Wyrok - II SA/Rz 452/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - z dnia 26 czerwca 2025
Teza
Uchylono zaskarżoną decyzję. Wodne prawo, Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. spraw ze skarg Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w S. na decyzje Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2025 r. - nr R.RUT.477.3.2024.KP, - nr R.RUT.477.2.2Uchylono zaskarżoną decyzję. Wodne prawo, Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. spraw ze skarg Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w S. na decyzje Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2025 r. - nr R.RUT.477.3.2024.KP, - nr R.RUT.477.2.2
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
powód
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
26 czerwca 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Przewodniczący
Jarosław Szaro
Podstawa prawna
art. 189
fkpa
art. 35
kpa
art. 156
kpa
art. 80
kpa
art. 189
dkpa
art. 29
kpa
art. 7
kpa
art. 145
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję
UZASADNIENIE
Przedmiotem skarg Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w S. (dalej: MOSiR/skarżący) są decyzje Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w R. (dalej: PGW Wody Polskie) z 30 stycznia 2025 r. nr: R.RUT.477.2.2024.KP, R.RUT.477.3.2024.KP, utrzymujące w mocy decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. (dalej: Dyrektor Zarządu Zlewni) z 14 listopada 2024 r. nr: RP.ZUT.477.1.2024.PŻ, RP.ZUT.477.1.2024.PŻ, w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kar pieniężnych w wysokościach odpowiednio: 23010,00 zł, 20990,00 zł, za korzystanie bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z terenu ulicy K. w S. do rzeki S. za okres I i II kwartału 2024 r.Z zaskarżonych decyzji wynika, że 19 kwietnia 2024 r. i 22 lipca 2024 r. MOSiR działając na podstawie art. 552 ust. 2g ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm.), dalej: u.p.w., złożył do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w P. oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne o ilości odprowadzonych w I i II kwartale 2024 r. do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. W oświadczeniach zaznaczono, że do 8 stycznia 2024 r. (dot. I kwartału) i do 14 listopada 2024 r. (dot. II kwartału) korzystanie z usług wodnych odbywało się na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego, zaś obecnie w Zarządzie Zlewni w P. toczy się postępowanie administracyjne w sprawie wydania nowego pozwolenia zainicjowane wnioskiem z 14 listopada 2024 r. Ponadto zadeklarowano odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu ulicy K. w S. do rzeki S. w ilości 6136 m3.W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji MOSiR złożyła dwa nowe oświadczenia: dotyczące okresu 1-8 stycznia 2024 r. oraz od 9 stycznia 2024 r. do 31 marca 2024 r. Zadeklarowano odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu ulicy K. w S. do rzeki S. w ilości 5597 m3 bez wymaganego zezwolenia wodnoprawnego, zaznaczając, że postępowanie w sprawie wydania nowego zezwolenia wodnoprawnego jest w toku.Na podstawie danych zawartych w ww. oświadczeniach, Dyrektor Zarządu Zlewni w oparciu o art. 272 ust. 17 u.p.w., ustalił w formie informacji dla MOSiR opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych, za okres I kwartału 2024 r. (od 9 stycznia 2024 r. do 31 marca 2024 r.), w wysokości 4198,00 zł oraz za II kwartał w wysokości 4602,00 zł. Należności te zostały uregulowane 1 sierpnia 2024 r. (za I kwartał) i 10 września (za II kwartał) w wysokościach oraz terminie zgodnych z informacją Dyrektora Zarządu Zlewni nr 805 ZZ P., OZ/l kwartał/2024 z 17 lipca 2024 r. oraz nr 1475 ZZ P., OZ/lI kwartał/2024 z 28 sierpnia 2024 r.Dyrektor Zarządu Zlewni powiadomił MOSiR o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia na niego administracyjnej kary pieniężnej w związku z korzystaniem z opisanej powyżej usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (zawiadomienie z 15 października 2024 r.)Następnie Dyrektor Zarządu Zlewni decyzjami z 14 listopada 2024 r. nr: RP.ZUT.477.1.2024.PŻ, RP.ZUT.477.1.2024.PŻ, działając m.in. na podstawie art. 472aa ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 pkt 