Wyrok - I OSK 1107/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 28 marca 2025
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1237/23 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w BydgoszczyUchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1237/23 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ubezpieczenia społeczne
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
uczestnik postępowania
Data orzeczenia
28 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1237/23, po rozpoznaniu skargi K.M., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 8 września 2023 r., nr SKO-4111/1292/23 oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z 26 lipca 2023 r., nr GOPS.582.20.1.2018, w przedmiocie świadczenia wychowawczego.Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.Wójt Gminy S., po rozpatrzeniu wniosku K.M. (dalej – skarżąca) z 5 marca 2018 r., decyzją z 13 marca 2018 r. przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko J.M. w kwocie 500 zł na okres od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r.Wojewoda Kujawsko – Pomorski pismem z 22 marca 2023 r. poinformował Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S., że w sprawie wniosku skarżącej o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i świadczenia wychowawczego z 5 marca 2018 r. na okres zasiłkowy 2017/2018 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. z uwagi na fakt, że skarżąca pobierała zasiłek dla bezrobotnych transferowany z Wielkiej Brytanii. W pozostałym okresie w zakresie ww. wniosku właściwość rzeczowa należy do GOPS. Wojewoda wniósł o przesłanie prawomocnej decyzji uchylającej wraz z harmonogramem wypłat.Zawiadomieniem z 30 marca 2023 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S., przekazał, w trybie art. 65 § 1 k.p.a., zgodnie z właściwością, Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w P. wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wraz z dokumentacją.Burmistrz Miasta i Gminy P. postanowieniem z 11 kwietnia 2023 r. wznowił, w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowanie zakończone powołaną wyżej decyzją z 13 marca 2018 r.Następnie Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z 4 maja 2023 r. uchylił decyzję z 13 marca 2023 r. w okresie od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z 29 czerwca 2023 r. uchyliło powyższą decyzję z 4 maja 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.Ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z 26 lipca 2023 r., nr GOPS.582.20.1.2018, po raz kolejny uchylił decyzję z 13 marca 2023 r. w okresie od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r.Pismem z 9 sierpnia 2023 r. skarżąca złożyła odwołanie.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z 8 września 2023 r., nr SKO-4111/1292/23, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w ponownie prowadzonym postępowaniu skarżąca oświadczyła, że nieświadomie pobierała świadczenie wychowawcze w czasie, gdy był dla niej transferowany zasiłek dla bezrobotnych z Wielkiej Brytanii. Zaś w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała, że w dniu 13 marca 2018 r. i po tym dniu przebywała w Polsce oraz, że informowała GOPS w S. o transferowanym zasiłku dla bezrobotnych z Wielkiej Brytanii.Kolegium wskazało również, że w pełni podtrzymuje ustalenia faktyczne i prawne poczynione w decyzji własnej z 29 czerwca 2023 r.W ocenie Kolegium, skoro w niniejszej sprawie wojewoda ustalił, że we wskazanym okresie zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego, to organ I instancji wydał (prawidłową - przyp. NSA) decyzję. W tej sytuacji we wskazanym terminie to wojewoda ustala prawo do świadczenia wychowawczego.Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1237/23, uchylił zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.W uzasadnieniu wyroku Sąd, określając reżim prawny znajdujący zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu, wskazał, że z dniem 1 stycznia 2022 r. znowelizowano ustawę o pomocy państwa w wychowaniu dzieci na mocy ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1981, dalej – ustawa zmieniająca). Stosownie do treści art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w przypadku złożenia do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w gminie lub od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres do dnia 31 maja 2022 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W przypadku wniosków, które wpłyną do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w sytuacji gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustali, że w sprawie mają lub mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje wniosek do właściwego wojewody, do rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W ocenie Sądu, skoro zaskarżona decyzja dotyczy okresu od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r., to obowiązującym w sprawie stanem prawnym jest ten sprzed 1 stycznia 2022 r.Sąd wskazał także, że z regulacji art. 16 ust. 2 i 4 – 7 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm., w brzmieniu obowiązującym sprzed 1 stycznia 2022 r.); dalej - u.p.p.w.d., wynika, że zarówno czynność wystąpienia do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jak też czynność uchylenia decyzji przyznającej świadczenie rodzinne jest warunkowane stwierdzeniem, że zachodzi sytuacja o której mowa w art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d., tj. sytuacja, że osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby lub rodzic dziecka w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczenia wychowawczego lub po dniu jej wydania przebywa w państwie w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ustalenie tej okoliczności ciąży na organie, który ma kompetencję do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie rodzinne.Sąd zauważył, że skarżąca w odwołaniu zakwestionowała ustalenie, że w dniu wydania decyzji przyznającej jej świadczenie wychowawcze lub po tym dniu znajdowała się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując na konkretne okoliczności potwierdzające jej stanowisko, natomiast Kolegium nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego w tym zakresie. Rozstrzygnięcie o tym, czy