Uchwała SN z 1 grudnia 2004, sygn. III CZP 65/04
Data orzeczenia
1 grudnia 2004
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Stanisław Dąbrowski
Tagi
Podstawa prawna
Sędzia SN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca)
Sędzia SN Bronisław Czech
Sędzia SN Irena Gromska-Szuster
Sąd Najwyższy w postępowaniu upadłościowym Przedsiębiorstwa Budowlano-
Montażowego Hutnictwa w K. w przedmiocie wniosku syndyka masy upadłości o
przyznanie wynagrodzenia miesięcznego, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na
posiedzeniu jawnym w dniu 1 grudnia 2004 r., zagadnienia prawnego
przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 5
sierpnia 2004 r.:
„Czy w ramach postępowania upadłościowego, wszczętego pod rządami
Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. –
prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) a nie
ukończonego do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo
upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60 poz. 535) podstawą wynagrodzenia
syndyka pozostają postanowienia zawarte w treści Ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o
wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26
poz. 306) czy też podstawę tę winny stanowić ogólne zasady wynikające z treści
Rozporządzenia Prezydenta z 1934 r.?"
podjął uchwałę:
W sprawie, w której ogłoszono upadłość przed dniem wejścia w życie
ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr
60, poz. 535 ze zm.), do wynagrodzenia syndyka, w zakresie wskazanym w art.
123 § 51
rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października
1934 r. – Prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze
zm.), stosuje się przepisy ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu
osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze
zm.).
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 września 1995 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-
Śródmieścia w Krakowie ogłosił upadłość Przedsiębiorstwa Budowlano-
Montażowego Hutnictwa w K. Syndykiem masy upadłości ustanowiony został
Instytut Prawa Spółek i Inwestycji Zagranicznych, spółka z o.o. w K.
Syndyk miał przyznane wynagrodzenie do dnia 31 grudnia 2003 r. w wysokości
1500 zł miesięcznie. W dniu 23 stycznia 2004 r. złożył wniosek o przyznanie
wynagrodzenia miesięcznego w kwocie 2000 złotych, uzasadniając jego wysokość
przewidywanym nakładem pracy i zakresem czynności w dalszym etapie
postępowania, obejmującym sporządzenie częściowego planu podziału masy
upadłości i koniecznością dalszego prowadzenia wytoczonych już spraw sądowych.
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2004 r. oddalił wniosek,
stwierdzając, że wynagrodzenie przyznane syndykowi do dnia 31 grudnia 2003 r.
miało podstawę w art. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 i art. 8 pkt 7 ustawy z dnia 3
marca 2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi
(Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.) w związku z art.122 i 123 § 51
rozporządzenia
Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe
(jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm.). Jednakże przepisem art. 533
ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60,
poz. 535) uchylono art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 3 marca 2000 r., który stanowił, że
ustawa ma zastosowanie m.in. do syndyków określonych podmiotów. Zgodnie z art.
536 Prawa upadłościowego i naprawczego, w sprawach, w których ogłoszono
upadłość przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe,
ale zdaniem Sądu Rejonowego, art. 536 dotyczy tylko stosowania Prawa
upadłościowego z 1934 r. i aktów prawnych wydanych na jego podstawie. Z tego
względu Sąd Rejonowy uznał, że po wejściu w życie z dniem 1 października 2003 r.
nowego Prawa upadłościowego, zachodzi brak podstawy prawnej dla przyznania
syndykowi wynagrodzenia miesięcznego.
Przy rozpoznaniu zażalenia syndyka Sądowi Okręgowemu w Krakowie nasunęło
się zagadnienie prawne, sformułowane w sentencji postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kluczowe znaczenie dla odpowiedzi, na przedstawione zagadnienie prawne ma
treść art. 536 Prawa upadłościowego i naprawczego, w którym mówi się ogólnie o
przepisach dotychczasowych, więc chodzi o stosowanie wszystkich przepisów
regulujących postępowanie upadłościowe uchylonych przez nową ustawę, a nie
tylko przepisów Prawa upadłościowego z 1934 r. Cezurą jest data ogłoszenia
upadłości; jeżeli upadłość ogłoszono przed wejściem w życie Prawa
upadłościowego i naprawczego, tj. przed dniem 1 października 2003 r., do całego
postępowania upadłościowego aż do jego zakończenia stosuje się przepisy
obowiązujące dotychczas.
Nie ma uzasadnionych podstaw, aby z zasady stosowania dotychczasowego
prawa wyłączać reguły wynagradzania syndyka. Przemawiają za tym także względy
celowościowe, gdyż wynagrodzenie syndyka stanowi pewną całość; stosowanie w
jednym okresie obowiązującego wówczas prawa, a w następnym nowego prawa
mogłoby prowadzić do przyznania podwójnego wynagrodzenia za pracę syndyka
albo do częściowego pominięcia tego wynagrodzenia. Stosowanie jednolitego
prawa do całości wynagrodzenia syndyka usuwa to niebezpieczeństwo.
W sprawie, w której ogłoszono upadłość przed dniem 1 października 2003 r., do
wynagrodzenia syndyka, w zakresie wskazanym w art. 123 § 51
Prawa
upadłościowego 1934 r., nadal zatem stosuje się przepisy ustawy z dnia 3 marca
2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U.
Nr 26, poz. 306 ze zm.), mimo uchylenia art. 2 pkt 6 tej ustawy.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.
rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.