3 oraz art. 472c u.p.w. oraz art. 189b, art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: k.p.a., wymierzył MOSiR kary pieniężne w wysokościach odpowiednio: 23010,00 zł, 20990,00 zł za korzystanie bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z terenu ulicy K. w S. do rzeki S. za okres I i II kwartału 2024 r.W uzasadnieniach decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z art. 389 pkt 1 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Według art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Z kolei zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 u.p.w. administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust.1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej.Organ I instancji wskazał, że podmiot nadrzędny nad MOSiR posiadał pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z w/w usługi wodnej udzielone decyzją Starosty S. z 7 stycznia 2014 r. nr OS.6341.77.2013, aczkolwiek obowiązywało ono do 8 stycznia 2024 r. Od 9 stycznia 2024 r., aż do końca okresu rozliczeniowego, tj. 31 marca 2024 r., korzystanie z usługi wodnej odbywało się bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji zwrócił uwagę, że Gmina Miasto S. złożyła wprawdzie wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z przedmiotowej usługi wodnej, jednak miało to miejsce w 29 listopada 2023 r. (41 dni przed wygaśnięciem posiadanego pozwolenia wodnoprawnego). 29 sierpnia 2024 r. strona przedłożyła uzupełnienie braków wniosku, zaś 2 września 2024 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Stosowne pozwolenie wodnoprawne zostało wydane natomiast przez Dyrektora Zarządu Zlewni 2 października 2024 r.W ocenie organu I instancji MOSiR nie dochował należytej staranności w sprawie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na ww. usługę wodną nie występując ze stosownym wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w odpowiednim terminie. Złożony 29 listopada 2023 r. przez Gminę Miasto S. wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego nie był kompletny, dlatego postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego zostało z urzędu zawieszone i ponownie wszczęte 2 września 2024 r.Organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) uznając, że waga naruszenia prawa jest istotna, w szczególności, że pozwolenie wodnoprawne stanowi instrument zarządzania zasobami wodnymi, w którym ustala się warunki korzystania z wód. Ponadto organ wskazał, że MOSiR nie zaprzestał naruszenia prawa. Odnośnie zaś przesłanek z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. organ I instancji stwierdził, że MOSiR nie był uprzednio ukarany prawomocną decyzją pieniężną przez inny administracyjny organ administracji publicznej za to samo zachowanie.Nie godząc się z tymi rozstrzygnięciami MOSiR złożył odwołania, w których podniósł, że brak pozwolenia wodnoprawnego nie był wynikiem zawinionej bezczynności strony czy lekceważenia prawa, lecz przedłużającej się procedury administracyjnej po złożeniu wniosku. Ponadto skala naruszeń była znikoma i zaprzestano naruszenia prawa, gdyż 2 października 2024 r. - przed wydaniem decyzji o nałażeniu kar - Gmina Miasto S. uzyskała wymagane pozwolenie wodnoprawne.Po rozpatrzeniu odwołań PGW Wody Polskie opisanymi na wstępie decyzjami z 30 stycznia 2025 r., utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.Organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest, że Gmina Miasto S. nie złożyła wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w ww. 90 dniowym terminie (art. 414 ust. 2 w zw. z art. 545 ust. 7 u.p.w.), nie mogła skorzystać z procedury z art. 414 ust. 2 u.p.w., umożliwiającej ustalenie kolejnego okresu obowiązywania poprzedniego pozwolenia, ponieważ na skutek prowadzonych inwestycji uległy zmianie warunki pozwolenia wodnoprawnego, w szczególności powierzchnia zlewni. Gmina Miasto S. złożyła natomiast wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego. W tym przypadku, podmiot wnioskujący powinien mieć na względzie fakt, że w razie złożenia kompletnego wniosku, załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania - art. 35 § 3 k.p.a. Zaznaczono, że sprawy dotyczące wydawania przedmiotowych pozwoleń nie należą do spraw