Postanowienie - II GZ 476/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 25 czerwca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 6159/23 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymuOddalono zażalenie. Przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 6159/23 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymu
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
25 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Wojciech Kręcisz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 27 października 2023 r. M. L. (reprezentowany przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu) złożył skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że postanowieniem z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt VI SPP/Wa 335/22 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Dodał, że w aktach sprawy nie było numeru telefonu skarżącego, zatem dopiero po otrzymaniu listu od pełnomocnika skarżący wskazał, że nie był w stanie wnieść skargi w terminie, ponieważ nie wiedział jak to zrobić oraz, że termin był zbyt krótki. Zaraz po otrzymaniu dokumentów potwierdzających posiadanie obligacji pełnomocnik mógł złożyć przedmiotową skargę.Postanowieniem z dnia 24 lutego 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 6159/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek M. L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r.W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z 17 marca 2023 r. sygn. akt VI SPP/Wa 335/22 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata). Pismem z dnia 27 czerwca 2023 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie zawiadomiła Sąd o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu, który w dniu 11 lipca 2023 r. zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie Sądu.Sąd I instancji podniósł, że pełnomocnik skarżącego – pomimo zapoznania się z aktami sprawy w dniu 11 lipca 2023 r. – wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dopiero w dniu 27 października 2023 r. Nie wskazał przy tym na taką okoliczność, która uniemożliwiła mu złożenie wniosku we wskazanym powyżej trybie, w szczególności nie wyjaśnił racjonalnych powodów, z jakich nie podjął czynności zmierzających do zachowania terminu do wniesienia skargi. Wyjaśnienia pełnomocnika dotyczące braku numeru telefonu skarżącego, co skutkowało koniecznością podjęcia z nim kontaktu listownego, nie uzasadniały zdaniem Sądu I instancji, ponad trzymiesięcznej opieszałości w podjęciu czynności przez profesjonalnego pełnomocnika, jakim niewątpliwie jest adwokat ustanowiony w ramach pomocy prawnej świadczonej z urzędu.W świetle tego, zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie zaistniał wyjątkowy przypadek, który uzasadniałby dopuszczalność rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu wyjątkowych okoliczności nie stanowiły wskazywane przez pełnomocnika utrudnienia w kontakcie ze skarżącym. Sąd przypomniał, że zawodowy charakter działalności adwokata oznacza, że zobligowany on jest do zachowania dużo dalej posuniętej staranności, niż wymagana od osób niebędących profesjonalistami.W świetle tego Sąd I instancji na podstawie art. 88 i art. 87 § 5 p.p.s.a. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 87 § 5 p.p.s.a., polegające na błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek uzasadniający przywrócenie terminu, w sytuacji gdy termin na zaskarżenie decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec G. S.A. z siedzibą w W. wynosił 7 dni od momentu wskazanego w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG i upłynął w dniu 7 października 2022 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej z urzędu skarżącemu w dniu 17 marca 2023 r., co w konsekwencji wypełniło przesłanki uznania niniejszej sprawy za "wyjątkowy przypadek" w rozumieniu powyższego przepisu;2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe uznanie, że pełnomocnik skarżącego miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy w terminie 7 dni i nie dłużej niż w terminie 30 dni i odrzucenie skargi, w sytuacji gdy w dniu zapoznania się przez pełnomocnika z aktami, w aktach sprawy znajdował się jedynie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a ponadto brak było możliwości szybkiego kontaktu z M. L. (brak numeru telefonu, brak e-mail), w związku z czym pełnomocnik nawiązał listowny kontakt z klientem celem pozyskania niezbędnych informacji do sporządzenia skargi i należytej ochrony jego praw,3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a., poprzez dokonanie przez Sąd nieprawidłowej oceny polegającej na uznaniu, że wniosek o przywrócenie terminu złożony w treści skargi dotyczył upływu terminu od dnia zapoznania się przez pełnomocnika z aktami postępowania, w sytuacji gdy dotyczył on terminu ustawowego na zaskarżenie decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec G. S.A. z siedzibą w W., który upłynął w dniu 7 października 2022 r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego odrzucenia skargi.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu.Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przez wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie i w ciągu roku od uchybienia terminu. Jednocześnie pojęcie wyjątkowego przypadku należy interpretować ścieśniająco. W literaturze przedmiotu przyjęto również, że wyjątkowy przypadek, o którym mowa w powyższym przepisie, stanowi przesłankę dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu, a nie przesłankę merytoryczną wniosku (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 87). W świetle tego oceniając wniosek o przywrócenie terminu złożony rok po upływie uchybionego terminu sąd administracyjny najpierw analizuje, czy wystąpił wyjątkowy przypadek uzasadniający zbadanie przesłanek przywrócenia terminu.We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz zażaleniu pełnomocnik skarżącego eksponował przede wszystkim trudność w szybkim nawiązaniu kontaktu ze skarżącym, do reprezentowania którego został wyznaczony, przez co nie był w stanie bezzwłocznie sporządzić skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Zwrócić jednak należy uwagę na to, że również skarżący w celu zadbania o swoje interesy powinien podjąć działania zmierzające do nawiązania kontaktu z wyznaczonym pełnomocnikiem – skoro o taką formę pomocy prawnej skutecznie wnioskował.Jak wynika z akt sprawy skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu, co skutkowało wyznaczeniem adwokata z urzędu z dniem 27 czerwca 2023 r. Jak wynika natomiast z wniosku o przywrócenie terminu z dnia 27 października 2023 r. oraz zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie, skarżący nie nawiązał bezpośrednio po tym kontaktu z ustanowionym pełnomocnikiem, pomimo tego, że w piśmie Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie informującym o ustanowieniu adwokata z urzędu znajdowały się numer telefonu i adres skrzynki e-mail tego pełnomocnika. W świetle powyższego nie można uznać, że skarżący był pozbawiony możliwości kontaktu z ustanowionym pełnomocnikiem i nie mógł w krótkim czasie z nim się skontaktować w celu podjęcia decyzji co do dalszego postępowania. Wpływa to na ocenę, że nie zaktualizowała się przesłanka dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia, tj. wystąpienia wyjątkowego przypadku, w którym z powodów nadzwyczajnych trudności nie można było wcześniej podjąć stosownych czynności procesowych.Jakkolwiek faktem jest, że z przepisów ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz.U. z 2022 r. poz. 793) wynika, że decyzje Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji publikuje się niezwłocznie na stronie internetowej, a doręcza się wyłącznie podmiotowi w restrukturyzacji, to nie można tracić z pola widzenia, że w przedmiotowej sprawie skarżącemu przyznano prawo pomocy, w rezultacie czego w momencie zapoznania się przez wyznaczonego pełnomocnika z aktami sprawy – nastąpiło to dnia 11 lipca 2023 r. – ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi i mogła być ona bez przeszkód przygotowana (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12, postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11 i powołane tam orzecznictwo). Wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu po ponad trzech miesiącach od tej daty słusznie zostało uznane przez Sąd I instancji za dalece spóźnione.W tym stanie rzeczy za trafną bowiem należy uznać ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że skarżący nie sprostał obowiązkowi wykazania wystąpienia przesłanki wyjątkowego przypadku, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., co uzasadniałoby analizę przesłanek przywrócenia terminu. Sąd I instancji zasadnie zatem odrzucił przedmiotowy wniosek na podstawie art. 88 i art. 87 § 5 p.p.s.a.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.. orzekł jak w sentencji postanowienia.