Wyrok - I OSK 1409/24 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 28 marca 2025
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 759/23 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 marca 2023 r., nr SKO.PSŚ/41.5/442/202Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji. Pomoc społeczna. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 759/23 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 marca 2023 r., nr SKO.PSŚ/41.5/442/202
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Typ sprawy
ubezpieczenia społeczne / organ rentowy
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Data orzeczenia
28 marca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
art. 30
kp
art. 140
krio
art. 80
kpa
art. 107
kpa
art. 151
ppsa
art. 183
ppsa
art. 174
ppsa
art. 170
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 7 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 759/23, oddalił skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 10 marca 2023 r., nr SKO.PSŚ/41.5/442/2023/3987, w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.W dniu 2 grudnia 2022 r. B. K. (dalej – skarżący, skarżący kasacyjnie), reprezentowany przez radcę prawnego, wystąpił do Wójta Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką H. K.Wójt Gminy [...] decyzją z 2 stycznia 2023 r. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z 30 stycznia 2023 r. złożył odwołanie.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 10 marca 2023 r., nr SKO.PSŚ/41.5/442/2023/3987, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.W uzasadnieniu decyzji Kolegium, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, nie podzieliło stanowiska organu I instancji co do możliwości odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na datę powstania niepełnosprawności.W ocenie organu odwoławczego, zakres opieki jakiej wymaga matka skarżącego nie jest tego rodzaju, żeby wykluczał podjęcie przez niego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Co więcej, skarżący kilkakrotnie podejmował zatrudnienie, a ostatnie obejmujące okres od 1 kwietnia 2022 r. do 31 października 2022 r. zostało rozwiązane na mocy art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy, tj. z upływem czasu, na który umowa o pracę została zawarta. Rozwiązanie nie nastąpiło z inicjatywy skarżącego.Zakres opieki sprawowanej przez skarżącego oraz poszczególne czynności wykonywane przez niego nie są na tyle angażujące, aby nie mógł podjąć choćby częściowego zatrudnienia. Zgodnie z przeprowadzonym w dniu 8 grudnia 2022 r. wywiadem środowiskowym ograniczają się one w głównej mierze do wspomagania matki w czynnościach życia codziennego. Czynności nie obejmują takich zabiegów opiekuńczych lub pielęgnacyjnych, które wymagają stałej obecności i zaangażowania skarżącego, a tym samym nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia.W ocenie Kolegium, z okoliczności sprawy wynika, że skarżący nie musi całodobowo wykonywać względem matki takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jego stałej obecności i nieustannego zaangażowania. Mogą one być realizowane także w warunkach zatrudnienia i nie wymagają rezygnacji z podejmowania pracy zarobkowej. Z treści wywiadu środowiskowego wynika ponadto, że matka skarżącego samodzielnie spożywa przygotowane posiłki. Skarżący zaś od czasu do czasu wspierany jest w opiece nad matką, w tym w szczególności w robieniu zakupów przez rodzeństwo. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia.Kolegium wskazało, że matka skarżącego posiada, oprócz skarżącego, jeszcze ośmioro żyjących dzieci zobowiązanych również do alimentacji. W sytuacji gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilka osób, każda z nich ma obowiązek opieki i powinny się one stosownie podzielić tym obowiązkiem, tak aby nie był nim obciążona tylko jedna osoba. W ocenie Kolegium, nie sposób przyjąć, aby istniały jakiekolwiek obiektywne przeszkody w odniesieniu do rodzeństwa skarżącego w wywiązaniu się przez nich ze swoich obowiązków alimentacyjnych osobiście lub przez opłacenie tej opieki.Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach skarżący, zastępowany przez radcę prawnego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który powołanym na wstępie wyrokiem z 7 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 759/23, skargę oddalił.W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może stanowić art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2023 r., poz. 390), dalej - u.ś.r., oraz, że podziela stanowisko o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez względu na czas powstania niepełnosprawności u osoby niepełnosprawnej.Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż w sytuacji gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilka osób, każda z nich ma częściowy obowiązek opieki i powinny się one stosownie podzielić tym obowiązkiem, tak aby nie był nim obciążony tylko skarżący. W sytuacji, gdy istnieje kilka osób zobligowanych do alimentacji w tym samym stopniu, przyjmuje się, że obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki przez osoby w jednakowym stopniu zobligowane alimentacyjnie mogą uzasadniać przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie uprawnionej w tej samej kolejności i stopniu.Sąd, kierując się okolicznościami faktycznymi sprawy, podzielił argumentację, iż w niektórych sytuacjach mogą zaistnieć takie okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiają sprawowanie opieki przez osobę spokrewnioną z osobą wymagającą opieki w tym samym stopniu co skarżący. Przesłanki obiektywne to takie, które są niezależne od woli, a na ich wystąpienie nie ma się żadnego wpływu.Zdaniem Sądu, organ II instancji trafnie uznał, że sama konieczność wykonywania wskazanych przez skarżącego czynności stanowiących w istocie codzienną pomoc, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na fakt posiadania przez skarżącego rodzeństwa i możliwości podzielenia się opieką. Żadne z rodzeństwa skarżącego nie wskazało na istnienie obiektywnych przyczyn, które uniemożliwiałyby im sprawowanie opieki.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej - p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi w szczególności:1) naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. w zw. z art. 151 p.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, błędne przyjęcie, że opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką – H. K. nie jest opieką całodobową, uzasadniającą niepodejmowanie zatrudnienia, w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:- H. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,- opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę,- opieka sprawowana przez skarżącego nad osobą chorą obejmuje oprócz czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego osoby chorej, czynności związane z osobą chorego takie jak: przebieranie, dbanie o leki, umawianie wizyt lekarskich, itp.,skutkiem czego było wadliwe oddalenie skargi skarżącego;2) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez jego wadliwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego, w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:- H. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,- opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę,- opieka sprawowana przez skarżącego nad osobą chorą obejmuje oprócz czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego osoby chorej, czynności związane z osobą chorego takie jak: przebieranie, dbanie o leki, umawianie wizyt lekarskich, itp.,co z kolei prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, ze skarga wniesiona przez skarżącego była całkowicie uzasadniona;3) naruszenie treści przepisu prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 128 i 129 § 2 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i błędne przyjęcie, że w sytuacji gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilka osób, każda z nich ma własny obowiązek opieki względem chorego i powinny się one tym obowiązkiem podzielić, tak aby nie była nim obciążona wyłącznie jedna osoba, w sytuacji kiedy treść przywołanych przepisów reguluje wyłącznie kolejność osób, które jako obowiązane do alimentacji niepełnosprawnego mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, czego skutkiem było wadliwe oddalenie skargi przez Sąd I instancji;4) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 128 i 129 § 2 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez jego wadliwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego, w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż treść przywołanych przepisów reguluje wyłącznie kolejność osób, które jako obowiązane do alimentacji niepełnosprawnego mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a nie kwestię niemożności pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez jednego z obowiązanych do alimentacji, jeśli ich grono jest większe;5) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego, w sytuacji kiedy prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie przemawia za ustaleniem, że czynności wykonywane przez skarżącego odpowiadają opiece określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., której sprawowanie stanowi jedną z pozytywnych przesłanek przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz chorej matki.Zaś z daleko idącej ostrożności procesowej skarżący kasacyjnie zarzucił:1) naruszenie treści przepisu prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. w zw. z art. 145 § 1pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, błędne przyjęcie, że opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką H. K. nie jest opieką całodobową, uzasadniającą niepodejmowanie zatrudnienia