste gruntów przejętych na rzecz Państwa w trybie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy - stanowiących własność Gminy Warszawa-Centrum. Zdaniem Komisji, akt tego rodzaju nie mógł jednak stanowić podstawy określenia wysokości przedmiotowej należności. Nie obowiązywała bowiem wówczas jakakolwiek uchwała Rady Gminy Warszawa-Centrum, która ustalałaby zasady obliczania czynszu symbolicznego. Pierwszym tego rodzaju aktem ogólnym była dopiero uchwała Rady Gminy Warszawa-Centrum z 10 października 2002 r. nr 2125/LXXXIII/2002 w sprawie zasad ustalania wysokości czynszu symbolicznego za użytkowanie wieczyste gruntów przejętych na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu z 26 października 1945 r. - stanowiących własność gminy Warszawa-Centrum (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 284, poz. 7462). Ze zgromadzonych akt wynika również, że Rada Gminy Warszawa-Centrum nie podjęła uchwały dotyczącej ustalenia czynszu symbolicznego konkretnie w stosunku do działki ew. nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w Warszawie przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej z 8 października 1998 r. Gdyby uchwała tego rodzaju była podjęta, jej treść zostałaby przywołana w uzasadnieniu decyzji reprywatyzacyjnej.Komisja rozważyła następnie czy wobec stwierdzenia kwalifikowanej wady prawnej w odniesieniu wyłącznie do pkt III decyzji reprywatyzacyjnej możliwe jest wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia częściowego.Organ wskazał, że z art. 7 dekretu wynika, że istotą sprawy, w przypadku zaistnienia pozytywnych przesłanek, jest przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu wraz z jednoczesnym ustaleniem czynszu symbolicznego. Zatem, zdaniem organu, rozstrzygnięcie o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego jest zawsze nierozerwalnie związane z ustaleniem z tego tytułu czynszu symbolicznego. Konieczność przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu wraz z jednoczesnym ustaleniem czynszu symbolicznego oznacza, że rozstrzygnięcie o ustanowieniu prawa użytkowania do gruntu nie może stanowić odrębnego bytu prawnego. Niemożliwe jest zatem w niniejszej sprawie częściowe stwierdzenie nieważności. Wobec niepodzielności przedmiotu postępowania nadzorczego wykluczona jest możliwość wydania orzeczenia częściowego, co implikuje stwierdzenie nieważności decyzji z 8 października 1998 r. w całości.Komisja wskazała następnie, że badana decyzja reprywatyzacyjna w całości wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. W przedmiotowej sprawie, co jest bezsporne, po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej doszło do zbycia przez beneficjenta J. B. całości przysługujących mu udziałów w prawie użytkowania wieczystego wynoszących 2/4 części do zabudowanego gruntu o powierzchni 380 m2 opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] na rzecz osób trzecich. Wskazana okoliczność wyczerpuje, zdaniem organu, dyspozycję części pierwszej definicji pojęcia "nieodwracalnych skutków prawnych" wynikającej z art. 2 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 r. Komisja podniosła, że prawo użytkowania wieczystego w udziale wynoszącym łącznie 2/4 części do zabudowanego gruntu nabyli od J. B. jego syn M. B. oraz synowa A. J. Pomimo jednak pokrewieństwa tych nabywców z beneficjentem dekretowym, przeniesienie udziału w części prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej nie nastąpiło nieodpłatnie. Komisja podsumowała, że nie ustaliła aby nabywając, jako osoby trzecie, należące do beneficjenta decyzji dekretowej udziały w przedmiotowej nieruchomości M. B. i A. J. działali w złej wierze w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.Skargi na powyższą decyzję Komisji z 16 marca 2021 r. wnieśli M. B., A. J., T. D.2 i A. D. (w miejsce którego wstąpił J. D.), Miasto Stołeczne Warszawa oraz P. S.W skardze M. B., A. J., T. D.2 i A. D. (w miejsce którego wstąpił J. D.) zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. w zw. z art. 19 ust. 1 i 3 ustawy z 