Wyrok z 2 kwietnia 2014, sygn. IV Ka 203/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 kwietnia 2014 r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący SSO Małgorzata Szyszko

Sędziowie SSO Agata Regulska

SSO Anna Bałazińska-Goliszewska (spr.)

Protokolant Jowita Sierańska

przy udziale Ireny Głogowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej

po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014r.

sprawy P. W.

oskarżonego z art. 224a kk, art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 kk, art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę

od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia

z dnia 30 grudnia 2013 roku sygn. akt V K 1422/13

I.  utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając obie apelacje za oczywiście bezzasadne;

II.  zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia) na rzecz adwokata O. G. kwotę 516,60 złotych (pięciuset szesnastu i ⁶⁰ / 100 , w tym VAT), tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III.  zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy dla Wrocławia – Stare Miasto oskarżył P. W. o to, że:

1. w dniu 24 maja 2013 r. we W. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, wiedząc, że zagrożenie nie istnieje zawiadomił za pośrednictwem telefonu Wojewódzkie Centrum (...) o podłożeniu ładunku wybuchowego w Sądzie Okręgowym, Sądach Rejonowych, Sądzie Apelacyjnym i Prokuraturze Rejonowej dla Wrocławia - Śródmieście, wywołując przekonanie o istnieniu zagrożenia życia i zdrowia wielu osób oraz mienia w znacznych rozmiarach, czym wywołał czynności użyteczności publicznej i organów ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego i zdrowia w postaci Policji, Straży (...), Pogotowia (...), Pogotowia (...), Pogotowia (...) we W., mające na celu uchylenie zagrożenia, tj. o czyn z art. 224a k.k.;

2. w dniu 16 września 2013 r. we W. wbrew przepisom ustawy posiadał znaczną ilość substancji (...) w postaci (...) o łącznej wadze 18,232 g netto oraz substancję (...) w postaci (...) o łącznej wadze 10 gram netto oraz środki (...) w postaci (...) o łącznej wadze 4,423 g netto, tj. o czyn z art. 62 ust. 2 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;

3. w okresie od 1 września 2013 r. do 16 września 2013 r. we W., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy, udzielił środków (...) w postaci (...) w ilości nie mniejszej niż 2 gramy oraz substancje (...)w postaci (...) w ilości nie mniejszej niż 5 gram małoletniej M. S., tj. o czyn z art. 58 ust. 2 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k.

Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt V K 1422/13, Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia:

I.  uznał oskarżonego P. W. za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku, stanowiącego występek z art. 224a k.k. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

II.  uznał oskarżonego P. W. za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku przyjmując, że posiadane przez niego ilości substancji (...) i (...) nie były znaczne i że popełniony przez oskarżonego czyn stanowi on występek z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

III.  uznał oskarżonego P. W. za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku, stanowiącego występek z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

IV.  na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył wymierzone oskarżonemu kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;

V.  na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych z wykazu dowodów rzeczowych Nr II/791/13 na k. 529 – 531 pod poz. 2 – 5, 8 – 11 i 14 – 17, zarządzając ich zniszczenie;

VI.  zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. O. G. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 VAT) tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu;

VII.  na podstawie art. 624 k.p.k. i art. 17 ustawy o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa, w tym odstąpił od wymierzenia mu opłaty.

Wyrok ten, w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do kary, zaskarżyli obrońca oskarżonego i oskarżony w osobiście sporządzonej apelacji.

Oskarżony zarzucił rażącą surowość orzeczonej wobec niego kary pozbawiania wolności i wniósł o wymierzenie mu kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Obrońca oskarżonego, zarzucając niewspółmierność orzeczonej kary, wniósł o zmianę wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby, tj. kary odpowiedniej do stopnia jego winy, społecznej szkodliwości czynu oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Obie apelacje jako oczywiście bezzasadne nie zasługiwały na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe poprawnie, wyprowadzając trafne wnioski odnośnie sprawstwa i winy oskarżonego co do wszystkich przypisanych mu czynów. Wniosek taki podzieliły zresztą i strony postępowania, co wnioskować można z faktu, iż żadna nie kwestionowała ustaleń faktycznych poczynionych w ramach procesu.

