Postanowienie - I GZ 193/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 28 maja 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2024 r.; sygn. akt V SA/Wa 2647/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 października 2023 r.; znak KO C 4431/Ni/23 w przedmiocieOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2024 r.; sygn. akt V SA/Wa 2647/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 października 2023 r.; znak KO C 4431/Ni/23 w przedmiocie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
28 maja 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Beata Sobocha-Holc
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej: WSA lub sądem I instancji) postanowieniem z 4 grudnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2647/24, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), odmówił F. w K. (zwanej dalej: skarżącą) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 10 października 2023 r. znak KO C 4431/Ni/23 w przedmiocie określenia wysokości kwoty dotacji przypadającej do zwrotu.W skardze na ww. decyzję, skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. WSA w Warszawie stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła ani konkretnych danych obrazujących jej aktualną sytuację finansową, ani nie sprecyzowała z jakimi dokładnie skutkami będzie wiązało się wykonanie decyzji objętej wnioskiem. Nie przedłożyła także żadnych dokumentów na potwierdzenie tych okoliczności. Sąd I instancji zaznaczył także, że za pozytywną oceną wniosku nie może przemawiać wyłącznie wysokość kwoty należnej na podstawie zaskarżonej decyzji. Ocena skutków, jakie wywoła zapłata należności pieniężnej na rzecz organu nie może być przeprowadzana w oderwaniu od informacji o aktualnej kondycji finansowej skarżącej.Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonalności decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawa NR PS-28-23 z 26 maja 2023 r. utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 10 października 2023 r.Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. sprowadzające się do odmowy wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której podjęcie czynności egzekucyjnych na jej podstawie może wyrządzić znaczną szkodę i wywołać trudne do odwrócenia skutki, w szczególności doprowadzić do zablokowania możliwości regulowania bieżących zobowiązań i kosztów działalności skarżącej, a w konsekwencji stworzyć realne ryzyko zakończenia działalności skarżącej i jej likwidacji.W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przypomniała, że zgodnie ze swoimi celami i statutem, jest organizacją pozarządową niedziałającą w celach osiągania zysków. Wskazała także, że według stanu na 3 lutego 2025 r., należność stwierdzona skarżoną decyzją opiewa na kwotę co najmniej 151 232,94 zł. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji i podjęcie na jej podstawie czynności egzekucyjnych może doprowadzić do zablokowania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym skarżącej, a w konsekwencji uniemożliwić: pokrywanie bieżących kosztów w zakresie czynszów najmu i opłat związanych z korzystaniem z lokali, w których skarżąca prowadzi działalność, pokrywanie bieżących kosztów pracy pracowników i wolontariuszu skarżącej; pokrywanie bieżących kosztów transportu i magazynowania darów przekazywanych przez podmioty trzecie. W praktyce zatem, w ocenie skarżącej, dokonanie zajęcia jej rachunku bankowego doprowadzi do paraliżu jej działalności, a w konsekwencji stworzy istotne ryzyko zakończenia jej działalności, bowiem może to doprowadzić do: wypowiedzenia umów najmu nieruchomości, z których w ramach swojej działalności korzysta skarżąca, zakończenia pracy na rzecz skarżącej przez jej pracowników i wolontariuszy, a tym samym do utraty potencjału osobowego i organizacyjnego tworzonego przez doświadczonych pracowników i wolontariuszy, zerwania łańcuchów logistycznych w następstwie zakończenia świadczenia usług przez podmioty świadczące usługi transportu i magazynowania darów przekazywanych skarżącej przez podmioty trzecieNaczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie odpowiada prawu, zatem zażalenie skarżącej podlega oddaleniu.W art. 61 § 3 p.p.s.a. określono przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. W tej kwestii stanowisko orzecznictwa i doktryny jest zgodne i niezmienne (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 140/12, postanowienie NSA z 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OZ 692/11, postanowienie NSA z 14 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1116/10, postanowienie NSA z 6 listopada 2009 r. sygn. akt II OZ 975/09, postanowienie NSA z 8 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GZ 132/12 – treść tych jak i dalej wymienionych orzeczenia dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168, Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2010, s. 207). Niezbędne jest wskazanie przez wnioskodawcę na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia strony powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i jednocześnie znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. To w interesie wnioskującego leży odpowiednie uzasadnienie składanego wniosku.Wniosek skarżącej został oparty na przesłance z art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazując ogólnie, że dokonanie zwrotu należności określonej zaskarżoną decyzją powoduje powstanie zakłóceń w działaniu skarżącej.W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, zgodzić się należy z konkluzją sądu I instancji, że nie uprawdopodobniła ona, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zbyt ogólnikowe argumenty przytoczone przez skarżącą spowodowały, że sąd I instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. Strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, ze wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por.: postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10).W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności powołane we wniosku, a następnie w zażaleniu, nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca nie przedstawiła w skardze żadnych szczegółowych danych dla zorientowania się w jej sytuacji finansowej i stwierdzenia, czy rzeczywiście w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji istnieje ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest zatem możliwa weryfikacja podniesionych we wniosku okoliczności. Tym samym stwierdzić należy, że sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na sytuację skarżącej. Również do zażalenia skarżąca nie załączyła szczegółowych danych i dokumentów potwierdzających jej stan finansowy i majątkowy. Żądanie wstrzymania wykonania decyzji bez wskazania konkretnych okoliczności i dowodów na ich potwierdzenie, należy, wskutek dokonanej wyżej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., uznać za niewystarczające.W zakresie przesłanki niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków należy stwierdzić, że nałożony na skarżącą obowiązek zwrotu dotacji ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne poprzez zwrot uiszczonej kwoty, o czym wskazał również sąd I instancji. Z tego powodu samo uiszczenie kwoty tytułem zwrotu dotacji jest odwracalne i nie powoduje sytuacji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., jako przesłanka zastosowania uregulowanej tam instytucji prawnej.Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uzasadnienia postanowienia sądu I instancji wynika jakie ustalenia i oceny legły u podstaw jego wydania. Sąd I instancji w istocie nie miał możliwości skonfrontować wysokości zwrotu kwoty dotacji skarżącej z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi, a co za tym idzie, ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami.W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zakwestionowane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wydane w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. było prawidłowe. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.Należy także wyjaśnić, że stosownie do treści art. 156 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., NSA może z urzędu sprostować wyrok (tutaj: postanowienie) sądu I instancji, w którym stwierdził niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a. Dostrzegając zaistniałą omyłkę w zaskarżonym postanowieniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.