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy polegające na błędnej wykładni wobec bezpodstawnego zrównania rzekomej wadliwości aktu administracyjnego w postaci zarządzenia Prezydenta m. st. Warszawy nr 1531/98 z 2 lutego 1998 r. - z uwagi na wydanie tego aktu bez właściwej podstawy prawnej - z wadliwością decyzji reprywatyzacyjnej z 1998 r. z powodu jej wydania w części rzekomo bez podstawy prawnej, wynikającej z błędnego przyjęcia, że wydanie bez podstawy prawnej aktu administracyjnego automatycznie skutkuje uznaniem, że decyzja została również wydana bez podstawy prawnej w części w jakiej opiera się o rzeczony akt administracyjny, w sytuacji gdy decyzja reprywatyzacyjna w części w jakiej została wydana na podstawie ww. zarządzenia z 2 lutego 1998 r. nie jest obarczona wadą uzasadniającą uznanie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. in principio z powodu braku podstawy prawnej, albowiem w części w jakiej decyzja reprywatyzacyjna opierała się o ww. zarządzenie, to jest akt administracyjny korzystający z domniemania legalności, powołana decyzja wydana została zgodnie z prawem,2) art. 29 ust. 1 pkt 4 i art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji polegające na niewłaściwym zastosowaniu powyższych przepisów skutkującym wydaniem decyzji stwierdzającej, że decyzja z 8 października 1998 r. została wydana z naruszeniem prawa wobec bezpodstawnego uznania, że ustalenie wysokości czynszu symbolicznego nastąpiło "bez przepisu i wyłącznie w oparciu o zarządzenie Prezydenta" a "rozstrzygnięcie w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest nierozerwalnie związane z ustaleniem z tego tytułu czynszu symbolicznego", w sytuacji gdy jeśli rozstrzygnięcie w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest nierozerwalnie związane z ustaleniem czynszu symbolicznego, to nie ma innej możliwości jak ta, że ustalenie wysokości czynszu symbolicznego oparto na art. 7 dekretu, co w konsekwencji powoduje, że zaskarżona decyzja w aktualnym brzmieniu jest sprzeczna zarówno z art. 7 dekretu, jak i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem podstawa prawna została w decyzji z 8 października 1998 r. wskazana i odnieść ją należy do całości tej decyzji,3) art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 9 a w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 3 i art. 39 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 19 ust. 1 ustawy o ustroju m. st. Warszawy polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu wskutek bezzasadnego przyjęcia, że ustalenie wysokości czynszu symbolicznego w sposób wskazany w decyzji z 8 października 1998 r. nie miało podstawy prawnej, w sytuacji gdy Prezydent działający jako organ administracyjny pełniący jednocześnie funkcję zarządu gminy posiadał uprawnienie do ustalenia sposobu określenia wysokości czynszu symbolicznego bowiem działanie to należy do sfery dominium, a nie imperium, zaś decyzja reprywatyzacyjna jest decyzją indywidualną o charakterze właścicielskim, czego nie można podporządkować dla stanowienia prawa powszechnie obowiązującego (nawet w wymiarze lokalnym); zarządzenie Prezydenta nie zostało we właściwym trybie wyeliminowane z obrotu prawnego, nie zostało uznane za niezgodne z prawem i nie utraciło mocy obowiązującej, a na dzień wydania decyzji z 8 października 1998 r. stanowiło niekwestionowaną podstawę dla organu do ustalenia wysokości czynszu symbolicznego nieruchomości oddawanych w użytkowanie wieczyste w trybie art. 7 dekretu,4) art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji poprzez niezasadne stwierdzenie, że decyzja z 8 października 1998 r. wydana została z naruszeniem prawa z uwagi na brak podstawy prawnej w części (pkt III), tj. w zakresie ustalenia wysokości czynszu symbolicznego, w sytuacji gdy decyzja z 8 października 1998 r. została oparta na art. 7 dekretu - tak w zakresie rozstrzygnięcia o ustanowieniu na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli dekretowych przedmiotowej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego do jej gruntu, jak i w zakresie czynszu symbolicznego - bowiem dekret nie przewidywał, który organ gminy i w jakim trybie ustala wysokość czynszu symbolicznego, zaś Prezydent orzekał w tej części na zasadzie uznania administracyjnego,5) art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji polegające na bezzasadnym uznaniu, że element rozstrzygnięcia w postaci wysokości czynszu symbolicznego nie mógłby stanowić przedmiotu orzekania w osobnej decyzji, a w konsekwencji, że nie jest możliwe wydanie w tej sprawie rozstrzygnięcia częściowego pomimo stwierdzenia, że decyzja z 8 października 1998 r. jest obarczona wadą prawną jedynie w części, a nie w całości, podczas gdy możliwe jest wydanie odrębnego rozstrzygnięcia, tj. wyłącznie w zakresie wysokości czynszu symbolicznego, które to ustalenie jest niezależne od samej instytucji czynszu symbolicznego wywodzącej się z podstawy materialnoprawnej jaką jest art. 7 dekretu, tym bardziej, że wysokość czynszu symbolicznego jest wartością zmienną w przypadku zmiany zarządzenia Prezydenta, o czym organ poinformował w decyzji z 8 października 1998 r., zaś samo rozstrzygnięcie o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nie wymaga zgody rady gminy, gdyż stanowi realizację roszczenia przysługującego uprawnionym z art. 7 dekretu; w konsekwencji w takich warunkach decyzja z 8 października 1998 r. jest podzielna, bowiem możliwe jest ustalenie wysokości czynszu symbolicznego niezależnie od ustanowienia prawa rzeczowego na nieruchomości dekretowej z czynszem symbolicznym, a zatem stwierdzenie, że decyzja reprywatyzacyjna w całości została wydana z naruszeniem prawa narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,6) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 7, art. 8 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu z 20 marca 1952 r. polegające na orzekaniu po upływie ponad 20 lat, że decyzja administracyjna została wydana bez podstawy prawnej w części dotyczącej ustalenia wysokości czynszu symbolicznego w decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego z czynszem symbolicznym, w sytuacji gdy decyzją tą przyznano stronom prawo, a rozstrzygnięcie zawarte w jej sentencji jest zgodne z żądaniem stron oraz przesłankami materialnoprawnymi art. 7 dekretu, który miał na celu rekompensatę - zwrot utraconej własności gruntu nieruchomości warszawskiej na określonych warunkach, co w konsekwencji stanowi nadużycie prawa ze strony organu i jest niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, zasadami praworządności (legalizmu), pewności prawa (bezpieczeństwa prawnego) i ochrony praw nabytych oraz ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, tym bardziej, że strony decyzji nie mają wpływu na sposób, w jaki Prezydent ustalił wysokość czynszu symbolicznego, zaś wydanie zaskarżonej decyzji powoduje, zgodnie z art. 39 ustawy o Komisji, negatywne skutki dla stron i przerzucenie ciężaru odpowiedzialności za nieprawidłowo wydaną decyzję przez organ administracji z Prezydenta m. st. Warszawy na adresatów decyzji i ich następców prawnych.Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.W skardze Miasta Stołecznego Warszawy decyzję Komisji zaskarżono w zakresie obejmującym wskazane w skardze fragmenty uzasadnienia.Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 29 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a., poprzez zawarcie bezpodstawnych stwierdzeń w uzasadnieniu decyzji, tj. w tytule pkt. III.2.6. (str. 34) w części: "Skoro stwierdzenie nieważności decyzji w części możliwe jest jedynie wówczas, gdy pozostała w obrocie prawnym część decyzji stanowić będzie pewną całość, to w niniejszej sprawi taka możliwość nie zachodzi. Konieczność przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu wraz z jednoczesnym ustaleniem czynszu symbolicznego oznacza, że rozstrzygnięcie o ustanowieniu prawa użytkowania do gruntu nie może stanowić odrębnego bytu prawnego. Niemożliwe zatem jest w niniejszej sprawie częściowe stwierdzenie nieważności" oraz w pkt. III.2.7. (str. 34-35) w