w sprawie ma miejsce sytuacji opisana w art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d. Kolegium oparło jedynie na stanowisku Wojewody zawartym w piśmie z 22 marca 2023 r., w którym Wojewoda jednak nie wypowiada się w ogóle w kwestii, czy skarżąca w dniu wydania decyzji przyznającej jej świadczenie lub po tym dniu znajdowała się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda jedynie stwierdza, że skarżąca pobierała zasiłek dla bezrobotnych transferowany z Wielkiej Brytanii. Nie jest to okoliczność, o której mowa w art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d. Jednocześnie Kolegium nie wskazuje na jakikolwiek inny dowód, na podstawie którego ustaliło, że zachodzi sytuacja opisana w powyższym przepisie, ani nie odnosi się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu.Sąd stwierdził, że Kolegium uchybiło wynikającemu z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozpatrzenia sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że nie zaszła sytuacja opisana przez ustawodawcę w art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d., która może skutkować uchyleniem decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy (dalej – organ, skarżący kasacyjnie), zastępowane przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej - p.p.s.a., Sądowi I instancji:1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. (w brzmieniu obowiązującym sprzed 1 stycznia 2022 r.) przez błędną wykładnię oraz art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d. przez niewłaściwe zastosowanie, wskutek przyjęcia, że w sytuacji ustalenia przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego w piśmie z 22 marca 2023 r., że w niniejszej sprawie za okres od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przed uchyleniem prawa do świadczenia wychowawczego za ww. okres, na podstawie art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d., należało zbadać czy wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d., tj. czy osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby, lub rodzic dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu przebywali poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podczas gdy powyższe okoliczności istotne są jedynie przed przekazaniem wojewodzie wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego wraz z dokumentami i informacjami dotyczącymi sprawy w trybie art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d., a nie już po ustaleniu przez wojewodę, na podstawie art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d., że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które to ustalenie obliguje organ właściwy do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego za wskazany przez wojewodę okres, przy czym przepisy ww. ustawy nie przyznają organowi właściwemu prawa do oceny lub kwestionowania stanowiska wojewody wyrażonego w trybie art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d.;2. naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 8 września 2023 r., nr SKO-4111/1292/2023 oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z 26 lipca 2023 r., nr GOPS.582.20.1.2018 w przedmiocie świadczenia wychowawczego, w następstwie bezzasadnego uznania przez Sąd, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepis postępowania administracyjnego, tj. art. 77 § 1 k.p.a., wskutek niedopełniania obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozpatrzenia sprawy poprzez brak ustalenia przed uchyleniem prawa do świadczenia wychowawczego, czy wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d., tj. czy osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby, lub rodzic dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu przebywali poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podczas gdy ww. okoliczności istotne są przed przekazaniem wojewodzie wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego wraz z dokumentami i informacjami dotyczącymi sprawy w trybie art. 16 ust. 2 u.p.p.w.d., a nie już po ustaleniu przez wojewodę, na podstawie art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d., że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, które to ustalenie obliguje organ właściwy do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego za wskazany przez wojewodę okres, przy czym przepisy ww. ustawy nie przyznają organowi właściwemu prawa do oceny lub kwestionowania stanowiska wojewody wyrażonego w trybie art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d.W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ, zrzekając się rozprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie w przypadku uznania, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia powyższego wniosku – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej - p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu zrzekł się rozprawy, a skarżąca w ustawowym terminie nie zażądała jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej.Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych na określonym w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W tej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w analizowanej sprawie w sposób bezpośredni wiążą się one z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd też ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie.Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci określające warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady jego przyznawania i wypłacania.Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1981), która to ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w przypadku złożenia do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w gminie lub od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres do dnia 31 maja 2022 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W przypadku wniosków, które wpłyną do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w sytuacji gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustali, że w sprawie mają lub mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje wniosek do właściwego wojewody, do rozpatrzenia zgodnie z właściwością.Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 - 3, 4 - 8 u.p.p.w.d. (w brzmieniu obowiązującym sprzed wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, tj. sprzed 1 stycznia 2022 r.,) w przypadku gdy matka, ojciec, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie (ust. 1).W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby, lub rodzica dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje (ust. 2).Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu lub pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w celach turystycznych, leczniczych lub związanych z podjęciem przez dziecko kształcenia (ust. 3).W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie (ust. 4).W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 5).W przypadku gdy rozstrzygnięcie wojewody, o którym mowa w ust. 5, nie obejmuje całego okresu, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, wojewoda przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego za okres nieobjęty rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 5 (ust. 5a).W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 6).W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 za okres, o którym mowa w ust. 4 (ust. 7).W przypadku gdy wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: 1) przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego - w przypadku, o którym mowa w ust. 1; 2) informuje o tym fakcie organ właściwy - w przypadku, o którym mowa w ust. 2 (ust. 8).Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.p.w.d. wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze: 1) pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej; 2) wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.Stosownie do art. 2 pkt 15 u.p.p.w.d., ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.).W orzecznictwie wyjaśniono, że celem stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest rozwiązanie występujących przypadków kolizji norm i wyeliminowanie kumulacji świadczeń, a nie pozbawienie strony uprawnień do świadczeń. Akty te zawierają reguły pozwalające na unikanie negatywnych następstw podlegania systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw w sytuacji, gdy osoby uprawnione do świadczeń objętych przepisami o koordynacji podejmują pracę w jednym lub w kilku państwach członkowskich Unii. Umożliwiają ustalenie ustawodawstwo państwa, któremu podlega osoba pracująca lub prowadząca działalność za granicą (por. wyrok NSA z 18 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1696/18, wyrok NSA z 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 390/18).W rozpoznawanej sprawie organ I instancji uzyskując w dniu 22 marca 2023 r. informację od Wojewody, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zobowiązany był, na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy, uchylić własną decyzję z 13 marca 2018 r. przyznającą skarżącej świadczenie wychowawcze.Wskazać należy, że ustanowiona przez ustawodawcę w art. 16 ustawy procedura postępowania w przypadku zwrócenia się przez wojewodę do organu właściwego o uchylenie decyzji przyznającej świadczenie w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie przyznaje ani organowi I instancji, ani Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, uprawnień do weryfikowania ustaleń Wojewody dotyczących jego właściwości rzeczowej do rozpatrzenia sprawy. Brak jest podstawy prawnej do prowadzenia przez organy orzekające obu instancji postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia przez Wojewodę, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Rację należy przyznać skarżącemu kasacyjnie, że okoliczności, o których stanowi ust. 2 art. 16 ustawy, iż osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mają istotne znaczenie jedynie przed wystąpieniem w trybie art. 16 ust. 2 ustawy do wojewody celem ustalenia, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Natomiast już po ustaleniu przez wojewodę, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego okoliczności te tracą na znaczeniu. W wyniku poczynienia przez wojewodę tego rodzaju ustaleń organ właściwy, będąc związany tymi ustaleniami, uchyla prawo do świadczenia wychowawczego we wskazanym przez wojewodę okresie.Należy zwrócić uwagę, że, ustalenia wojewody stwierdzające, czy w określonej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie podlega kontroli instancyjnej. Ustalenia te nie przybierają formy decyzji administracyjnej lub innego aktu, do którego mają zastosowanie przepisy k.p.a. oraz p.p.s.a. To sam wojewoda ustala, czy w przypadku danej sprawy zastosowanie mają przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego. Kontrola tego uznania może nastąpić dopiero na etapie kontroli wydanej przez wojewodę decyzji w sprawie przyznania świadczenia na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1168/19).Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję o uchyleniu przyznanego świadczenia wychowawczego nie zamyka kwestii przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego. Jak już wspomniano wyżej, w myśl ust. 7 art. 16 ustawy, zmienia się tylko dotychczasowy organ wydający decyzję, gdyż w jego miejsce w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji zabezpieczenia społecznego, wchodzi wojewoda. Wojewoda ustala bowiem prawo do świadczenia wychowawczego od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Innymi słowy rolą wojewody jest rozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia wychowawczego przy uwzględnieniu przepisów unijnych określonych w art. 2 pkt 15 ustawy. Dopiero w tym postępowaniu można kontrolować zasadność i prawidłowość poczynionych przez wojewodę ustaleń, że w danej sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego.W świetle powyższych rozważań zasadne okazały się sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.Zasadne okazał się również zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., albowiem przy zastosowaniu powyższej wykładni prawa materialnego niepotrzebne stało się dokonywanie w tej sprawie ponownych ustaleń.Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 w zw. z art. 151 i art. 182 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę.O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.., uznając, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.