sygn. I SA/Wr 77/25 15 maja 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Wyrok - I SA/Wr 77/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - z dnia 15 maja 2025

Teza
Uchylono zaskarżone postanowienie w całości. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), asesor WSA Łukasz Cieślak, Protokolant: Starszy specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą we W. w restrukturyzacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2023 r. nr 0201-IEW1.720.26.2Uchylono zaskarżone postanowienie w całości. Egzekucyjne postępowanie, egzekucja świadczeń pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), asesor WSA Łukasz Cieślak, Protokolant: Starszy specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą we W. w restrukturyzacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2023 r. nr 0201-IEW1.720.26.2
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik zasądzono świadczenie
Przedmiot skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb rozprawa
Tematy
skarga administracyjna kontrola administracyjna spadek
Role w sprawie
Skarb Państwa inspektor PIP apelujący / skarżący
Data orzeczenia 15 maja 2025
Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Przewodniczący Łukasz Cieślak
Rozstrzygnięcie

Uchylono zaskarżone postanowienie w całości

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), asesor WSA Łukasz Cieślak, Protokolant: Starszy specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą we W. w restrukturyzacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2023 r. nr 0201-IEW1.720.26.2023.MW w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi Zarządcy masy sanacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą we W. w restrukturyzacji (dalej jako Spółka, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako DIAS, Organ zażaleniowy) z 2 czerwca 2023 r., doręczone Skarżącej5 grudnia 2024 r., znak 0201-IEW1.720.26.2023.MW utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (dalej jako: NDUS, Wierzyciel) z 14 kwietnia 2023 r. znak 0271-SEW-2.720.96.2023.7 w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.Dotychczasowy przebieg postępowaniaDnia 24 stycznia 2023 r. Skarżąca złożyła deklarację dla podatku od towarów i usług za grudzień 2022 r., w której wykazano kwotę podlegającą wpłacie – 59.583,00 zł. Należność ta nie została uregulowana w terminie jej płatności (25 stycznia 2023 r.), a organ dokonał zaliczenia na to zobowiązanie nadpłaty w podatku od towarów i usług za listopad 2022 r. w wysokości 233,95 zł, natomiast 31 stycznia 2023 r. Skarżąca wpłaciła na mikrorachunek kwotę 19.000,00 zł.Dnia 31 stycznia 2023 r. Wierzyciel wystawił upomnienie nr [...] na kwotę 59.526,05 zł, które doręczono Skarżącej 6 lutego 2023 r.Wierzyciel wystawił 16 lutego 2023 r. tytuł wykonawczy ([...]) na kwotę 40.400,40 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 401,80 zł, który przekazał do realizacji właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu (Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Wrocław-Psie Pole – dalej organ egzekucyjny).Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącej w V. SA oraz innej wierzytelności pieniężnej w Dolnośląskim Urzędzie Skarbowym we Wrocławiu. Zawiadomienia o zajęciach zostały doręczone 14 marca 2023 r.Dnia 9 marca 2023 r. Skarżąca wniosła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując jako podstawę zarzutu art. 33 § 2 pkt 1 oraz art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c) oraz art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 z późn. zm., dalej u.p.e.a.) (nieistnienie obowiązku) oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku z uwagi na wystąpienie innej przyczyny niż odroczenie lub rozłożenie na raty spłaty należności).W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że przez prowadzenie egzekucji uniemożliwiono uiszczenie zobowiązania podatkowego, ponieważ rachunek bankowy, na którym zgromadzone były środki pieniężne został zabezpieczony na podstawie zarządzenia zabezpieczenia, dotyczącego zobowiązań za 2018 r. Wskazała także, że nie ponosi winy za działania tych samych organów (Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu i Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Psie Pole – organu