całości; podczas gdy: (a) za dopuszczalne - co do zasady - uznać należy funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dekretowej ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego, mimo wyeliminowania z niej rozstrzygnięcia w przedmiocie czynszu symbolicznego; (b) część decyzji 8 października 1998 r. orzekająca o czynszu symbolicznym (pkt III tej decyzji), obarczona, zdaniem Komisji, kwalifikowaną wadą prawną, nie ma jakiegokolwiek przełożenia na ustanowione w pkt I tej decyzji prawo użytkowania wieczystego; (c) ponieważ rozstrzygnięcie decyzji z 8 października 1998 r. o czynszu symbolicznym nie determinowało rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, również wadliwość decyzji w tym zakresie pozostaje bez wpływu na orzeczenie o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego; (d) Komisja nie wytknęła jakiegokolwiek, zwłaszcza kwalifikowanego przez pryzmat art. 156 k.p.a., uchybienia w zakresie pkt I decyzji z 8 października 1998 r., w którym orzeczono o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego; (e) decyzja z 8 października 1998 r., nawet w razie wyeliminowania z niej całego pkt III odnoszącego się do czynszu symbolicznego, mogłaby samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym; (f) Komisja jako organ administracji publicznej, zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., powinna dążyć do utrzymania w mocy niewadliwej, w jej ocenie, części decyzji dekretowej, zwłaszcza, że w sprawie niniejszej przedmiotem analizy jest decyzja dekretowa funkcjonująca w obrocie prawnym od ponad 20 lat, mocą której prawa do gruntu nabyli prawowici następcy prawni dotychczasowych właścicieli nieruchomości warszawskiej, będący ich spadkobiercami; (g) stwierdzenie wydania decyzji z 8 października 1998 r. z naruszeniem prawa jedynie w części, tj. wyłącznie w zakresie pkt III tej decyzji, orzekającym o czynszu symbolicznym, wbrew stanowisku Komisji, było w pełni dopuszczalne.Powołując się na powyższe skarżące Miasto wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym w skardze oraz zasądzenie kosztów postępowania.W skardze P. S. zaskarżonej decyzji zarzucono:I. Obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie:1) art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieustalenie zbycia w dniu 14 czerwca 2005 r. przez J. B. należącego do niego udziału 2/4 w prawie współużytkowania wieczystego spornego gruntu wraz z udziałem posadowionego na gruncie budynku w toku postępowania o ustalenie praw do ww. nieruchomości prowadzonego przed sądem powszechnym pod sygnaturą I C 1565/02 (wiadomego stronom wskazanej transakcji) oraz w toku postępowania o unieważnienie umowy o przeniesienie własności ww. nieruchomości prowadzonej przed sądem powszechnym pod sygnaturą I C 1691/02 a następnie pod sygnaturą VI C 476/06, tj. działania w złej wierze nabywców tej nieruchomości w osobach M. B. i A. J., a w konsekwencji brak wszechstronnego rozważenia sprawy i arbitralne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji (a jedynie przesłanka stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa),II. Obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie:1) art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 punkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie nieodwracalnych skutków prawnych kontrolowanej decyzji dekretowej wskutek oparcia się na błędnym założeniu, że cyt. "Komisja nie ustaliła aby M. B. oraz A. J., nabywając udziały w przedmiotowej nieruchomości należące do beneficjenta decyzji, jako osoby trzecie, działali w złej wierze" - gdy wskazane wyżej osoby pozostawały w złej wierze i implikowało to wydanie decyzji stwierdzającej nieważności kontrolowanej decyzji.Powołując się na powyższe skarżący wniósł o zmianę decyzji w zaskarżonym zakresie i stwierdzenie nieważności decyzji z 8 października 1998 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wniósł również o dopuszczenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie I Wydział Cywilny z 7 listopada 2005 r. sygn. akt I C 1565/02 