prostych, wymagają też aktywności wnioskodawcy, który musi spełnić szereg wymogów z art. 407 ust. 2 u.p.w.Według organ I instancji złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na mniej niż dwa miesiące przed upływem ważności posiadanego pozwolenia wodnoprawnego lub wniosku niekompletnego będzie oznaczało, że strona na siebie bierze ryzyko okresowego braku pozwolenia wodnoprawnego.W ocenie organu II instancji Gmina Miasto S. nie złożyła wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego odpowiednio wcześnie, tak, aby właściwy organ mógł załatwić sprawę w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. Tylko takie działanie świadczyłoby o dochowaniu przez ww. podmiot należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw/spraw podległych jednostek organizacyjnych dotyczących wywiązywania się z obowiązków związanych z legalnym gospodarowaniem wodami.Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom strony wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego nie został złożony przez Gminę Miasto S. z wyprzedzeniem prawie dwumiesięcznym, bo do 2 miesięcy brakuje aż 21 dni. Ponadto wniosek już na wstępie dotknięty był brakiem formalnym w postaci wymaganej w okolicznościach sprawy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (dalej: decyzji UUCP) zgodnie z art. 407 ust. 2 pkt 3 w zw. z art.166 ust. 2 pkt 8 u.p.w. Wydanie stosownej decyzji UUCP wymagało uzgodnienia z właściwym organem Wód Polskich (RZGW w R.), które również przybiera formę decyzji. Gmina Miasto S. miała świadomość, że w dacie wpływu podania do organu, skutek w postaci wszczęcia postępowania nie nastąpi i należy się spodziewać wezwania organu do usunięcia ww. braku formalnego pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania (stosowne wezwanie zostało sporządzone już drugiego dnia po złożeniu wniosku). W uzupełnieniu braków formalnych w piśmie z 18 grudnia 2023 r. Gmina Miasto S. sama wskazała, że proceduje wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, który jest w trakcie uzgodnień m.in. z Dyrektorem RZGW w R.Zdaniem organu odwoławczego podnoszone przez MOSiR okoliczności w postaci opóźnień w procedurze uzgodnieniowej w związku z toczącym się przed Burmistrzem Miasta S. postępowaniem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego wcale nie przemawiają na korzyść strony.W ocenie organu II instancji to nie bezczynność organów Wód Polskich czy przewlekłość prowadzonych przez nie postępowań w sprawach: o wydanie pozwolenia wodnoprawnego oraz uzgodnienie decyzji UUCP były przyczynami niewydania przez Burmistrza Miasta S. decyzji UUCP oraz niewydania przez Dyrektora Zarządu Zlewni pozwolenia wodnoprawnego. Przyczynami tymi były bowiem niezłożenie z odpowiednim wyprzedzeniem przez Gminę Miasto S. kompletnego wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego oraz interweniowanie Gminy Miasto S. u Burmistrza Miasta S. w celu ponowienia przez ww. organ postępowania uzgodnieniowego.Organ odwoławczy wskazał, że uzgodnienia między Burmistrzem Miasta S. a RZGW w R. trwały ponad 4 miesiące trwały uzgodnienia. Burmistrz Miasta S.aż trzykrotnie uzgadniał w jednej sprawie projekt decyzji UUCP, a działo się to na prośbę Gminy Miasto S., która oczekiwała korekty wymogów zawartych w kolejnych decyzjach uzgodnieniowych RZGW w R. W jednej sprawie zostały złożone 3 wnioski Burmistrza Miasta S. o uzgodnienie oraz wydane zostały przez Dyrektora RZGW w R. 3 decyzje uzgodnieniowe (z 30 września 2023 r., 16 stycznia 2024 r. oraz 27 lutego 2024 r.). Podkreślić przy tym należy, z których tylko ostatnia (wydana w przeciągu 4 dni) została wykorzystana przez Burmistrza Miasta S. przez wydaniem decyzji UUCP. Stosowną decyzję UUCP Burmistrz Gminy Miasto S. wydał 14 marca 2024 r., stała się ona ostateczna 2 kwietnia 2024 r., a następnie została dołączona do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w 8 kwietnia 2024 r. jako wypełnienie wezwania do usunięcia braków formalnych.Organ odwoławczy podkreślił, że powodem niewydania pozwolenia wodnoprawnego w I i II kwartale 2024 r. nie była opieszałość Dyrektora Zarządu Zlewni oraz że opóźnienia w postępowaniu w sprawie decyzji UUCP nie są bezpośrednio zależne od organów Wód Polskich wydających pozwolenia