egzekucyjnego), w tym, że nie mogą zostać uregulowane bieżące należności. W związku z podniesionymi zarzutami Skarżąca wystąpiła o uznanie zarzutów i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.Postanowieniem z 14 kwietnia 2023 r. (0271-SEW-2.720.96.2023.7) Wierzyciel oddalił oba zarzuty. W uzasadnieniu wskazał, że istota zabezpieczenia polega na tym, iż zobowiązany nie może rozporządzać składnikiem majątku zajętym w celu zabezpieczenia. Zwrócił też uwagę, że wniosek Skarżącej dotyczył braku wymagalności obowiązku z uwagi na wystąpienie innej niż odroczenie lub rozłożenie na raty spłaty przyczyny, a jako przyczynę wskazano brak możliwości zapłaty z powodu zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego. Naczelnik wyjaśnił, że wymagalność obowiązku istnieje aż do chwili, gdy istnieją podstawy prawne jego dochodzenia, a w chwili wystawienia tytułu wykonawczego obowiązek ten istniał, ponieważ nie został odroczony, rozłożony na raty, umorzony, czy nie wygasł wskutek przedawnienia. Naczelnik wyjaśnił również, że złożenie wniosku o zwolnienie spod zabezpieczenia środków również nie skutkowałoby brakiem wymagalności w razie takiego zwolnienia, a brak możliwości zapłaty podatku od towarów i usług za grudzień 2022 r., z uwagi na zabezpieczenie środków na rachunku bankowym, nie pozostaje w związku z wymagalnością dochodzonej zaległości podatkowej.W zażaleniu wniesionym na to postanowienie Skarżąca wystąpiła o uznanie zarzutu braku wymagalności obowiązku w całości i uchylenie zaskarżonego zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm. dalej K.p.a) oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w związku z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. przez naruszenie zasady zaufania do organów i obarczenie Spółki negatywnymi konsekwencjami błędów popełnionych przez organy państwa, bowiem w wyniku zabezpieczenia zaległości, której powstanie związane jest wyłącznie z działaniem tego samego wierzyciela i tego samego organu egzekucyjnego uniemożliwiono Skarżącej uregulowanie zaległości podatkowych z zabezpieczonego rachunku bankowego. W tych okolicznościach Skarżąca upatruje braku wymagalności obowiązku oraz działania powodującego naruszenie zaufania do organów. Skarżąca wskazała również, że przymusowa realizacja zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2022 r., powinna nastąpić ze środków zabezpieczonych na podstawie zarządzenia zabezpieczenia. Nie podniesiono zarzutu co do nieistnienia obowiązku.DIAS utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela.W uzasadnieniu wskazał, że Skarżąca nie kwestionowała stanowiska Wierzyciela w zakresie nieistnienia obowiązku, a kwestia ta została oceniona prawidłowo przez organ pierwszej instancji.W zakresie drugiego zarzutu - naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny) wskazał, że Skarżąca błędnie rozumie pojęcie wymagalności. Wskazał, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która pozwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje, ale jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, jednak nie może być egzekwowany w danym momencie (przedziale czasowym) ze względu np. na wstrzymanie wykonania obowiązku, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. W ocenie DIAS w pojęciu tym nie mieszczą się zdarzenia faktyczne uniemożliwiające zobowiązanemu realizację danego obowiązku, niezależnie od powodu takiego stanu.W związku z tym uznano, że okoliczności podniesione przez Skarżącą nie mieszczą się w pojęciu braku wymagalności obowiązku. Ponieważ obowiązek ten bez wątpienia jest wymagalny (wynika ze złożonej przez Spółkę deklaracji, a jego termin płatności bezskutecznie upłynął 25 stycznia 2023 r.) i nie wystąpiły żadne zdarzenia prawne, które wstrzymywałyby wymagalność tego obowiązku, uznano podniesiony zarzut za niezasadny. Natomiast okoliczność, że Skarżąca nie może środków zgromadzonych na rachunku bankowym, zabezpieczonych na podstawie zarządzenia zabezpieczenia przeznaczyć na inne zobowiązania nie mieści się w pojęciu braku wymagalności. W tym zakresie uznano, że stanowisko organu pierwszej instancji jest prawidłowe, a zarzut Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.DIAS nie podzielił także argumentacji, że przymusowe dochodzenie należności