na okoliczność złej wiary nabywców spornej nieruchomości podnosząc przy tym, że dopuszczenie tego dowodu nie doprowadzi do przewłoki w postępowaniu.W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie z uwagi na oczywistą bezzasadność jednocześnie odnosząc się do zgłoszonych zarzutów i twierdzeń skarżących.Postanowieniem z 29 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1107/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. I SA/Wa 1031/21 (ze skargi M. B., A. J., T. D.2 i A. D. ), I SA/Wa 1107/21 (ze skargi P. S.) oraz I SA/Wa 1030/21 (ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy) i zarządził prowadzenie ich pod sygn. akt I SA/Wa 1030/21.Postanowieniem z 20 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1030/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania [...].Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Skargi zasługują na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nich zarzuty okazały się zasadne.Zaskarżoną decyzją Komisja stwierdziła wydanie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 277/98 z 8 października 1998 r. z naruszeniem prawa. Podstawę prawną zakwestionowania powyższej decyzji reprywatyzacyjnej przez organ stanowił art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Komisja uznała, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana bez podstawy prawnej. W pkt III tej decyzji ustalono bowiem czynsz symboliczny w oparciu o zarządzenie Prezydenta m. st. Warszawy nr 1531/98 z 2 lutego 1998 r., podczas gdy podstawę materialnoprawną wskazanej opłaty mógł stanowić wyłącznie akt normatywny pochodzący od organu stanowiącego gminy. Przy tym, zdaniem Komisji, wskazana wadliwość decyzji reprywatyzacyjnej, z uwagi na nierozerwalne powiązanie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu za czynszem symbolicznym czyni koniecznym stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej w całości, a nie jedynie w części dotyczącej ustalenia wysokości czynszu symbolicznego.Jednocześnie, wobec ustalenia przez Komisję, że w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne wywołane zbyciem prawa użytkowania wieczystego w udziale wynoszącym łącznie 2/4 części do zabudowanego gruntu przedmiotowej nieruchomości (art. 2 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.) Komisja stwierdziła, że kontrolowana decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem prawa.Sąd podzielił ocenę Komisji, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania przez Prezydenta m. st. Warszawy decyzji nr 277/98 z 8 października 1998 r. nie było przepisu prawa powszechnie obowiązującego uprawniającego organ do ustalenia wymiaru czynszu symbolicznego za oddawane w użytkowanie wieczyste grunty.Zaznaczyć trzeba, że w dacie wydania decyzji z 8 października 1998 r. obowiązywał art. 18 ust. 2 pkt 9a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r., Nr 13, poz. 74). Zgodnie z tym przepisem, do wyłącznej właściwości rady gminy należało podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; do czasu określenia zasad zarząd mógł dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Wskazanej kompetencji odpowiadała regulacja zawarta w art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy z 8 marca 1990 r. przewidująca upoważnienie organów gminy do wydawania przepisów gminnych w zakresie zasad zarządu mieniem gminy. Omawiane regulacje, z uwagi na odesłanie zawarte w art. 4 ustawy z 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 1994 r., Nr 48, poz. 195), znajdowały również zastosowanie w odniesieniu do kompetencji organów samorządowych działających na terenie m. st. Warszawy w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej.Wbrew stanowisku zawartemu w skardze M. B. i in., z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że stanowienie zasad ustalania wysokości opłat za zbywane nieruchomości (przez co należy również rozumieć oddawanie nieruchomości gminnych w użytkowanie wieczyste w ramach realizacji roszczeń wynikających z art. 7 dekretu z 26 października 1945 