Wyrok - I OSK 176/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 czerwca 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Przewlekłość postępowania, Ewidencja gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Poznańskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt IV SAB/Po 115/24 w sprawie ze skargi P.T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę PoznańskiOddalono skargę kasacyjną. Przewlekłość postępowania, Ewidencja gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Poznańskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt IV SAB/Po 115/24 w sprawie ze skargi P.T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Poznański
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
planowanie przestrzenne
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt IV SAB/Po 115/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Poznańskiego w przedmiocie aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków 1. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 2. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddalił skargę w pozostałej części; 5. zasądził od Starosty Poznańskiego na rzecz P.T. kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Skargę kasacyjną wywiódł Starosta Poznański (dalej skarżący kasacyjnie lub Starosta), reprezentowany przez r. pr. E.W.-A., zaskarżając wyrok w części - w zakresie punktów 2, 3 i 5 - zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 174 pkt 2, art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej ppsa) w zw. z art. 35 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej kpa), przez bezpodstawny zarzut, że Starosta Poznański dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania: "Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że Starosta Poznański dopuścił się zawinionej przewlekłości w rozpoznaniu sprawy w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. (...) Podkreślenia wymaga, że organ nie wykazał usprawiedliwionych przyczyn takiego opóźnienia w załatwieniu sprawy. W szczególności akta sprawy nie pozwalają na przyjęcie, aby organ podejmował skutecznie i sprawnie działania ukierunkowane na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy można zarzucić organowi przewlekłe prowadzenie postępowania z uwagi na brak należytej staranności w kompletowaniu materiału dowodowego" (s. 10 uzasadnienia wyroku).Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w części, w zakresie punktów 2, 3 i 5 i oddalenie skargi na dopuszczenie się przewlekłego prowadzenia postępowania przez Starostę Poznańskiego w sprawie GKG.GPO.410. 11.2024, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych; zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.Zgodnie z art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zm. poz. 1685, dalej ppsa), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 ppsa rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 ppsa w tej sprawie nie wystąpiły.Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanego w niej zarzutu. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, ponieważ nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.W postępowaniach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 ppsa) sąd administracyjny nie dokonuje co do zasady kontroli ustaleń dokonanych przez właściwy organ w sposób zgodny z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej (K. Sobieralski, Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym, ST 2000/7-8/51; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 292-293, uw. 7), lecz to sąd administracyjny dokonuje ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.Skarżący kasacyjnie nie stawia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego, przeto stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji, jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.Zgodnie z art. 193 zd. drugie ppsa, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ oraz Sąd I instancji.Przedmiotem postępowania toczącego się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w niniejszej sprawie było przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Poznańskiego w przedmiocie aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków.Sąd I instancji oceniając prowadzone przez Starostę postępowanie trafnie stwierdził, że: organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Ocena, czy postępowanie przed organem administracji publicznej trwa dłużej niż to konieczne musi być dokonywana na podstawie zarówno charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. To, czy do przekroczenia terminu doszło z przyczyn niezależnych od organu, co stara się podkreślić skarżący kasacyjnie, ma istotne znaczenie dla stwierdzenia przewlekłości. Okoliczności dotyczące realnej możliwości działań organu, podlegają ocenie w każdej indywidualnej sprawie (m.in. wyrok NSA z 23.10.2013 r. I OSK 1181/13). Indywidualnej ocenie podlega zaangażowanie organu polegające na zapoznaniu się z zebranym materiałem wyjaśniającym, analizie tego materiału, rozważeniu twierdzeń stron, pojawiającej się w określonej fazie postępowania ewentualnej potrzebie uzupełniania materiału dowodowego. Należy brać pod uwagę to, jaki jest stopień skomplikowania występującej w sprawie problematyki prawnej. Z tych powodów przewidziana została, przez unormowanie art. 36 § 1 kpa, instytucja przedłużenia terminu załatwienia sprawy (wyrok NSA z 11.2.2021 r. II OSK 2906/20).W niniejszej sprawie Sąd I instancji bardzo starannie prześledził czynności podejmowane przez Starostę. Dokonując oceny czynności podejmowanych przez organ trzeba mieć na względzie, że ustawodawca nie określił katalogu przyczyn, z uwagi na które dopuszczalne jest wydłużenie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 kpa. Z tego przepisu można jedynie pośrednio wysnuć ogólny wniosek, że winny to być przyczyny "uzasadnione" (wyrok NSA z 10.11.2020 r. II OSK 515/20). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyczyny wydłużenia kontrolowanego postępowania, w zakresie, w jakim to wskazał Sąd I instancji, nie miały takiego charakteru.Sąd I instancji prawidłowo odróżnił sytuacje, w których Starosta nie dość sprawnie, z naruszeniem art. 12 § 1 kpa, zwracał się do Wójta Gminy R. (dalej Wójt) o udzielenie dalszych informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, od później sprawnie podejmowanych działań dla uzyskania istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów. Sąd I instancji trafnie wskazał, że w początkowym okresie postępowania same okresy pomiędzy wpływem odpowiedzi Wójta z 26 lutego 2024 r. i 24 kwietnia 2024 r. a następującymi po nich kolejnymi pismami Starosty do Wójta - odpowiednio z 19 kwietnia 2024 r. i 13 maja 2024 r. (k. 73, 198, 205, 237 akt administracyjnych) liczyły łącznie 71 dni, przekraczając dwumiesięczny termin dla załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej (art. 35 § 3 in medio kpa). Już w wystąpieniu z 27 maja 2024 r. Starosta, kierując się potrzebą koncentracji materiału dowodowego, winien był wezwać Wójta nie tylko do nadesłania poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów wraz z załącznikami graficznymi dotyczących przeznaczenia obszaru działki ewidencyjnej położonej w obrębie ewidencyjnym R., jednostce ewidencyjnej R., oznaczonej na arkuszu mapy 5 numerem [...] w Uproszczonym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy R. zatwierdzonym Zarządzeniem nr 89/74 Naczelnika Powiatu Poznańskiego z dnia 31 grudnia 1974 r., ale także poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów wraz z załącznikami graficznymi Planu Ogólnego dla wsi R. zatwierdzony uchwałą nr 11/34/64 Prezydium PRN w Poznaniu z dnia 25 marca 1964 r. w sprawie zatwierdzenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego wsi R. - B. (Dz.Urz. WRN nr 8 poz. 111), skoro ów Plan Ogólny opublikowany był w wojewódzkim dzienniku promulgacyjnym (znanym organom z urzędu).Sąd I instancji słusznie uznał, że sprawa miała szczególnie skomplikowany charakter faktyczny i prawny z uwagi na uzyskiwanie od innych organów niepełnych informacji, i złożenia przez skarżącego dwu dokumentacji geodezyjnych. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa). Sąd I instancji prawidłowo rozstrzygnął o zwrocie kosztów postępowania sądowego.Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną. oddalił skargę kasacyjną.