Postanowienie - III OSK 991/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 czerwca 2025
Teza
Odmówiono wstrzymania wykonania czynności. Wstrzymanie wykonania aktu, Odpady. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w sprawie ze skargi kasacyjnej M.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 1078/24 w sprawie ze skargi M.Z. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska – DelegaOdmówiono wstrzymania wykonania czynności. Wstrzymanie wykonania aktu, Odpady. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w sprawie ze skargi kasacyjnej M.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 1078/24 w sprawie ze skargi M.Z. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska – Delega
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
nie uwzględniono wniosku
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania czynności
UZASADNIENIE
M.Z. (dalej jako: "skarżąca", "wnioskodawczyni") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na zarządzenie pokontrolne [...] Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "organ") z dnia 23 sierpnia 2024 r., nr [...].Wyrokiem z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 1078/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu na rozprawie, sprawy ze skargi M.Z. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska – Delegatura w [...] z dnia 23 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska: oddalił skargę.Skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wywiodła skarżącą zaskarżając go w całości i wnosząc, m.in. o wstrzymanie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego na podstawie art. 61 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a., z uwagi na fakt, że działalność prowadzona przez skarżącą, prowadzona jest zgodnie z przepisami Rozporządzenia 1069/2009 i nie stanowi ona przetwarzania odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 2 ust. 6 i 10 ustawy o odpadach – w jej ocenie – przepisy ustawy o odpadach nie powinny być w ogóle stosowane wobec skarżącej.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935: dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka, określona jako możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest to wyjątek od zasady, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Działanie sądu na wniosek powoduje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzależnione od uzyskania dostatecznej wiedzy o okolicznościach uzasadniających taką konieczność. Uzasadnienie wniosku powinno wskazywać takie okoliczności, które pozwolą na uznanie przez Sąd, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt I OZ 333/24, Legalis).Dalej, Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj., gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III FZ 234/24, Legalis). Natomiast pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na uznanie, że szkoda ma charakter znaczny, wpływa też sytuacja finansowa strony skarżącej.Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarcza przy tym samo powołanie się na treść obowiązujących przepisów, a uzasadnienie wniosku powinno wskazywać konkretne okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczące o spełnieniu przesłanek przyznania ochrony tymczasowej (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt I OZ 204/24, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 481/24, Legalis).Dalej rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie ocenia bowiem, czy zaskarżony akt (tutaj: zarządzenie pokontrolne) jest wadliwy i należy go wyeliminować z obrotu prawnego, lecz czy wykonanie tego aktu przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku w którym akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego. Wskazuje się na to w piśmiennictwie podnosząc, że: "(...) możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna zapobiegać sytuacjom, kiedy ze względu na wykonanie tego aktu lub czynności ustalenie przez sąd ich niezgodności z prawem i pozbawienie bytu prawnego byłoby pyrrusowym zwycięstwem dla skarżącego" (por. T. Woś, red. w: Postępowanie Sądowoadministracyjne (Tadeusz Woś), Warszawa 2017, s. 299).W tak zakreślonych ramach prawnych, uznać należało, że rozpoznawany wniosek złożony wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie zasługuje na uwzględnienie, tym samym należało odmówić wstrzymania wykonalności zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Złożony przez skarżącą wniosek nie zawiera żadnych skonkretyzowanych okoliczności przemawiających za zastosowaniem wnioskowanej ochrony tymczasowej, co już uzasadnia odmowę wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. Skarżąca nie odniosła się w żaden sposób do ww. przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., nie podniosła w przedmiotowym wniosku i jego uzasadnieniu, czy wykonalność zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała wyłącznie, że w jej ocenie przepisy ustawy o odpadach nie powinny być w ogóle stosowane wobec skarżącej, tym samym wchodząc w merytoryczną polemikę z zaskarżonym wyrokiem będącym przedmiotem skargi kasacyjnej.Innymi słowy, uzasadnienie wniosku nie zawiera spójnej argumentacji, popartej faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.Wskazując na powyższe, stwierdzić należało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawny brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego stanowi samoistną podstawę odmowy wstrzymania wykonania tego aktu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza w tym momencie o prawidłowości stanowiska organu oraz Sądu pierwszej instancji, lecz zwraca uwagę, że skarżąca nie przedstawiła w rozpoznawanym wniosku takiej argumentacji, która przekonałaby Sąd, że wykonanie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.