r.) nie pozostawało wówczas, podobnie jak obecnie, w gestii organu wykonawczego jednostki samorządu. Ustalenie powyższych zasad musiało znajdować oparcie w powszechnie obowiązującej uchwale, podjętej przez jej organ stanowiący (radę gminy). To bowiem do jej wyłącznej właściwości ustawodawca przekazał podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczących określania zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych, co wprost wynika z literalnej treści powołanego wyżej art. 18 ust. 1 pkt 9 lit. a ustawy z 8 marca 1990 r. Nie budzi zaś sporu, że w dacie wydania kontrolowanej decyzji reprywatyzacyjnej takiej uchwały, która upoważniałaby Prezydenta m. st. Warszawy do władczego kształtowania obowiązków finansowych użytkowników wieczystych, nie było.Tym samym unormowania zawarte w powołanym w decyzji reprywatyzacyjnej zarządzeniu Prezydenta m. st. Warszawy nr 1531/98 z 2 lutego 1998 r. nie mogły zostać uznane za przepisy prawa powszechnie obowiązującego uprawniające Prezydenta m. st. Warszawy do ustalenia wymiaru czynszu symbolicznego za oddawany w użytkowanie wieczyste grunt. Ponadto, wbrew stanowisku skarżących, podstawy prawnej dla Prezydenta m. st. Warszawy do działania w zakresie rozstrzygnięcia o wymiarze czynszu symbolicznego nie mógł samoistnie stanowić art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. Rację mają wprawdzie skarżący, że samo rozstrzygnięcie o ustanowieniu użytkowania wieczystego nie wymaga zgody rady gminy, gdyż stanowi to realizację roszczenia wynikającego z art. 7 dekretu. Jednakże, jak jednoznacznie zdecydował ustawodawca, już zasady ustalania wysokości opłat nie pozostają w kompetencji organu wykonawczego, który, jak wskazano wyżej, zobligowany był w tym przypadku opierać się na powszechnie obowiązującej uchwale organu stanowiącego gminy.Z podanych wyżej przyczyn, zdaniem Sądu, trafnie stwierdziła Komisja, że brak jest podstawy prawnej do ustalenia przez Prezydenta m. st. Warszawy wymiaru czynszu symbolicznego na rzecz beneficjentów decyzji reprywatyzacyjnej. W tych okolicznościach zasadnie przyjął organ, że decyzja reprywatyzacyjna z 8 października 1998 r. w powyższym zakresie obarczona była kwalifikowaną wadliwością wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (do której to wadliwości nawiązuje również art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r.).Sąd nie podzielił jednak oceny Komisji, że w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy powyższe naruszenie prawa należało zakwalifikować jako wydanie decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. w odniesieniu do całej decyzji reprywatyzacyjnej.Zwrócić trzeba uwagę, że choć przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie formułują wyraźnie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w części, to jednak taka możliwość obecnie nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest trafny pogląd, że dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności części decyzji administracyjnej gdy tylko część tej decyzji zawiera wady opisane w art. 156 § 1 k.p.a., które jednak nie wywierają wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2003 r., III RN 3/02, niepublikowany, uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 23 lutego 1998 r., OPS 6/97, ONSA 1998/2/40; wyrok NSA z 24 maja 2016 r., II OSK 2314/14; wyrok NSA z 20 czerwca 2017 r., II OSK 2645/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z kolei w wyroku z 21 stycznia 1988 r., IV SA 859/87 (ONSA z 1990 r. Nr 2, poz. 25) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie przyjął, że brak w k.p.a. przepisu wyraźnie dopuszczającego stwierdzenie nieważności decyzji tylko w części dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. nie oznacza wyłączenia takiej możliwości. Przepisy postępowania administracyjnego powinny być bowiem interpretowane w sposób zapewniający maksymalną ochronę stron, w tym również przed stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej w częściach, w jakich rozstrzygnięcia tych decyzji są zgodne z