wodnoprawne.Skoro MOSiR korzystał bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z terenu ulicy K. w S. do rzeki S. za okres I kwartału 2024 r. (od 9 stycznia 2024 r. do 31 marca 2024 r.) oraz II kwartału, zasadnie organ I instancji uznał, że zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.p.w. podmiot ten zobowiązany jest ponieść opłatę za w/w usługę wodną, a stosownie do art. 472aa ust. 1 pkt 2 podlega także administracyjnej karze pieniężnej.Odnosząc się do zarzutów, że w toku postępowania organ I instancji kilkukrotnie wzywał stronę do uzupełnienia braków formalnych, przy czym nie koncentrował wezwań o braki, lecz ponawiał je (niejako na raty) co w jej ocenie wpłynęło na długość trwania postępowania, organ II instancji stwierdził, że bez względu na to, czy kolejne wezwania o usunięcia braków formalnych byłyby w ogóle przez organ I instancji sformułowane oraz czy byłyby skoncentrowane w jednym piśmie, faktem jest, że główny brak formalny w postaci decyzji UUCP został usunięty dopiero 8 kwietnia 2024 r., czyli po upływie I kwartału 2024 r.Odnośnie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania Gminie Miasto S. nowego pozwolenia wodnoprawnego, organ II instancji stwierdził, że skoro w wezwaniu o usunięcie braków formalnych m.in. o decyzję UUCP organ wyznaczył stronie odpowiedni termin uprzedzając, że brak reakcji strony spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, to niezastosowanie się do wezwania powinno skutkować właśnie takim rozstrzygnięciem. Jednak okoliczność ta nie ma większego znaczenia, bo bez względu na to, czy Dyrektor Zarządu Zlewni zawiesiłby postępowanie, czy też nie, brak formalny w postaci decyzji UUCP został usunięty dopiero 8 kwietnia 2024 r., a właśnie na tę okoliczność postępowanie zostało zawieszone.Ustosunkowując się do kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, organ II instancji uznał, że spełniona została jedna z dwóch kumulatywnych przesłanek zawartych w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdzając, że przed wydaniem przez organ I instancji decyzji w przedmiocie administracyjnych kar pieniężnych strona zaprzestała naruszenia prawa.W ocenie organu odwoławczego nie została spełniona druga obligatoryjna przesłanka, tj. znikomej wagi naruszenia prawa. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że pozwolenia wodnoprawne stanowią instrumenty zarządzania zasobami wodnymi, w których ustala się warunki korzystania z wód w celu ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją. W okolicznościach przedmiotowych spraw, MOSiR odprowadzał wody pochodzące z opadów atmosferycznych przez relatywnie długi okres wynoszący 83 dni (I kwartał) i 91 (II kwartał). W tym czasie odprowadził do wód powierzchniowych 5597 m3/6136 m3 wód opadowych lub roztopowych, co nie może być uznane za ilość nieznaczną. Organ II instancji zaznaczył, że niedostatki w kwestii szerszej oceny przez organ I instancji w/w przesłanki zostały uzupełnione w postępowaniu odwoławczym.Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w sprawach nie znajduje zastosowania w art. 189f § 1 k.p.a. Rodzaj naruszenia prawa nie pozwalał w ogóle rozważać możliwości usunięcia skutków tego naruszenia (§ 2 pkt 1 w/w przepisu), bo odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych w I i II kwartale 2024 r. zostało już wykonane. Również nie jest możliwe powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa (§ 2 pkt 2 w/w przepisu), gdyż od 1 stycznia 2024 r. zniesiono sankcje wykroczeniowe za korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej przewidziane dotychczas w art. 476 ust. 1 u.p.w. Nie mogłaby więc ziścić się przesłanka spełnienia celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wyliczył wysokość administracyjnej kar pieniężnych (500 % ustalonej opłaty zmiennej) i nałożył te kary na MOSiR.W skargach do tut. Sądu na w/w decyzje organu odwoławczego MOSiR wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji i poprzedzających je rozstrzygnięć organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania.Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez skierowanie decyzji do podmiotu (MOSiR) niebędącego stroną w sprawie, skutkujące nieważnością postępowania.Względnie zarzucono naruszenie:1. art. 189f § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące uznaniem organu, że w sprawach nie wystąpiły okoliczności uzasadniające obligatoryjne odstąpienie od wymierzania kary pieniężnej; przez nieuwzględnienie w sprawach i nierozpatrzenie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na ich wynik, a w szczególności dotyczących zawinienia organu administracyjnego na skutek jego bezczynności oraz braku winy ze strony skarżącego w tym, że nie uzyskał pozwolenia wodnoprawnego w terminie i w konsekwencji naruszenie zasady praworządności i prawdy obiektywnej, oraz zaufania polegającej na obciążaniu podmiotu negatywnymi konsekwencjami działania organu administracyjnego;2. art. 189d pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące zaniechaniem przy wymierzaniu kary administracyjnej ustalenia stopnia przyczynienia się strony, na którą nakładana jest administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa.W uzasadnieniach skarg podniesiono, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie bez pozwolenia wodnoprawnego z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do rzeki S. z terenu ulicy K. w S. powinno być adresowane do Gminy Miasta S., nie zaś do MOSiR będącego jej jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Wskazano, że to Gmina Miasta S. posiadała pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki S. z terenu kompleksu sportowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą mieszczącego się przy ul. K. w S. udzielone decyzją Starosty S. z 7 stycznia 2014 r., które obowiązywało do 8 stycznia 2024 r. Gmina była też stroną postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego dla w/w terenu stanowiącego jej własność i po rozpatrzeniu jej wniosku Dyrektor Zarządu Zlewni decyzją z 2 października 2024 r. udzielił pozwolenia wodnoprawnego.Zaznaczono, że Dyrektor Zarządu Zlewni wydał decyzję z 2 października 2024 r. udzielającą Gminie Miasta S. pozwolenia wodnoprawnego po prawie 11 miesiącach w toku postępowania kilkukrotnie wzywając Gminę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, co niewątpliwie wpłynęło na długość trwania postępowania. Urząd jednak nie koncentrował wezwań o braki lecz ponawiał je i w kolejnych odstępach czasu (niejako na raty) mimo, że okoliczności, które chciał wyjaśnić nie były nowe, lecz znane już przy składaniu wniosku przez stronę w listopadzie 2023 r. Strona na bieżąco udzielała informacji, przedkładała żądane dokumenty.Zdaniem skarżącego mimo korzystania z usług wodnych bez pozwolenia MOSiR nie naruszył w sposób istotny prawa, ponieważ odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rzeki S. odbywało się w podobnym zakresie jak na mocy wygasłego z dniem 8 stycznia 2024 r. poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego z 2014 r. w okresie tym trwało już postępowanie administracyjne w sprawie wydania nowego pozwolenia zainicjowane przez Gminę Miasta S. z wyprzedzeniem prawie 2-miesięcznym; przedłużające się postępowanie administracyjne wynikało także z działań lub zaniechań organu I instancji; MOSiR nie uchylał się i uiścił w terminie opłatę zmienną za przedmiotową usługę wodną za sporny okres przed wydaniem decyzji o nałożeniu kar MOSiR zaprzestał naruszania prawa, gdyż 2 października 2024 r. została wydana decyzja o udzieleniu pozwolenia, która stała się ostateczna i prawomocna.Podkreślono, że w efekcie działania MOSiR dobra chronione naruszonym przepisem prawa nie doznały żadnego uszczerbku (nie odprowadzono więcej wody niż w poprzednich okresach, opłata została uiszczona, cały czas procedowano nową decyzję). Skala naruszeń prawa była nieistotna (znikoma), nie wywołała żadnych negatywnych skutków dla organu, budżetu czy Państwa, a nic nie wskazuje by strona działała w sposób zawiniony, przeciwnie pozostawała w dobrej wierze oczekując na wydanie nowej decyzji przez organ.Zdaniem skarżącego spełnione zostały przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organy były zatem zobligowane do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując swe dotychczasowe stanowiska.Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:Skargi są uzasadnione i muszą skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji.Prowadząc postępowanie organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności, w związku z czym na obecnym etapie postępowania nie jest możliwa ocena, na kim spoczywa w niniejszej sprawie obowiązek zapłaty kary określonej w art. 472aa ust.1 pkt 2 ustawy prawo wodne.Przepis art. 472aa ust. 1 pkt 2 prawa wodnego stanowi, że administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej.Zachowaniem podlegającym ukaraniu jest więc korzystanie z wód wbrew dyspozycjom określonym w powołanych przepisach, z których art. 389 tej ustawy przewiduje wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego dla usług wodnych ( art. 389 pkt 1 ).Z kolei usługi wodne zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy prawo wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód.Jedną z postaci usługi wodnej jest odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.Ponieważ o tę postać usługi wodnej bez określonego pozwolenia wodnoprawnego w przedmiotowej sprawie chodzi nalezy odnieść się do znamion podmiotowych i przedmiotowych tego przepisu.Korzystanie z tej postaci usługi wodnej polega zatem na możliwości odprowadzania do wód ( np: rzeki ) wody deszczowej lub roztopowej znajdującej się w kanalizacji deszczowej lub kanalizacji zbiorczej w obrębie miast.Sama zatem usługa wodne polega na tym, że ten kto posiada taką kanalizację deszczową lub zbiorczą może odprowadzać znajdującą się w niej wodę do np.: rzeki. Korzystającym z usługi wodnej jest więc ten kto jest w posiadaniu tego rodzaju kanalizacji ( najczęściej będzie to jej właściciel ), kto podejmuje decyzje dotyczące jej użytkowania i w kogo gestii leży odprowadzanie tychże wód deszczowych czy roztopowych do rzeki, na czym właśnie polega korzystanie z usługi wodnej, a tym samym korzystanie z wód w rozumieniu art. 472aa ust. 1 pkt 2 prawa wodnego.To na takim podmiocie ciążyć będzie uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Obowiązek ten ciąży bowiem na tym podmiocie, który zarządza tą kanalizacją deszczową bądź zbiorczą, nie zaś na tym podmiocie, który do kanalizacji tej odprowadza wodę z opadów atmosferycznych lub wód roztopowych.W przedmiotowej sprawie jak wskazał organ o pozwolenie wodnoprawne wystąpiła Gmina Miejska S. i to z jej udziałem toczyło się postępowanie o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Jej, w uzasadnieniu decyzji, organ zarzucił opieszałość wskazując na brak wystąpienia o pozwolenie wodnoprawne w określonym czasie, pozwalającym na uzyskanie tego pozwolenia przed wygaśnięciem poprzedniego. Ona też, jak wynika z ustaleń organu była posiadaczem pozwolenia poprzedniego.Z ustaleń organu ( tego samego, który procedował w sprawie niniejszej ) wynika zatem, że to Gmina Miejska S. jest gestorem kanalizacji i to na niej ciążył obowiązek uzyskania takiego pozwolenia.Stanowi to pierwsza wątpliwość odnośnie skierowania decyzji o ukaraniu wobec Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w S.Rzeczywiście jest tak, że przepis art. 29 kpa stanowi, iż stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.Odrywa on zatem prawo do bycia strona tego postępowania od posiadania przez dany podmiot osobowości prawnej. Statut Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji nadany mu uchwałą Rady Miasta S. nr [...] z dnia 19 listopada 2020 r. stanowi, że jest on jednostką administracyjną Gminy Miasta S. realizującą zadania w zakresie sportu i rekreacji. W tym względzie mieści się zatem w pojęciu samorządowej jednostki organizacyjnej , o którym mowa w art. 29 kpa. Tym samym mógłby być jednostka podlegającą karze określonej w art. 472 aa ust. 1 pkt 2 prawa wodnego. To na niej musiały by jednak ciążyć obowiązki opisane w tym przepisie, a więc uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, skoro to właśnie działanie bez pozwolenia jest podstawą odpowiedzialności.Jak już wykazano powyżej ( i co jest bezsporne ) pozwolenie uzyskała Gmina Miejska S., nie zaś Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. To powoduje wątpliwości co do możliwości ukarania tej jednostki administracyjnej Gminy.Nie może być bowiem co do zasady tak, że karę określoną w omawianym przepisie ponosi podmiot nie zobowiązany do uzyskania pozwolenia z art. 389 prawa wodnego. W takim bowiem