innych niż objęte zabezpieczeniem stanowi naruszenie zasady zaufania (art. 8 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji w związku z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a.). Fakt, że wierzycielem i organem egzekucyjnym są te same organy i mają one wiedzę o zastosowanym zabezpieczeniu, a mimo tego podjęły czynności zmierzające do przymusowego egzekwowania innych zobowiązań Skarżącej nie świadczy o działaniu wbrew zasadzie wymienionej w art. 8 K.p.a. Brak podjęcia w tym zakresie działań stanowiłby działanie wbrew interesowi Skarbu Państwa.Postanowieniem z 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 651/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę wniesioną na to rozstrzygnięcie uznając, że postanowienie z 2 czerwca 2023 roku nr 0201IEW1.720.26.2023.MW nie zostało prawidłowo doręczone. W tym zakresie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 sierpnia 2024 r., III FSK 623/24, podtrzymując stanowisko Sądu I instancji.Pismem z dnia 20 listopada 2024 r pełnomocnik Spółki powiadomił organ, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W.-F. we W. z dnia 24 maja 2024 r. o sygn. akt [...] otwarto postępowania sanacyjnego wobec P. sp. z o.o.Postanowienie z 2 czerwca 2023 roku nr 0201-IEW1.720.26.2023.MW zostało ponownie wysłane 22 listopada 2024 r.Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem AdministracyjnymW skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca zarzuciła:1 naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w związku z art. 6 § 1 K.p.a. oraz art. 80 § 1 u.p.e.a. z art. 8 K.p.a., w związku z art. 18 oraz art. 7 K.p.a., co prowadzi do naruszenia art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, str. 1 z późn. zm. dalej jako Karty), a także art. 2 Konstytucji RP przez egzekwowanie zaległości, której powstanie związane jest wyłącznie z działalnością tego samego wierzyciela i tego samego organu egzekucyjnego (uniemożliwienie uiszczenia zaległości z zabezpieczonego rachunku bankowego), które odpowiedzialne są za niniejsze postępowanie egzekucyjne, co za tym idzie egzekwowana w niniejszej sprawie zaległość powstała jedynie ze względu na wcześniejsze działania tych samych organów, bez jakiejkolwiek "winy" Skarżącej, co sprawia, że naruszona została wyrażona w art. 8 K.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP zasada zaufania do organów państwa przez obarczenie Skarżącej negatywnymi konsekwencjami błędów popełnionych przez organy państwa, a w konsekwencji,2 naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., w związku z art. 144 K.p.a. i art. 18 u.p.e.a. przez brak uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji pomimo tego, że ewidentnie nie odpowiada ono prawu.W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.Sądowi z urzędu wiadomym jest, iż:- postanowieniem Sądu Rejonowego dla W.-F. we W. z dnia 24 maja 2024 r. o sygn. akt [...] otwarto postępowania sanacyjnego wobec P. sp. z o.o.- DIAS postanowieniem z 23 lipca 2024 r. nr 0201-IER.7010.15.2024.25 utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu (dalej jako NDUS) z 22 marca 2024 r., nr 0271-SER.7010.1195.2024 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2022 i luty 2023 r.Na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. pełnomocnik organu oświadczył, że w sprawie nie były brane pod uwagę okoliczności, które zaszły po podpisaniu postanowienia.Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd w całości podziela pogląd wyrażony w prawomocnym postanowieniu z 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 651/23, prezentowany także w orzecznictwie sądów administracyjnych, sformułowany w stosunku do doręczenia decyzji, ale mający w ocenie Sądu zastosowanie również do postanowień - w tym w szczególności w uchwale z 7 marca 2022 r. I FPS 4/21 - że decyzja niedoręczona stronie jest decyzją nieistniejącą z prawnego punktu widzenia (uchwały i wyroki sądów administracyjnych publikowane są w CBOSA, tj. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby organ administracji publicznej, który wydał decyzję, stał się nią związany, czyli aby decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, decyzję tę musi uprzednio doręczyć stronie. Z tą chwilą decyzja rozpoczyna dopiero swój byt prawny. Decyzja administracyjna jest oświadczeniem woli organu, a przede wszystkim jest aktem zewnętrznym. Zatem w przypadku braku doręczenia mamy do czynienia z tzw. decyzją nieistniejącą (nieaktem). Ustawodawca nie wprowadził "braku dla strony ujemnych skutków procesowych" jako przesłanki uznawania pism za prawidłowo doręczone. W przypadku tej czynności mamy do czynienia albo z sytuacją gdy doszło do skutecznego doręczenia, albo do takiego doręczenia nie doszło w związku z naruszeniem przepisów regulujących te czynności. Ocena skuteczności doręczenia ma więc charakter "zero-jedynkowy".Egzystencja prawna decyzji, postanowienia rozpoczyna się w chwili ich doręczenia przynajmniej jednej ze stron danego postępowania administracyjnego, a nieprawidłowe doręczenie jest równoznaczne z ich nieistnieniem w obrocie prawnym (wyroki NSA: z 7 kwietnia 2022 r., I GSK 2331/18; z 11 grudnia 2007 r., II OSK 1650/06; z 23 stycznia 2009 r., I OSK 1467/08; z 19 maja 2006 r., I OSK 1176/05).Wobec tego uznać należy, że zaskarżone postanowienie weszło do obrotu prawnego dopiero w wyniku jego skutecznego doręczenia. Wobec tego jego prawidłowość należy oceniać według stanu na dzień jego doręczenia. Uwzględnić należy, więc wszystkie zdarzenia, które zaszły pomiędzy podpisaniem a rzeczywistym doręczeniem postanowienia.Pierwszym z takich zdarzeń jest otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego strony.Jak wyjaśnia NSA w postanowieniach z 20 lutego 2019 r., I FSK 1745/18 (dostępny CBOSA https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/EBF961C4BB.rtf) oraz I FSK 1731/18, w myśl art. 189 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1428 z późn. zm. dalej: Prawo restrukturyzacyjne) dzień wydania postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego jest dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Postanowienie to jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania (art. 288 ust. 2 w związku z art. 234 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego). W postanowieniu o otwarciu postępowania sanacyjnego zostaje powołany zarządca (art. 51 Prawa restrukturyzacyjnego). Z chwilą otwarcia postępowania sanacyjnego dłużnik - co do zasady - traci na rzecz zarządcy prawo zarządzania i rozporządzania majątkiem stanowiącym masę sanacyjną (art. 288 ust. 2 i 3, art. 294 i art. 323 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego), aczkolwiek nadal pozostaje jego formalnym właścicielem. Otwarcie postępowania sanacyjnego powoduje również wygaśnięcie prokury oraz innych pełnomocnictw udzielonych przez dłużnika. Zarządca może w toku postępowania sanacyjnego udzielać pełnomocnictw, w tym prokury (art. 293 Prawa restrukturyzacyjnego).Zgodnie natomiast z treścią art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Zarządca - podobnie jak wykonawca testamentu, kurator spadku oraz syndyk masy upadłości - jest tzw. stroną zastępczą. Zasady zastępowania dłużnika przez syndyka i zarządcę sanacyjnego w danym postępowaniu są przy tym takie same (por. art. 144 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614) i art. 311 ust. 1 i 2 Prawa restrukturyzacyjnego), a zatem orzecznictwo i stanowisko doktryny dotyczące funkcji syndyka mogą być w pełni wykorzystane przy wyjaśnianiu roli zarządcy w postępowaniu sanacyjnym (por. S. Gurgul, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, 2016 r., s. 1274-1275). Warto w związku z tym przywołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt III CSK 244/08 (publ. LEX nr 523687), w którego uzasadnieniu wyjaśniono, że "podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony". W doktrynie natomiast podnosi się, że w toczącym się postępowaniu sądowym lub administracyjnym syndyk jest stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), w znaczeniu materialnym natomiast stroną jest sam dłużnik (por. W. Broniewicz, Stanowisko syndyka masy upadłości w procesach z jego udziałem, PiP 1993, z. 2, s. 45).Utrata w przypadku dłużnika uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowym, administracyjnym, sądowoadministracyjnym i przed sądami polubownymi, dotyczącym masy sanacyjnej w charakterze strony w znaczeniu procesowym (utrata legitymacji procesowej), nie oznacza, iż dłużnik pozbawiony zostaje zdolności