prawem. Podobne stanowisko zajęto w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 grudnia 1990 r. II SA 740/90 (ONSA z 1991 r. Nr 1, poz. 7) oraz 28 grudnia 1994 r. II SA 250-251/94 (ONSA z 1996 r. Nr 1, poz. 22).Kontrolowana przez Komisję decyzja reprywatyzacyjna została wydana na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu. Zgodnie z tym przepisem dotychczasowy właściciel gruntu, jego prawni następcy będący w posiadaniu gruntu lub osoby jego prawa reprezentujące oraz użytkownicy gruntów oddanych w zarząd i użytkowanie mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie użytkowanie wieczyste) z czynszem symbolicznym. Z powołanej normy, jak trafnie podniesiono w skardze M. B. i in. oraz skardze Miasta m. st. Warszawy, w żaden sposób nie wynika aby ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w tym trybie uzależnione było od ustalenia czynszu symbolicznego lub jego uiszczenia przez dotychczasowego właściciela nieruchomości warszawskiej (jego następców prawnych). Możliwość ustanowienia tego prawa ustawodawca uzależnił wyłącznie od złożenia przez osobę uprawnioną wniosku dekretowego w terminie określonym w dekrecie oraz spełnienia przesłanki pogodzenia korzystania gruntu z jego przeznaczeniem według planu zabudowania.Ponadto, jak trafnie podnoszą skarżący, podstawowym celem decyzji wydawanej w trybie art. 7 ust 1 dekretu jest przyznanie (zwrot) dotychczasowemu właścicielowi (jego następcom prawnym) odebranego mu mienia poprzez ustanowienie na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości, która poprzednio stanowiła jego własność. Jak wskazano w wyroku Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2022 r. II CSKP 400/22 (OSNC-ZD 2023/3/35), w świetle dekretu z 26 października 1945 r. istota wieczystej dzierżawy (późniejszej własności czasowej, obecnie użytkowania wieczystego) sprowadza się do zwrotu gruntów warszawskich ich byłym właścicielom, jednak bez przywrócenia im prawa własności. Ta szczególna okoliczność wyjaśnia motyw wprowadzenia czynszu symbolicznego, a zatem według wykładni językowej tego pojęcia - nieznacznego, nie odzwierciedlającego realnej wartości rzeczy lub prawa, lecz istotnie mniejszego, niższego niż ta wartość. Symboliczny charakter tej opłaty miał zatem służyć temu aby właściciele gruntów warszawskich, którzy utracili własność w imię wartości, jaką była sprawna odbudowa stolicy po wojnie, nie musieli ponosić jeszcze dodatkowej uciążliwości w postaci obowiązku zapłaty za dalsze używanie odebranych im nieruchomości. Biorąc pod uwagę wskazaną specyfikę czynszu symbolicznego słusznie podnoszą skarżący, że uznanie wadliwości całej decyzji reprywatyzacyjnej z uwagi na wadliwość rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia czynszu symbolicznego, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie organu dekretowego o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nie jest obarczone żadną wadą, zwłaszcza kwalifikowaną, godziłoby w istotę i cel tego postępowania, jakim jest zwrot nieruchomości dekretowej. Przy tym wyeliminowanie z decyzji reprywatyzacyjnej części dotyczącej rozstrzygnięcia o wymiarze czynszu symbolicznego nie uniemożliwi wykonania tej decyzji w zakresie, w jakim na jej podstawie ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, a w konsekwencji decyzja reprywatyzacyjna w tej części nadal będzie spełniała cel, dla którego została wydana.W opisanych okolicznościach stwierdzenie, że decyzja reprywatyzacyjna w całości jest obarczona wadą nieważności, jak uczynił to organ, a więc w odniesieniu również do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców przeddekretowych właścicieli nieruchomości stanowiłoby, w ocenie Sądu, nadmierny rygoryzm prawniczy, w szczególności biorąc pod uwagę, że uprawnienia przyznane beneficjentom decyzji reprywatyzacyjnej są wynikiem realizacji przysługującego im i zasadnego roszczenia o ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Zdaniem Sądu, w tej szczególnej sytuacji skorzystanie przez organ z instrumentów prawnych zastrzeżonych