w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:- H. K legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,- opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę,- opieka sprawowana przez skarżącego nad osobą chorą obejmuje oprócz czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego osoby chorej, czynności związane z osobą chorego takie jak: przebieranie, dbanie o leki, umawianie wizyt lekarskich, itp.,skutkiem czego było wadliwe oddalenie skargi skarżącego i nieuchylenie decyzji organów obu instancji;2) naruszenie treści przepisu postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, błędne przyjęcie, że opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką H. K. nie jest opieką całodobową, uzasadniającą niepodejmowanie zatrudnienia w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:- H. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,- opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę,- opieka sprawowana przez skarżącego nad osobą chorą obejmuje oprócz czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego osoby chorej, czynności związane z osobą chorego takie jak: przebieranie, dbanie o leki, umawianie wizyt lekarskich, itp.,skutkiem czego było wadliwe oddalenie skargi skarżącego i nieuchylenie decyzji organów obu instancji;3) naruszenie treści przepisu prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 128 i 129 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i błędne przyjęcie, że w sytuacji gdy obowiązek aIimentacyjny obciąża kilka osób, każda z nich ma własny obowiązek opieki względem chorego i powinny się one tym obowiązkiem podzielić, tak aby nie była nim obciążona wyłącznie jedna osoba w sytuacji kiedy treść przywołanych przepisów reguluje wyłącznie kolejność osób, które jako obowiązane do alimentacji niepełnosprawnego mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, czego skutkiem było wadliwe oddalenie skargi przez Sąd I instancji i nieuchylenie decyzji organów obu instancji;4) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 128 i 129 § 2 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez jego wadliwe zastosowanie i oddalenie skargi skarżącego, w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż treść przywołanych przepisów reguluje wyłącznie kolejność osób, które jako obowiązane do alimentacji niepełnosprawnego mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a nie kwestię niemożności pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez jednego z obowiązanych do alimentacji, jeśli ich grono jest większe, czego skutkiem było wadliwe oddalenie skargi przez Sąd I instancji i nieuchylenie decyzji organów obu instancji;5) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuchylenie decyzji organów obu instancji w sytuacji kiedy prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie przemawia za ustaleniem, że czynności wykonywane przez skarżącego odpowiadają opiece określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., której sprawowanie stanowi jedną z pozytywnych przesłanek przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz chorej matki;6) naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust.1a u.ś.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, błędne przyjęcie, że opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką H. K. nie jest opieką całodobową, uzasadniającą niepodejmowanie zatrudnienia, w sytuacji gdy prawidłowa analiza i ocena zebranego w toku postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, postępowania sądowego, materiału dowodowego prowadzi do jedynego słusznego wniosku, a mianowicie, iż:- H. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym uprawniony do tego organ uznał, iż wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,- opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nad matką jest opieką całodobową w rozumieniu wypracowanym przez judykaturę,- opieka sprawowana przez skarżącego nad osobą chorą obejmuje oprócz czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego osoby chorej, czynności związane z osobą chorego takie jak: przebieranie, dbanie o leki, umawianie wizyt lekarskich, itp.,skutkiem czego było wadliwe oddalenie skargi skarżącego;7) naruszenie treści przepisu prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 128 i 129 § 2 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i błędne przyjęcie, że w sytuacji gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilka osób, każda z nich ma własny obowiązek opieki względem chorego i powinny się one tym obowiązkiem podzielić, tak aby nie była nim obciążona wyłącznie jedna osoba w sytuacji kiedy treść przywołanych przepisów reguluje wyłącznie kolejność osób, które jako obowiązane do alimentacji niepełnosprawnego mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, czego skutkiem był wadliwe oddalenie skargi przez Sąd I instancji.Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie, zrzekając się rozprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.Nadto, skarżący kasacyjnie, z daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek oddalenia skargi kasacyjnej, wniósł o nieobciążanie go kosztami postępowania.W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej, wskazując, iż w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym wyroku i nie podziela argumentów skarżącego podniesionych w skardze kasacyjnej.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej - p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a organ w ustawowym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej.Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.Skarga kasacyjna została oparta na obu określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych. W tej sytuacji zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w analizowanej sprawie w sposób bezpośredni wiążą się one z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd też ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny podnoszonego naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do poprawności dokonanej przez Sąd Wojewódzki wykładni prawa materialnego.Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.ś.r., regulujące warunki i zasady przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych.Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wprowadzono definicji legalnej pojęć "opieki" ("sprawowania opieki" czy "wykonywania opieki"). Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres opieki lub jej charakter. Zawarte w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji dotyczą jedynie wymogów orzeczenia o niepełnosprawności. Musi to być stała w sensie trwałości, względnie długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, powtarzalna opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych umożliwiających egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka, zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą opieka jest sprawowana, których bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Z tego względu oceny zakresu opieki sprawowanej przez wnioskodawcę, uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy każdorazowo dokonywać z uwzględnieniem całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej opieki, w tym m.in. rodzaju jej niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia.Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 29 kwietnia 2009 r. wynika, że matka skarżącego została zaliczona do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji od 23 marca 2009 r. na stałe.Z przeprowadzonego w dniu 8 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że matka skarżącego (wdowa) gospodaruje wraz z synem – skarżącym, jest po udarze, ma endoprotezę biodra, cukrzycę, nadciśnienie, choruje na serce. Leczy się u lekarza rodzinnego, nie leczy się u żadnego specjalisty. Lekarstwa przepisuje jej lekarz rodzinny. Wymaga pomocy w codziennych czynnościach higienicznych (kąpiel, zmiana pampersów), ubieraniu, przygotowywaniu posiłków, robieniu zakupów, umawianiu wizyt lekarskich, podawaniu lekarstw. Porusza się po domu za pomocą chodzika lub wózka inwalidzkiego. Posiłki spożywa samodzielnie. Ma 12 dzieci, przy czym troje już nie żyje, pozostałe dzieci zamieszkują oddzielnie, utrzymują kontakt z matką i odwiedzają ją.Skarżący zaś gospodaruje z matką, nie pracuje zawodowo, do października 2022 r. był zatrudniony w Urzędzie Gminy w [...] jako pracownik gospodarczy. Obecnie nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego. Nie posiada stopnia niepełnosprawności. Sprawuje nad matką całodobową opiekę. W nocy wzywany jest przez nią za pomocą przenośnego dzwonka. Od czasu do czasu w opiece nad matką pomaga rodzeństwo – robią zakupy. Do 24 października 2022 r. opiekę nad matką skarżącego sprawował głównie jej mąż H.. Jednak od jego śmierci opiekę przejął skarżący. Pracownik socjalny wskazał, że skarżący podał, iż sprawuje całodobową opiekę na matką. Pracownik, uzupełniając wyżej wymieniony zakres czynności opiekuńczych, wskazał, że opieka obejmuje również pomoc w ubieraniu się, sprzątaniu, paleniu w piecu, załatwianiu recept. Matka skarżącego większość posiłków spożywa samodzielnie, czasami wymaga pomocy. Przebyła operację kości udowej. Skarżący nie potrafi powiedzieć, czy jego rodzeństwo pracuje zawodowo i dlaczego nie jest w stanie zajmować się matką.Z załączonego do wniosku wykazu czynności wynika, że w ramach opieki wykonywane są: czynności związane ze wstawaniem (poranna pobudka i pomoc w rozruchu, szykowanie ubrań i ubieranie), czynności higieniczne (pomoc przy porannej toalecie, mycie, mycie zębów, obmywanie), pomoc w korzystaniu z toalety (asekuracja w dzień, zmiana pampersów 5 razy na dobę), smarowanie kremami nawilżającymi, maściami przeciwbólowymi (3 razy na dobę), szykowanie, podawanie i pilnowanie lekarstw (3 razy dziennie), przygotowywanie i pomoc w spożywaniu posiłków, ćwiczenia fizyczne (działania z rotorem), robienie zakupów, realizacja recept, sprzątanie, pranie, prasowanie, mycie okien, wynoszenie śmieci, szykowanie opału i palenie w piecu, opłacanie rachunków, zapobieganie odleżynom, organizowanie wizyt lekarskich (umawianie, przyjmowanie w domu, transport, uzależnione od potrzeby), pomoc przy wieczornej toalecie, mycie, mycie zębów, kąpiel i pielęgnacja włosów w tygodniu, pielęgnacja paznokci, pomoc w przebieraniu w piżamę i szykowanie do snu, kontrola snu matki (może się zdarzyć upadek z łóżka, wysokie ciśnienie), wychodzenie na spacery uzależnione jest od samopoczucia matki i pogody.Natomiast z załączonego do wniosku godzinowego wykazu czynności wykonywanych w zakresie opieki wynikają następujące czynności: 6.00 – 8.00 – pomoc przy wstawaniu z łóżka, zmiana pieluchomajtek, umycie, zmiana piżamy, mycie zębów, smarowanie maścią przeciwbólową i przeciwodleżynową, uczesanie, podanie tabletek osłonowych; 8.00 – 10.00 – zrobienie śniadania, nakarmienie (matka się krztusi), podanie tabletek porannych, mierzenie ciśnienia i cukru, pomoc w przejechaniu do pokoju z TV, podanie napojów; 10.00 – 12.00 – napalenie w piecu CO i CWU, podłączenie do sprzęty rehabilitacyjnego – rotor, przyjmowanie gości lub księdza (zależnie od okoliczności); 12.00 – 14.00 – przygotowanie obiadu, podanie, nakarmienie, podanie lekarstw popołudniowych, zmierzenie cukru, zrobienie zakupów; 14.00 – 16.00 - napojenie, podawania owoców, położenie do łóżka na drzemkę popołudniową, ponowne wyjęcie z łóżka i zaprowadzenie do pokoju TV, w razie dobrego samopoczucia – spacer; 16.00 – 18.00 – przyłożenie do pieca, wykupienie tabletek i pieluchomajtek, przygotowanie kolacji, podanie, nakarmienie, podanie wieczornych leków, mierzenie cukru; 18.00 – 20.00 – czas na rozmowy, kąpiel, czesanie, obcięcie paznokci, mycie zębów, sprzątanie pokoju, smarowanie kremami przeciwodleżynowymi; 20.00 – 22.00 – przebranie do piżamy, toaleta wieczorna, pomoc przy położeniu się do łóżka, w razie konieczności w nocy mierzone jest ciśnienie, cukier i podawane są napoje.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tych okolicznościach niezrozumiałe jest stanowisko organu odwoławczego, jak i Sądu I instancji, iż brak jest związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Z przedstawionych wyżej okoliczności wynika, że matka skarżącego ze względu na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki i stałej obecności skarżącego, który będąc w jej pobliżu pozostaje w gotowości do udzielenia jej niezbędnej pomocy. Skarżący bez wątpienia wykonuje czynności opiekuńcze nad matką codziennie i regularnie w takim wymiarze, który pozostaje adekwatny do jej potrzeb i daje jej poczucie bezpieczeństwa. Stan zdrowia zaawansowanej wiekowo (urodzona w 1934 r.), schorowanej i niezdolnej do samodzielnej egzystencji matki skarżącego, wymaga podejmowania przez skarżącego czynności opiekuńczych w różnych porach, już od samego rana, przez cały dzień, przez cały rok. Podkreślić trzeba, iż matka skarżącego wymaga pomocy przy porannym wstawaniu z łóżka, ubieraniu, porusza się przy pomocy chodzika lub wózka inwalidzkiego, nie korzysta z toalety, korzysta z pieluchomajtek, które wymieniane są przez skarżącego pięć razy na dobę, wymaga pomocy przy spożywaniu przygotowanych dla niej posiłków oraz przy wszelkich czynnościach toaletowo-higienicznych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że matka skarżącego jest osobą głównie leżącą. Zauważenia wymaga, że nawet jeśli skarżący nie wykonuje w danym momencie bezpośrednio czynności opiekuńczych, bowiem nie wymaga tego stan i potrzeba matki, to pozostaje w tym czasie w jej dyspozycji, aby w każdej chwili służyć stosowną opieką i pomocą, co także, bez wątpienia, stanowi element sprawowanej opieki. Zaznaczyć trzeba, iż tak zwane czynności dnia codziennego, konieczne do wykonania w każdym gospodarstwie domowym, w połączeniu z działaniami stricte obsługowymi wobec niepełnosprawnego członka rodziny, stają się naturalnie bardziej czasochłonne i absorbujące, w związku z czym mogą wypełnić opiekunowi cały dzień. Niewątpliwie pielęgnacja osoby niepełnosprawnej, niesamodzielnej, obejmuje szereg bieżących, pracochłonnych i czasochłonnych, czynności służących zapewnieniu dobrostanu tej osoby, które zajmują cały dzień od rana do nocy. Stąd też niezasadne jest twierdzenie, że zakres czynności opiekuńczych sprawowanych przez skarżącego wobec matki w znacznej mierze odpowiada codziennym czynnościom, przez co nie wymagają one stałej obecności, nieustannego zaangażowania opiekuna i mogą być realizowane w warunkach zatrudnienia. Nie może budzić wątpliwości, że matka skarżącego wymaga opieki w pełnym zakresie i bez tego typu pomocy i opieki