Analizując natomiast sprawę przez pryzmat zarzutu apelacyjnego skierowanego przeciwko orzeczeniu o karze oraz argumentów przytoczonych na jego poparcie Sąd Okręgowy uznał, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, by i w tym zakresie ingerować w rozstrzygnięcie Sądu meriti. Wniesione bowiem środki odwoławcze sprowadzają się w swej istocie wyłącznie do polemiki z rozważaniami Sądu Rejonowego dotyczącymi doniosłości okoliczności, jakie Sąd wziął pod uwagę wymierzając oskarżonemu karę. Kwestionując rozstrzygnięcie Sądu I instancji apelujący posłużyli się przy tym dość obszerną argumentacją, która nie wnosi jednak do sprawy żadnych nowych okoliczności, o jakich Sąd Rejonowy nie miałby wiedzy w dacie orzekania w przedmiotowej sprawie.

Przypomnieć należy, że Sąd orzekający uprawniony jest do wymierzania kary wedle swego uznania w granicach przewidzianych przez ustawę, uwzględniając dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 § 1 i 2 k.k. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądowym, nie każda nietrafność orzeczenia o karze, ale tylko jej rażąca niewspółmierność uzasadnia zmianę orzeczenia w tym zakresie (art. 438 pkt 4 k.p.k.). Niewspółmierność rażąca to znaczna, zasadnicza, „bijąca w oczy” różnica między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy (por. wyrok SN z dnia 21.01.2003 r., sygn. akt SNO 57/02).

Istotne znaczenie w tej mierze ma treść przepisu art. 53 § 1 k.k., wskazująca na cztery dyrektywy wymiaru kary, które sąd ma obowiązek uwzględnić. Pierwsze dwie z nich, tj. współmierność kary do stopnia winy i do stopnia społecznej szkodliwości czynu, mają zapewnić sprawiedliwość orzekanych kar; dwie następne - cele kary, a mianowicie zapobiegawcze i wychowawcze oddziaływanie na sprawcę przestępstwa (prewencja indywidualna) oraz społeczne oddziaływanie kary (prewencja ogólna).

W ocenie Sądu Okręgowego, wbrew twierdzeniom zawartym w apelacjach, orzeczona przez Sąd I instancji wobec P. W. kara łączna 2 lat pozbawienia wolności o bezwzględnym charakterze nie zawiera cechy niewspółmiernej surowości, nie jest też niesprawiedliwa.

Sąd I instancji w sposób czytelny wskazał, jakie przesłanki legły u podstaw rozstrzygnięcia o wysokości orzeczonych wobec oskarżonego kar jednostkowych i kary łącznej pozbawienia wolności. Przeanalizował i ocenił całokształt ujawnionych w sprawie okoliczności (obciążających, łagodzących), zaś swoje stanowisko oraz argumentację towarzyszącą mu przy ferowaniu w/w rozstrzygnięcia przedstawił następnie w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Wymiar orzeczonej kary nie pozostaje w sprzeczności z dyrektywami, o jakich stanowi art. 53 k.k. Mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, w należytym stopniu uwzględnia wszystkie okoliczności ujawnione w toku postępowania karnego, i to zarówno te odnoszące się do czynu popełnionego przez oskarżonego, jak również osoby P. W..

Wbrew zarzutom apelacji, Sąd I instancji uwzględnił wszystkie podnoszone przez skarżących okoliczności łagodzące, w tym fakt, że popełnienie przestępstwa z art. 224a k.k. inspirowane było przez osoby trzecie a na skutek działania oskarżonego nie doszło do realnego zagrożenia dla życia i zdrowia innych osób, a nadto, że ilość udzielonych nieletniej narkotyków nie była znaczna. Nie oznacza to jednak automatycznie konieczności wymierzenia oskarżonemu za te czyny kar łagodniejszych od wymierzonych, bowiem nie pozwala na to dotychczasowa karalność oskarżonego oraz wysoki stopień społecznej szkodliwości popełnionych przez niego czynów. Należy jednak podkreślić, że wymierzone kary jednostkowe mieszczą się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia za poszczególne czyny a kara łączna pozbawienia wolności została wymierzona przy zastosowaniu częściowej absorpcji z uwzględnieniem związku podmiotowego i przedmiotowego między zbiegającymi się przestępstwami.