przypadku ponosiłby on karę nie za własne działanie , przewlekłość czy zwlokę, ale za działania innego podmiotu – zobowiązanego do uzyskania takiego pozwolenia.W niniejszej sprawie sąd zajmuje jednak stanowisko, że organ powinien dokładnie wyjaśnić na kim w takim przypadku ciążył obowiązek uzyskania tego pozwolenia i kto jest podmiotem korzystającym z wód w postaci usługi wodnej. To miało z kolei konsekwencje w postaci braku przyjęcia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a..Jak już wyżej wskazano podmiotem korzystającym z usługi wodnej w niniejszej sprawie jest ten, kto będąc posiadaczem kanalizacji deszczowej lub zbiorczej , mającym ja w swoim władaniu, dokonuje odprowadzania znajdującej się w nim wody bezpośrednio do rzeki, w tym przypadku rzeki S. Organy muszą zatem ustalić jaki jest stan sieci kanalizacyjnej w niniejszej sprawie, w szczególności, czy kanalizacja deszczowa, do której odprowadzana jest woda opadowa i roztopowa jest we władaniu jednostki organizacyjnej Gminy Miasta S., jaką jest MOSiR, czy też jest we władaniu samej Gminy, czy innej jej jednostki organizacyjnej, zajmującej się sprawami odprowadzania wody opadowej czy roztopowej. Czy też jest w posiadaniu np.: spółki miejskiej, która zajmuje się sprawami dostarczania wody i odprowadzaniem ścieków i wód opadowych i roztopowych z terenu miasta.W tym pierwszym przypadku, gdyby stosowna kanalizacja znajdowała się w posiadaniu ( zarządzie ) MOSiR rzeczywiście istniały by podstawy do przyjęcia, że to MOSiR jako jednostka organizacyjna samorządu jest podmiotem korzystającym z wód i odprowadza wodę z kolektorów deszczowych do rzeki. Inna jednak sytuacji nastąpiła by w sytuacji gdyby, ogólnie rzecz ujmując gestorem tejże kanalizacji był inny podmiot i jedynym udziałem MOSiR w odprowadzaniu wód do rzeki byłoby odprowadzanie ich do tejże kanalizacji deszczowo-roztopowej. W takim bowiem przypadku nie byłby on podmiotem korzystającym z usługi wodnej. Podmiotem tym byłby posiadacz ( właściciel ) tejże kanalizacji, bo to on bezpośrednio odprowadza wody te do rzeki, a zatem korzysta z usługi wodnej.Kwestia ta nie została wyjaśniona w decyzji organu II instancji, ma natomiast istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym naruszenie przepisów postępowania w postaci nakazu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, o którym mowa w art 7 kpa , a brak ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Nie jest natomiast przekonujące stanowisko organu co do konieczności orzeczenia kary wobec MOSiR z uwagi na to, że to właśnie ten podmiot deklarował i uiszczał opłatę zmienną. Jest bowiem dopuszczalne w ramach działania gminy, że dokona ona takiego podziału obowiązków administracyjnych i finansowych, że każda z jej jednostek organizacyjnych odpowiadać będzie za wymogi wynikające z przepisów prawa, w tym przypadku prawa wodnego.Przesłanki ukarania karą o której mowa w art. 472aa ust.1 pkt 2 prawa wodnego mają natomiast charakter obiektywny. Samo ukaranie musi nastąpić tylko po ich spełnieniu i wobec podmiotu, który naruszył przepisy i wyczerpał tym samym znamiona deliktu administracyjnego. Nie jest możliwe ukaranie zastępcze podmiotu innego. Możliwości ukarania wynika bezpośrednio z przepisów prawa i może być stosowane tylko wobec tego, kto naruszył normę sankcjonowaną. Wymaga to dokonania ustaleń w zakresie znamion deliktu.W tym konkretnym przypadku, jak już wyżej była o tym mowa, organ nie wyjaśnił wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy w związku z czym konieczne było uchylenie zaskarżonych decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.Przy ponownym rozpatrzeniu spraw organ wyjaśni, kto rzeczywiście jest podmiotem korzystającym z wód, w aspekcie jaki został powyżej wykazany i w zależności od dokonanych ustaleń wyda odpowiednie rozstrzygniecie.Wobec rodzaju stwierdzonego uchybienia przedwczesne byłoby odnoszenie się do zarzutu naruszenia normy z art. 189d i 189f k.p.a.O kosztach orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a. W ich skład wchodzą: wynagrodzenie pełnomocnika ( 2 x 3600 zł. ) i zwrot wpisu od skargi ( 691 i 630 zł ).. W ich skład wchodzą: wynagrodzenie pełnomocnika ( 2 x 3600 zł. ) i zwrot wpisu od skargi ( 691 i 630 zł ).