ze strony skarżącego nie może samodzielnie funkcjonować. Z opisanego powyżej zakresu czynności opiekuńczych rysuje się obraz osoby całkowicie niesamodzielnej, całkowicie uzależnionej od osoby skarżącego. Taki stan rzeczy jednoznacznie wskazuje, iż skarżący realizuje szeroki zakres czynności opiekuńczych względem matki oraz, iż występuje bezpośredni związek przyczynowo – skutkowy między tymi czynności, a niepodejmowaniem przez niego jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Zatem w pełni zrozumiały jest brak możliwości pogodzenia tej opieki z podjęciem przez skarżącego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, skoro ostatnie zatrudnienie skarżącego zakończyło się z dniem 31 października 2022 r. z upływem czasu na który umowa o pracę została zawarta, a więc rozwiązanie umowy nastąpiło bez inicjatywy skarżącego kasacyjnie, to nie występuje związek przyczynowo - skutkowy między niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki. Wskazać bowiem należy, że irrelewantnym dla zaistnienia związku przyczynowo - skutkowego, w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. pozostaje, czy skarżący zrezygnował z pracy zarobkowej wcześniej (z innych przyczyn niż opieka), jeżeli w dacie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne zaistniała realna konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uniemożliwiająca opiekunowi podjęcie zatrudnienia. Skoro zatem w dniu składania przez skarżącego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką istniała rzeczywista potrzeba zapewnienia jej opieki i pomocy, to bez znaczenia pozostaje fakt, iż rozwiązanie umowy nastąpiło bez inicjatywy skarżącego.Zatem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać, iż w rozpoznawanej sprawie występuje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką nad niepełnosprawną matką, a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia. Brak podejmowania przez skarżącego zatrudniania wywołany jest bez wątpienia koniecznością sprawowania opieki nad matką, a zakres i charakter tej opieki uniemożliwia podjęcie przez skarżącego aktywności zawodowej. Zatem całkowicie nieuprawnione jest stanowisko Sądu I instancji, jak i organu odwoławczego, o niewystępowaniu związku przyczynowo – skutkowego między niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawną matką.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieprawidłowe jest również stanowisko Sądu I instancji, jak i organu odwoławczego, które uznały, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na fakt posiadania przez skarżącego rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji względem matki.Kwestia ta była już wielokrotnie podnoszona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ukształtowane już orzecznictwo stanęło na stanowisku, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa tego, która z osób, tj. czy skarżący, czy może ktoś z rodzeństwa, winien sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, iż rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. W sytuacji zatem, gdy jeden z uprawnionych w pierwszej kolejności członków rodziny zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inni członkowie rodziny w takim samym stopniu zobowiązani do alimentacji. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji, gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad krewnym i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inni członkowie rodzeństwa, którzy również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (zob. np. wyroki NSA z: 9 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1397/23; 28 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 925/21). Stwierdzić zatem trzeba, że z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wynika, aby przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była okoliczność istnienia, oprócz skarżącego, rodzeństwa należącego do pierwszej grupy zobowiązanych alimentacyjnie i uprawnionego do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis art. 17 u.ś.r., wśród wyraźnie określonych negatywnych i pozytywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie przewiduje takiej negatywnej przesłanki.Podkreślenia wymaga – wbrew stanowisku Sądu I instancji – że odesłanie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm.), dalej – k.r.o., ma ograniczony charakter i nie daje podstaw w procesie wykładni do odwoływania się do przepisów k.r.o. w zakresie szerszym, niż to wynika z odesłania. Dlatego też nie można do postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stosować powołanych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisów art. 129 § 2, art. 132 § 2, art. 135 § 1 i 2, art. 140 § 1 k.r.o. Art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. odsyła do przepisów k.r.o. wyłącznie w zakresie dotyczącym kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym i w oparciu o przepisy k.r.o. dokonano podziału osób na spokrewnione w pierwszym stopniu i dalszym stopniu zobowiązanych do alimentacji, jak też uwzględniono pierwszeństwo alimentacyjne małżonków względem siebie (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 1594/23).Należy zwrócić uwagę, iż – wbrew stanowisku Sądu I instancji – pomoc udzielana w ramach świadczeń z u.