Obiekcji nie wzbudza również bezwzględny charakter kary łącznej. Jest on naturalną konsekwencją dotychczasowej drogi życiowej oskarżonego oraz jego sprzecznego z prawem postępowania. Słusznie zatem Sąd I instancji nie zastosował wobec oskarżonego dobrodziejstwa zawieszenia wykonania wymierzonej mu kary pozbawienia wolności. Podstawową przesłanką skorzystania z tej instytucji jest prawdopodobieństwo graniczące wręcz z pewnością, że oskarżony pomimo zawieszenia wykonania kary nie powróci więcej na drogę przestępstwa. Tymczasem oskarżony był już uprzednio karany wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu za czyn z art. 158 § 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. Mimo wymierzenia mu bezwzględnej kary pozbawienia wolności oskarżony nie zmienił swojej postawy i popełnił kolejne przestępstwa. Okoliczność ta wyraźnie zaprzecza przyjęciu pozytywnej prognozy, iż oskarżony nie dopuści się ponownie popełnienia przestępstwa i w sposób jednoznaczny przemawia za tym, że – mimo stosunkowo młodego wieku - jest on osobą zdemoralizowaną, która przejawia trwale negatywny stosunek do norm społecznych i wymaga intensywnych oddziaływań penitencjarnych. W takiej sytuacji zachodzi konieczność sięgnięcia po najsurowsze przewidziane w kodeksie karnym rozwiązania, które w w/w okolicznościach jako jedyne zdają się móc właściwie zrealizować zakładane przez ustawodawcę cele kary. Po takie też środki sięgnął Sąd meriti, co uznać należy za jak najbardziej prawidłową decyzję.

Z kolei obrona nie wykazała, dlaczego kara z warunkowym zawieszeniem miałaby akurat zagwarantować pożądaną zmianę w zachowaniu P. W.. Powołane przez apelujących okoliczności takie, jak przyznanie się do winy, nie przemawiają za dokonaniem zmiany zaskarżonego wyroku zgodnie z wnioskiem apelujących. Okoliczności tej nie można przypisywać priorytetowego znaczenia, tym bardziej, że nie ma absolutnie żadnej gwarancji, iż postawa oskarżonego w toku procesu nie jest jedynie działaniem pozornym, podjętym wyłącznie na czas jego trwania. Także argument, że oskarżony jest osobą młodą i dotychczas „tylko raz” karaną w ogóle nie przekonuje, bo nie zmienia przecież faktu, że niniejsze postępowanie nie stanowiło incydentu w życiu P. W.. Trudno też doszukiwać się łagodzącej okoliczności w popełnieniu przez oskarżonego czynu z art. 224a k.k. pod wpływem (...), skoro zażywa ją mając w pełni świadomość, iż wywołuje ona w nim (...).

Sąd Okręgowy podzielił zatem w pełni przedstawioną w zaskarżonym wyroku argumentację Sądu Rejonowego odnośnie konieczności wymierzenia P. W. bezwzględnej kary pozbawienia wolności, a tym samym nie znalazł jakichkolwiek podstaw, by ingerować w rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w powyższym zakresie. Przy wymiarze kary oskarżonemu nie zostały przekroczone granice swobodnego uznania sędziowskiego a orzeczonej kary nie można uznać za niesprawiedliwą czy nadmiernie surową. Sąd Odwoławczy w pełni akceptuje jej wymiar i charakter.

Skoro zatem nie została wykazana taka nietrafność orzeczenia o karze, która uzasadniałaby jego zmianę, to zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.

Wysokość kwoty zasądzonej na rzecz adw. O. G. tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej z urzędu oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym wynika z przepisów § 14 ust. 2 pkt 4 oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Sąd Odwoławczy nie obciążył oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego uznając, że ich uiszczenie przez P. W. stanowić będzie dla niego nadmierną dolegliwość (art. 624 § 1 k.p.k.).