Wyrok z 18 listopada 2014, sygn. V U 2682/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 listopada 2014 roku

Sąd Okręgowy – V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

w składzie:

Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński

Protokolant: Magdalena Pańków

po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 roku w Legnicy

sprawy z wniosku A. L.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym

na skutek odwołania A. L.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

z dnia 9 lipca 2014 roku

znak (...)

oddala odwołanie.

Sygn. akt VU 2682/14

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 09 lipca 2014 r., nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. stwierdził, że A. L. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu w okresie od 26 września 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w jego ocenie ogół istniejących okoliczności towarzyszących zgłoszeniu wnioskodawczyni do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej daje podstawę do stwierdzenia, że miało ono na celu wyłącznie uzyskanie tytułu do ubezpieczeń, w konsekwencji uzyskania prawa do zasiłku chorobowego. Wcześniej jako osobie nie posiadającej żadnego tytułu do ubezpieczeń świadczenie nie przysługiwało. Na dzień zgłoszenia do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności A. L. była w ciąży. Co więcej, ubezpieczona deklarowała bardzo wysokie podstawy wymiaru składek w sytuacji, gdy uzyskiwane z tytułu prowadzonej działalności przychody były bardzo niskie. Koszty poniesione przez wnioskodawczynię w związku z prowadzeniem firmy były więc niewspółmierne w stosunku do przychodów jakie uzyskiwała ona z tego tytułu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. L., podając iż płaciła najwyższe składki ZUS aby zasiłek przysługiwał w maksymalnym wymiarze.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko tak jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 26 września 2013 r., będąc w trzecim miesiącu ciąży, A. L. zgłosiła w organie ewidencyjnym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży detalicznej pozostałej żywności prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach. Z tego tytułu wnioskodawczyni zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Dokonując zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych wnioskodawczyni nie skorzystała z tzw. ulgi dla rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej i nie wskazała najniższej podstawy wymiaru składki.

W okresie od 26 września 2013 r. do 26 grudnia 2013 r. A. L. osiągnęła przychód w wysokości 225,61 zł oraz poniosła koszt uzyskania przychodów w kwocie 769,53 zł; strata z prowadzonej pozarolniczej działalności wyniosła 543,92 zł. Z ewidencji przychodów nieudokumentowanych wynika, iż we wskazanym wyżej okresie, w miesiącach wrzesień i październik 2013 r. wnioskodawczyni nie uzyskała przychodu. W dniach 13, 14 i 30 listopada 2013 r. miała miejsce sprzedaż na kwotę 229,50 zł, a w dniu 18 grudnia 2013 r. na kwotę 48 zł. Bezpośrednio przed zgłoszeniem do ubezpieczeń z tytułu działalności gospodarczej wnioskodawczyni nie posiadała tytułu do objęcia ubezpieczeniem chorobowym.

Od dnia 27 grudnia 2013 r. wnioskodawczyni była niezdolna do pracy i z tego tytułu otrzymała zasiłek chorobowy, natomiast od 08 kwietnia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. zasiłek macierzyński. Na dzień wydania decyzji wysokość wypłaconego świadczenia wyniosła 48.369,51 zł. Składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 26 września 2013 r. do 26 grudnia 2013 r. A. L. opłaciła w łącznej kwocie 9.171,33 zł.

D o w ó d: akta ubezpieczeniowe: odpis CEIDG,

kserokopia ewidencji przychodów za listopad i grudzień 2014 r.,

kserokopia paragonów,

zestawienie wypłaconych świadczeń.

Do podstawy wymiaru składek wnioskodawczyni zadeklarowała:

- we wrześniu 2013 r. dochód w wysokości 1.558,35 zł oraz uiściła kwotę składek 497,12 zł,

- w październiku 2013 r. dochód w wysokości 9.031,28 zł oraz uiściła kwotę składek 2.880,98 zł,

- w listopadzie 2013 r. dochód w wysokości 9.031,28 zł oraz uiściła kwotę składek 2.880,98 zł,

- w grudniu 2013 r. dochód w wysokości 9.129,30 zł oraz uiściła kwotę składek 2.912,25 zł.

(n i e s p o r n e)

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie A. L. nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 j.t.) osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast w myśl art. 11 ust. 2 cytowanej ustawy dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Jak wynika z art. 8 ust. 6 pkt 1 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Z kolei w myśl art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 j.t.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wyróżnia kilka specyficznych właściwości, tj. charakter profesjonalny, a więc stały, nie amatorski i nie okazjonalny, podporządkowanie regułom opłacalności i zysku, powtarzalność działań (np. seryjność produkcji, stypizowanie transakcji, stała współpraca itd.) oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., sygn. akt III CZP 40/91).