procesowej. Zdolność taką dłużnik posiada zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (por. art. 26 P.p.s.a.), tracąc jedynie na rzecz zarządcy uprawnienie do wystąpienia w danym postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej. Bezwzględny charakter przepisu art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego skutkuje całkowitym pozbawieniem dłużnika legitymacji procesowej w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi, dotyczących masy sanacyjnej, także w przypadku zezwolenia przez sąd dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu na podstawie art. 288 ust. 3 omawianej ustawy.Przenosząc powyższe poglądy, z którymi Sąd się identyfikuje, na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że zaskarżone postanowienie skierowane jest do nieprawidłowo oznaczonego podmiotu.Od momentu otwarcia postępowania sanacyjnego) podmiotem, który był, w zakresie materialnoprawnym, stroną postępowania egzekucyjnego – w tym postępowania w przedmiocie zarzutów- była Spółka w restrukturyzacji. Od tego momentu to zarządcy masy sanacyjnej przysługiwała rola strony w znaczeniu formalnoprocesowym. Wskazać przy tym należy, iż pismem z dnia20 listopada 2024 r. Skarżąca poinformowała DIAS o fakcie otwarcia restrukturyzacji.Prawidłowym oznaczeniem strony postępowania, w postanowieniu wymiarowej, powinna być " P. Sp. z o.o. w restrukturyzacji, reprezentowana przez Zarządcę", lub "Zarządca masy sanacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą we W. w restrukturyzacji" a nie "P. sp. z o.o.". Właśnie tego dookreślenia "w restrukturyzacji" zabrakło postanowieniu organu. Postanowienie DIAS zostało więc skierowane do podmiotu, który w dacie wydania postanowienia już nie istniał, zamiast do podmiotu istniejącego, będącego podatnikiem a przez to stroną postępowania na płaszczyźnie materialno-prawnej."Udział w procesie syndyka zamiast upadłego jest rodzajem zastępstwa procesowego pośredniego, bowiem zastępca działa na rzecz zastąpionego, ale w imieniu własnym. To, że zastępca pośredni dokonuje czynności prawnej we własnym imieniu, oznacza, że skutki tej czynności, polegające na nabyciu praw lub zaciągnięciu zobowiązań, dotykają jego sfery majątkowej. Syndyk nie jest jednak typowym zastępcą pośrednim upadłego, który w przeciwieństwie do typowego zastępcy pośredniego staje się zastępcą z mocy samego prawa, niezależnie od woli upadłego, który nie ma również wpływu na zakończenie bytu prawnego zastępcy oraz podejmuje czynności, które wykraczają poza zakres kompetencji typowego zastępcy."( Wyrok NSA z 5.10.2021 r., III OSK 3961/21, LEX nr 3240018.)Kolejną zmianą stanu faktycznego nie uwzględnioną przez organ jest fakt zaliczenia na sporną należność dokonanych w innych datach wpłat. Okoliczność ta jest istotna wobec podnoszenia przez stronę zarzutu nieistnienia zobowiązania. Organ w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii, nie wskazał, czy zaliczenie wpływa na istnienie obowiązku. W tym zakresie uznać należy, że niewyjaśniony jest stan faktyczny. "Stosownie do przytoczonego w podstawie kasacyjnej art. 77 § 1 k.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy niezbędnego do jej wyjaśnienia. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.)." (Wyrok NSA z 5.03.2025 r., III OSK 5519/21, LEX nr 3838447.)Reasumując, w sprawie doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez skierowanie postanowienia do podmiotu nie będącego stroną oraz niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego.Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. uchylił zaskarżane postanowienie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ zobowiązany będzie ustalić w sposób niewątpliwy stan faktyczny w zakresie istnienia zobowiązania oraz skierować postanowienie do właściwego podmiotu.W kwestii kosztów postępowania podstawą wyroku był art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. Na koszty te (597 zł) złożył się uiszczony wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego (480 zł) ustalone na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687).. Na koszty te (597 zł) złożył się uiszczony wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego (480 zł) ustalone na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687).