Postanowienie - II OZ 1029/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 czerwca 2025
Teza
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Odrzucenie zażalenia, Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlany. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 96/24 odrzucające zażalenie D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lipca 2024 r. w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego WojewódzkiegOddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie. Odrzucenie zażalenia, Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlany. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 96/24 odrzucające zażalenie D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lipca 2024 r. w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkieg
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie; Odrzucono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 19 lipca 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 96/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprzeciwu D. K. na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 20 czerwca 2025 r. odmawiającego przyznania D. K. (dalej jako skarżąca) prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. P., D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2023 r., nr 1930/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem, że nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia doręczono skarżącej 31 sierpnia 2024 r.W piśmie z 1 września 2024 r. (data nadania 2 września 2024 r.) skarżąca, wniosła "sprzeciw na postanowienie z dn. 19 lipca 2024 r.", które Przewodniczący Wydziału VII WSA w Warszawie zakwalifikował jako zażalenie.Postanowieniem z 20 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie D. K. na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. albowiem było ono niedopuszczalne z uwagi na brak zaskarżalności postanowienia Sądu wydanego na podstawie art. 260 § 2 P.p.s.a. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego w zakresie prawa pomocy.Skarżąca oraz K. P. wniosły zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazały, że nie stać je na poniesienie opłaty łącznej 74.000 zł lub legalizacji na kwotę 3.650.000 zł, gdyż nie ma w Polsce takiej osoby, która byłaby w stanie ponieść takie koszty procesowe. Sąd uwzględnił art. 260 P.p.s.a. wykazując analizę opartą na literze prawa ale zgubił ducha prawa i zapis art. 45 Konstytucji w zbieżności z art. 178 Konstytucji.PINB przypisał im 3.680.000 zł zaś same opłaty od wpisów sądowych to 36.800 zł a z kosztami biurowymi i wysyłkami (bowiem zamieszkiwała z ojcem w T.), to koszt ok. 54 tyś. zł. Nie stać ich na takie wydatki, stąd skarżą całe orzeczenie.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie D. K. podlega oddaleniu zaś zażalenie K. P. podlega odrzuceniu.Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. Z racji tego każdy środek odwoławczy (zażalenie/skarga kasacyjna) nie odniesie zamierzonego skutku bowiem jest niedopuszczalny.Ustawodawca w art. 194 § 1 P.p.s.a. przedstawił katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem, a w art. 173 § 1 P.p.s.a. wskazał postanowienia, na które przysługuje skarga kasacyjna. Nie ma w tych regulacjach postanowienia Sądu wydanego w związku z rozpatrzeniem sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy z art. 260 § 2 P.p.s.a. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 listopada 2024 r. uznać skarżone postanowienie za niezaskarżalne. Potwierdza to też treść tego ostatniego przepisu wskazując, że Sąd orzeka jako Sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wydanie orzeczenia jako sąd drugiej instancji jest prawomocnym orzeczeniem w zakresie prawa pomocy a wobec tego niedopuszczalne jest kierowanie na takie orzeczenie jakichkolwiek środków odwoławczych.W takiej sytuacji Sąd słusznie zastosował art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. art. 178 P.p.s.a. i odrzucił zażalenie wniesione na postanowienie Sądu z art. 260 § 2 P.p.s.a..Wobec treści doręczenia odpisu postanowienia pismem z 13 sierpnia 2024 r. skarżąca powinna uznać za ostateczne rozstrzygnięcie Sądu wydane jako postanowienie z art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 260 § 2 zd. 2 P.p.s.a. i przyjąć wynikający z tego skutek, że kwestia prawa pomocy została prawomocnie zakończona z negatywnym dla niej skutkiem. Wobec tego chcąc skarżyć postanowienie MWINB musi pokrywać związane z tym postępowaniem koszty sądowe.Wobec powyższego wniesione przez skarżącą zażalenie nie podlegało merytorycznej ocenie Sądu wojewódzkiego lecz z powodów procesowych (jako niedopuszczalne – brak możliwości zaskarżenia), zostało prawidłowo przez ten Sąd odrzucone stosownie do art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 194 § 1 P.p.s.a.Z akt sprawy wynika, iż skarżąca D. K. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od postanowienia referendarza sądowego z 20 czerwca 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia, tym razem na postanowienie Sądu I instancji, utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu stosownie do art. 178 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postąpił prawidłowo odrzucając zażalenie już na etapie postępowania międzyinstancyjnego nie czekając na orzeczenie NSA w tym zakresie.Argumentacja aktualnie rozpoznawanego zażalenia skarżącej i K. P. nie wpływa na ocenę, że skarżąca złożyła środek zaskarżenia, który był niedopuszczalny i podlegał odrzuceniu. Ponowna ocena sytuacji finansowej i osobistej nie mogła być dokonana albowiem postępowanie w zakresie prawa pomocy dla D. K. zostało prawomocnie zakończone.W tych okolicznościach zażalenie skarżącej było niezasadne i podlegało oddaleniu stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia.Zażalenie wniesione zaś przez K. P. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Podstawą prawną odrzucenia będzie art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 178 P.p.s.a.Zażalenie K. P. złożone w niniejszej sprawie na postanowienie WSA w Warszawie z 20 listopada 2024 r. jest niedopuszczalne, ponieważ nie była ona adresatem zaskarżonego postanowienia Sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego, którym odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy. Adresatem tegoż postanowienia była wyłącznie D. K. bowiem to jej wniosek o prawo pomocy był przedmiotem oceny referendarza a następnie Sądu oraz jej zażalenie zostało odrzucone jako niedopuszczalne.Należy zauważyć, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie odnośnie do zażalenia K. P..W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 178 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.., orzekł jak w pkt 2 sentencji.