Istotne jest przy tym, że kwestie związane z formalnym zarejestrowaniem, wyrejestrowaniem, czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają pewne znaczenie w sferze dowodowej, ale nie przesądzają same w sobie o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt III UK 35/2007). Obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wynika bowiem z faktycznego prowadzenia tej działalności. W konsekwencji, obowiązkowi ubezpieczeń społecznych podlega osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą (a więc wykonująca tę działalność), a nie osoba jedynie figurująca w ewidencji działalności gospodarczej na podstawie uzyskanego wpisu, która działalności tej nie prowadzi (nie wykonuje).

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy w okresie od 26 września 2013 r. A. L. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ rentowy zarzucił bowiem, iż celem zgłoszenia wnioskodawczyni do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i zadeklarowania bardzo wysokiej podstawy wymiary składek było jedynie uzyskanie korzyści z ubezpieczenia chorobowego. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do takiego twierdzenia, szczególnie w świetle treści odwołania, w którym wnioskodawczyni wprost podała, że płaciła najwyższe składki aby zasiłek przysługiwał w maksymalnym wymiarze.

Przede wszystkim bowiem należy wskazać, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że poza formalnym zaewidencjonowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, A. L. nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu w działaniach wnioskodawczyni brak było bowiem cechy zarobkowości, którą ustawodawca wyspecyfikował w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, immanentnie związanej z działalnością gospodarczą.

Zarobkowy charakter działalności gospodarczej oznacza, że zamiarem (celem) jej podjęcia jest osiągnięcie zysku. Tymczasem A. L. nie była zainteresowana faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej w celach zarobkowych. Zważyć należy bowiem, że przed dniem 26 września 2013 r. wnioskodawczyni nie prowadziła żadnej pozarolniczej działalności gospodarczej. Uzyskane z tytułu prowadzonej działalności wyniki wskazują, że do prowadzenia firmy zajmującej się sprzedażą wnioskodawczyni nie była należycie mentalnie przygotowana i w istocie nie chęć uzyskania wymiernego przychodu, a wyłącznie zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i macierzyńskiego w maksymalnej wysokości spowodowała, że zgłosiła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie będąc zatem zainteresowana możliwością uzyskania realnego przychodu, A. L. zadeklarowała podstawę wymiaru składek na poziomie 9.000,00 zł, choć dla osób takich jak ona ustawodawca przewidział preferencyjną stawkę składek na ubezpieczenia społeczne. Powyższe wskazuje na brak dbałości o wynik finansowy prowadzonej działalności gospodarczej.

Istotne jest przy tym, że deklarowana podstawa wymiaru składek pozostawała w oderwaniu od realnych możliwości finansowych firmy wnioskodawczyni oraz także rzeczywistego wyniku finansowego tej działalności. Wynik finansowy za rok 2013 wyraźnie wskazuje bowiem, że działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawczynię nie przynosiła żadnych dochodów, z których można by pokryć należności publicznoprawne w postaci składek na ubezpieczenia społeczne i działalność ta generowała wyłącznie stratę.

Z powyższego wynika, że cel zarobkowy jaki powinien przyświecać ubezpieczonej przy prowadzeniu działalności gospodarczej ustąpił celowi w postaci uzyskania wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Wskazywała na to zresztą sama wnioskodawczyni, które wyjaśniła, że deklarowała wysokie podstawy składek na ubezpieczenia społeczne, gdyż oczekiwała, że w najbliższej przyszłości będzie mogła skorzystać z wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Wniosek, że zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji podyktowane było chęcią uzyskania w najbliższej przyszłości świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest tym bardziej uzasadniony, jeśli uwzględni się specyficzną sytuację materialno-bytową wnioskodawczyni. Znamienne jest bowiem, że przed rejestracją działalności gospodarczej wnioskodawczyni pozostawała bez pracy, a w dniu dokonania tej czynności była w trzecim miesiącu ciąży. Ubezpieczona miała więc świadomość, że będzie musiała opłacać wysokie składki tylko przez pewien tylko niedługi czas, gdyż uzyska związane a ciążą zasiłki chorobowy a następnie macierzyński jako świadczenie pewne, bo wynikające ze zbliżającego się porodu.

Nie uszło uwadze Sądu, iż w spornym okresie wnioskodawczyni zrealizowała kilka transakcji w zakresie sprzedaży. Niemniej jednak dokonanie kilku sprzedaży w okresie, w którym ubezpieczona wykazywała symboliczne dochody, potwierdza jedynie okazjonalny, dorywczy i sporadyczny charakter takich czynności, które miały stworzyć pozory wykonywania działalności gospodarczej celem uzyskania świadczeń w postaci wysokiego - z uwagi na zgłoszoną podstawę wymiaru składki - zasiłku.

Sumując powyższe, zgłoszenie wnioskodawczyni do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie może być honorowane w aspekcie wykonywania praw podmiotowych (art. 5 k.c.). Nastąpiło ono bowiem z naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającym na świadomym zamiarze osiągania nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu. W szczególności zgłoszenie to narusza zasadę równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, wyrażoną w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również zasadę ekwiwalentności opłacanych składek w stosunku do uzyskiwanych świadczeń z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 47714 § 1 k.p.c. oddalił pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie.