Postanowienie - II GZ 318/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 15 maja 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. w D., Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1791/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. w D., Z. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 marca 2024 r. nr 2018-12-UAE-40-O w przedmiOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. w D., Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1791/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. w D., Z. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 marca 2024 r. nr 2018-12-UAE-40-O w przedmi
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
15 maja 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 stycznia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 1791/24, w sprawie ze skargi E. w D., Z. (dalej: skarżąca, strona, spółka) odmówił wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: Komendant, organ) z 5 marca 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera.W skardze na ww. decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zawarła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie znacznej szkody po stronie spółki. Strona skarżąca wskazała, że w dniu 5 marca 2024 r. Organ wydał 40 decyzji administracyjnych, w których nałożył na spółkę administracyjne kary pieniężne w łącznej wysokości 800 tys. zł, co zdaniem strony stanowi znaczną kwotę pieniężną. Spółka wskazała, że nie ma wiedzy, czy w trakcie postępowania w niniejszej sprawie przed sądami administracyjnymi organ nie rozpocznie innych postępowań w sprawie nałożenia nią administracyjnych kar pieniężnych, co miałoby kolejne skutki finansowe. Skarżąca wskazała, że wyegzekwowanie kar administracyjnych w bardzo dużej wysokości może skutkować zaburzeniem jej płynności finansowej w zakresie jej działalności w Polsce. Ponadto, zwrot wyegzekwowanej kary, w razie uchylenia decyzji, mógłby wyrządzić znaczną szkodę spółce, związaną przede wszystkim z różnicami kursowymi i brakiem wypłaty odpowiednich odsetek.Oddalając wniosek strony Sąd I instancji stwierdził, że w oparciu o uzasadnienie wniosku, a także akta sprawy, jak również mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, nie był w stanie ustalić czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji może wpłynąć na kondycję ekonomiczno-gospodarczą skarżącej. Czy sytuacja ta, w związku z zapłatą nałożonej w niniejszej sprawie kary z uwzględnieniem także innych, dotychczas nałożonych kar, uprawdopodabnia powstanie po stronie Skarżącej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Sąd I instancji zauważył, że w uzasadnieniu wniosku skarżąca przywołała, iż kary pieniężne nałożone na nią wynoszą w sumie 800 tys. złotych. Jednak powyższe okoliczności nie uprawdopodabniały w ocenie Sądu I instancji niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, gdyż samo zestawienie ww. kwoty bez zobrazowania twierdzeń źródłowymi dokumentami, np. wyciągami z rachunków bankowych, nie uprawdopodabnia spowodowania znacznej szkody lub/i trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.).Sąd I instancji stwierdził, że oceny wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zmienia argumentacja odnosząca się do innych postępowań administracyjnych oraz długotrwałości postępowania administracyjnego. Zasadność przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania zaskarżonego aktu rozpoznawana jest w zakresie indywidualnym, w związku ze zgłoszonym wnioskiem i jego argumentacją w konkretnej sprawie. W ocenie Sądu, w rozpoznawanym przypadku nie wykazano zasadności wstrzymania wykonania skarżonej decyzji. Sąd I instancji powołał się na powszechne w judykaturze stanowisko, że brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny .Zauważył również, że wszelkie dodatkowe koszty związane ze zwrotem uiszczonej kary pieniężnej, takie jak choćby podnoszona przez spółkę kwestia dwukrotnego przewalutowania i wynikająca zeń strata materialna, w przypadku uwzględnienia wywiedzionej skargi mogą stanowić przedmiot roszczenia skarżącej względem organu dochodzonego na drodze cywilnoprawnej, zgodnie z art. 417¹ § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.). Koszty regresowe, które w takiej sytuacji będzie musiał ponieść organ administracji, nie stanowią o interesie Skarżącej przemawiającym za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2023 r., sygn. akt I OZ 415/23).Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wstrzymanie wykonania decyzji nie jest uzasadnione tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody spółce, przede wszystkim z uwagi na bardzo wysoką łączną sumę kar nałożonych na spółkę (na kwotę 800 tys. zł), a także koszty towarzyszące ewentualnemu wyegzekwowaniu decyzji, jak również szkodę, jaką może ponieść spółka w związku ze zwrotem wyegzekwowanych kar pieniężnych;W oparciu o powyższy zarzut, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia WSA w ten sposób, aby wstrzymać wykonanie decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu, na rzecz skarżącej, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu.W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest możliwe tylko wtedy, gdy zostaną przedstawione i uprawdopodobnione przez wnioskodawcę szczególne okoliczności realizujące przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek wskazania i wykazania (co najmniej na poziomie wiarygodnego prawdopodobieństwa) tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności związane z wykonaniem zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności) mogą zostać ocenione jako świadczące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odwołują się do takich okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu (zaskarżonej czynności), które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia lub inne formy rekompensaty, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (por. postanowienia NSA z: 25 kwietnia 2023r., sygn. akt II GSK 232/23; 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II GZ 194/23; 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 979/23; 5 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 41/24; 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GZ 170/24). Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi ponadto wyjątek od wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady wykonywania ostatecznych aktów i czynności administracyjnych, co uzasadnia restryktywne wykładanie oraz stosowanie przepisów regulujących powyższą instytucję procesową.W uzasadnieniu zażalenia strona powołała się przede wszystkim na okoliczności związane z zaburzeniem płynności finansowej spółki w zakresie jej działalności w Polsce, fakt obciążenia tożsamymi rodzajowo karami pieniężnymi na łączną kwotę ponad 800 tys. zł oraz kwestie związane z różnicami kursowymi oraz brakiem zapłaty odpowiednich odsetek.Jeśli nawet można by częściowo zaakceptować stanowisko spółki, że z uwagi na wielość nałożonych na nią administracyjnych kar pieniężnych, łączna suma wymaganych należności daje kwotę znaczną, to jednak należy zgodzić się z argumentacją przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, iż bez wykazania przez stronę zdolności płatniczych, WSA nie był w stanie ocenić wzajemnej relacji pomiędzy środkami będącymi w jej dyspozycji, a ciążącymi na niej zobowiązaniami, w tym również – a w zasadzie zwłaszcza – z tytułu wymierzonych kar pieniężnych.Powyższe twierdzenia spółki są jednak zbyt ogólne i niepoparte szerszą analizą pełnej i całościowej sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej oraz nie znajdują potwierdzenia w szczegółowym materiale źródłowym. W związku z powyższym nie jest możliwa jednoznaczna kwalifikacja wiarygodności podniesionych twierdzeń oraz ocena merytoryczna prawdopodobieństwa możliwości realnego zaistnienia w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki lub przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących możliwość wstrzymania wykonania przez sąd rozstrzygnięcia organu. Nie można więc skutecznie zarzucić kontrolowanemu Sądowi, że bezzasadnie lub dowolnie ocenił wniosek skarżącej, a tym samym – wadliwie go oddalił.Nie jest również samoistną podstawą uzasadniającą uwzględnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej fakt, że skarżąca jest już lub może być w przyszłości obciążona powinnością uiszczenia znacznej sumy pieniężnej (szacowanej w dziesiątkach milionów złotych) z tytułu tożsamych rodzajowo kar pieniężnych. Niezależnie bowiem od niewykazania tego rodzaju okoliczności, sama skala ciążących na danym podmiocie obowiązków publicznoprawnych nie może uzasadniać wniosku, że przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zostały spełnione (por. postanowienie NSA z 5 marca 2024r., sygn. akt II GZ 41/24).Wymaga także podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznych sprawach, zainicjowanych prawie wnioskami spółki, zajął jednolite stanowisko, por. postanowienia NSA z 28 lutego 2025 r., sygn. akt II GZ 65/25; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II GZ 41/25, II GZ 24/25, II GZ 36/25 i II GZ 31/25; 16 stycznia 2025 r., sygn. akt II GZ 563/24;W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, oraz uznając, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.. o oddaleniu zażalenia.