ś.r. nie ma charakteru subsydiarnego. Zauważenia wymaga, że zasada pomocniczości (subsydiarności), określona w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, stanowi jedną z fundamentalnych zasad pomocy społecznej. Nie ma odpowiednika tej zasady na gruncie u.ś.r. Tym samym brak jest podstaw prawnych, aby na wykładnię przepisów u.ś.r. miały oddziaływać przesłanki dotyczące uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej określone w ustawie o pomocy społecznej. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zawiera bowiem żadnych odesłań w tym zakresie. Z kolei w zakresie warunków, zasad i przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego u.ś.r. ma charakter autonomiczny i nie ma podstaw przyjmowanie, że przepisy u.ś.r. powinny być wykładane z uwzględnieniem przepisów ustawy o pomocy społecznej i określonych w niej przesłanek odnoszących się do celów i zasad pomocy społecznej. Świadczenia rodzinne stanowią, obok świadczeń z pomocy społecznej, element systemu zabezpieczenia społecznego, ale w żadnym wypadku nie stanowią elementu systemu pomocy społecznej. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych "celem projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych jest budowa nowego, wyraźnie odrębnego od systemu pomocy społecznej, systemu pozaubezpieczeniowych świadczeń rodzinnych (...)". Tym samym zasady określone w ustawie o pomocy społecznej w odniesieniu do świadczenia pielęgnacyjnego nie znajdują żadnego zastosowania. Podkreślenia wymaga, iż warunkiem koniecznym przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest wyłącznie spełnienie przesłanek pozytywnych określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r.Wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie ma znaczenia, że rodzeństwo skarżącego nie wskazało na istnienie obiektywnych przyczyn, które uniemożliwiałyby im sprawowanie opieki. Podkreślić bowiem trzeba, że przepis art. 17 u.ś.r. takiego wymogu nie ustanawia, natomiast wyraźnie określa podmiotowe i przedmiotowe oraz pozytywne i negatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niedopuszczalne jest wprowadzanie przez organy administracyjne, czy też sąd administracyjny, dodatkowych, nieprzewidzianych w u.ś.r., negatywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast z faktu, że rodzeństwo od czasu do czasu wspomoże skarżącego w opiece, w szczególności robiąc zakupy, nie można wnioskować, że rodzeństwo byłoby w stanie przejąć od skarżącego stałą i całodobową opiekę nad matką.Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że zasadne okazały się podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji, który bezkrytycznie zaakceptował stanowisko organu odwoławczego o możności odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na brak związku przyczyno - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką oraz ze względu na możność brania udziału w sprawowaniu opieki nad matką przez rodzeństwo skarżącego.Zasadny okazał się także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., albowiem słusznie wskazano w skardze kasacyjnej, że zaskarżona decyzja została wydana wbrew powołanym przepisom procedury administracyjnej, gdyż w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy wydano wadliwe rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego.Nieuprawnione okazały się zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w powiązaniu z różnymi przepisami u.ś.r. i k.r.o., albowiem Sąd I instancji nie stosował powołanego przepisu, tym samym nie mógł go naruszyć.Zauważyć trzeba, że powołane w zaskarżonym wyroku orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 135/23, jest wyrokiem nieprawomocnym. Nie jest poprawną praktyką przywoływanie nieprawomocnych orzeczeń, albowiem wedle art. 170 p.p.s.a. jedynie orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a także inne osoby w przypadkach w ustawie przewidzianych. Zatem jedynie prawomocne orzeczenia posiadają moc wiążącą skutkującą tym, że podmioty, które zostały wymienione w tym przepisie, muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku oraz okoliczność, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów orzekających obu instancji.W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) - 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji oraz art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia - 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia - 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.