do eliminacji z obrotu prawnego aktów jurysdykcyjnych obarczonych wadami materialnoprawnymi o największym ciężarze gatunkowym pozostawałoby w kolizji z wywodzoną z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także wyrażoną w art. 7 k.p.a., zasadą proporcjonalności. Pamiętać natomiast należy, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyłom w generalnej regule trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.) prowadząc do eliminacji z mocą wsteczną określonego stosunku prawnego, a przez to odebranie jednostce praw przez nią nabytych. Destabilizuje więc istniejący (niekiedy przez wiele lat - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) porządek prawny. Taki stan nie jest zatem co do zasady społecznie pożądany. Pewność obrotu prawnego, jako fundamentalna zasada bezpieczeństwa podmiotów prawa w nim uczestniczących, bezwzględnie wymaga, aby organy administracji publicznej rozstrzygały powierzone im sprawy każdorazowo oceniając, czy zasada praworządności powinna zyskać pierwszeństwo w konfrontacji z ukształtowanym dotychczas stanem prawnym. Organy muszą przy tym mieć na uwadze, że niekiedy zbyt formalistyczne stosowanie przepisów prawa, bez odtworzenia celu w jakim zostały one ustanowione, a także kontekstu faktycznego, na tle którego mają być zastosowane, może prowadzić do skrajnej niesprawiedliwości. Takie działanie stanowiłoby bowiem w istocie swoistą ilustrację zasady summum ius summa iniuria (szczyt prawa szczytem bezprawia). Nie temu zaś służą i mają za cel służyć nadzwyczajne tryby wzruszania decyzji administracyjnych. Powyższe odnosić również należy do sytuacji podjęcia w postępowaniu nadzorczym decyzji stwierdzającej, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa.Podsumowując, błędne uznanie przez organ, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej jedynie w części odnoszącej się do ustalenia wymiaru czynszu symbolicznego powoduje, że rozstrzygnięcie Komisji podlegać musiało uchyleniu (pkt 1 sentencji) jako wydane z istotnym naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 4 i art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Rozpoznając sprawę ponownie Komisja weźmie pod uwagę ocenę prawną zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu i wyda decyzję odpowiadającą prawu, uwzględniając przy tym ocenę ewentualnych skutków prawnych rozstrzygnięcia dotyczącego jedynie części odnoszącej się do ustalenia wymiaru czynszu symbolicznego.Natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), podlegała skarga P. S. z uwagi na brak interesu prawnego w niniejszej sprawie (pkt 2 sentencji).Sąd wyjaśnia, że pojęcie strony postępowania zdefiniowano w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się słuszny pogląd, że powołany przepis nie stanowi samoistnej normy prawnej do uznania danej osoby za stronę postępowania. Ustalenie interesu prawnego lub obowiązku może bowiem nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Mieć zaś interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności.Na gruncie niniejszej sprawy skargę na decyzję Komisji P. S. wniósł jako właściciel wyodrębnionego lokalu nr 13 będący jednocześnie współużytkownikiem wieczystym gruntu w ułamkowej części związanej z własnością lokalu. Jak jednak wynika z akt sprawy, w trakcie postępowania sądowego na mocy umowy sprzedaży z 8 listopada 2021 r. (Rep. A 10443/2021) P. S., sprzedał należący do niego lokal w budynku przy ul. [...] w Warszawie wraz z przysługującym mu udziałem w gruncie, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Wobec powyższego nie może zostać uznany za stronę niniejszego postępowania, gdyż obecnie nie legitymuje się żadnymi prawami do przedmiotowej nieruchomości. Nie można zatem przyjąć aby zaskarżona decyzja naruszała konkretne przepisy prawa materialnego, które stanowią o posiadaniu przez P. S. przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O oddaleniu skargi P. S. (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania (pkt 3 i 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a..