Wyrok - II SA/Go 316/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. - z dnia 26 czerwca 2025
Teza
Oddalono skargę. Żołnierze zawodowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję [...] w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] mOddalono skargę. Żołnierze zawodowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję [...] w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] m
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
rozprawa
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
świadek
prokurator
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
26 czerwca 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Przewodniczący
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Podstawa prawna
art. 138
kpa
art. 10
kpa
art. 130
kpa
art. 80
kpa
art. 107
kpa
art. 11
kpa
art. 156
kpa
art. 135
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 poz.572 z późn.zm., dalej jako kpa) w związku z art. 127, art. 228 ust.1 pkt 4, art. 238 ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny ( Dz.U. z 2024 r. poz. 248 z późn.zm., dalej jako ustawa) oraz § 12 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r. poz.433) i § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy (Dz.U. z 2024 r. poz.461) po rozpatrzeniu odwołania st. szer. D. M. od Rozkazu Personalnego Dowódcy [...] Nr [...] (pkt.3) z dnia [...].01.2025r. w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej, Dowódca [...] w [...]1. uchylił Rozkaz Personalny Dowódcy [...] Nr [...] (pkt.3) z dnia [...].01.2025r. w części dotyczącej terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy pasywnej;2. ustalił nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej na dzień [...] kwietnia 2025r.;3. w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy.W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...].01.2025 r. Dowódca [...] wydał Rozkaz Personalny Nr [...] (pkt3) w którym zwolnił [...]. D. M. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy pasywnej. W uzasadnieniu, powołując się na obowiązujące przepisy organ I instancji podał że żołnierz przebywał na zwolnieniach lekarskich: w 2024 roku - 69 dni; w 2025 roku -10 dni. Ta absencja miała negatywny wpływ na morale i dyscyplinę pododdziału. Ponadto wskazał, że organ jest uprawniony do oceny wpływu absencji żołnierza na sposób wykonywania obowiązków służbowych. Na ocenę organu nie miał też bezpośredniego wpływu wcześniejszy przebieg służby żołnierza zawodowego. Nie ma znaczenia jakie poprzednio opinie żołnierz uzyskał, bo decydujące znaczenie ma ta opinia, w której zawarto ocenę dostateczną. Poprzednie opinie czy nagrody i pochwały mogą dawać wskazówkę dla zastosowania innego środka, wszak pozostaje on w gestii organu. Żadne względy natury osobistej żołnierza takie jak trudna sytuacja zdrowotna, rodzinna czy finansowa nie mogą stanowić przeszkody dla zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w takiej sytuacji. Merytoryczna treść opinii służbowej należy do autonomicznego obszaru wewnętrznej relacji - żołnierz zawodowy - przełożony, do którego nie mają zastosowania przepisy kpa. Jedynym wymogiem stawianym organom jest ustalenie otrzymania przez żołnierza dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, a w przypadku podjęcia na tej podstawie prawnej decyzji uznaniowej o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, rozważenie słusznego interesu strony i interesu społecznego. Żołnierz nie skorzystał z uprawnienia odwołania się od opinii służbowej dlatego opinia ta stała się ostateczna.Dowódca [...] wskazał, że opinia służbowa wystawiona żołnierzowi na skutek przeprowadzenia corocznego opiniowania służbowego została sporządzona w terminie i w sposób prawem przewidziany. W opinii służbowej oceniono iż większość jej kryteriów została oceniona na niskim poziomie. Brak dyspozycyjności był demoralizujący na pozostałych żołnierzy pododdziału. Immanentną cechą Sił Zbrojnych jest ich dyspozycyjność, zaś żołnierz w tym zakresie został oceniony jako niespełniający wymagań w ograniczonym zakresie. Jego nieobecność w służbie z powodu zwolnień lekarskich, skutkuje dodatkowym obciążeniem obowiązkami pozostałych żołnierzy oraz wywiera wpływ na jakość realizowanych przez pododdział zadań. Zaznaczono, że w toku postępowania uzyskane zostały również opinie przełożonych co do braku celowości kontynuacji przez żołnierza zawodowej służby wojskowej. Częste niedyspozycje żołnierza w połączeniu ze znacznym obciążeniem zadaniami służbowymi częstokroć o wymiarze międzynarodowym, stawiane żołnierzom wymagania związane z profesjonalizacją Sił Zbrojnych oraz wynikająca z tego potrzeba ciągłej weryfikacji kwalifikacji i predyspozycji żołnierzy zawodowych, celem wyłonienia personelu najlepiej przygotowanego do realizacji zadań na zajmowanym stanowisku służbowym - prowadzą do wniosku, że żołnierz nie jest w stanie ponieść ciężaru służby w szeregach [...] a tym samym z punktu widzenia Sił Zbrojnych, należy uznać za bezcelowe dalsze pełnienie zawodowej służby wojskowej. W tym przypadku interes społeczny tożsamy z interesem Sił Zbrojnych przeważa nad słusznym interesem strony.Od powyższej decyzji [...]. D. M., za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł odwołanie zarzucając:1) obrazę prawa materialnego - organ I instancji pomimo ciążącego na nim obowiązku w świetle fakultatywnego charakteru dyspozycji zawartej w przepisach ustawy, błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności dotychczasowy przebieg służby strony a także rzetelność sporządzonej opinii służbowej, stanowiącej podstawę podjętej przez organ decyzji oraz nie uwzględnił faktu, że pomimo otrzymywania ogólnych ocen dostatecznych w opinii służbowej wielu żołnierzy zawodowych nadal pełni zawodową służbę wojskową, a strona w dotychczasowej służbie nie dała podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Ponadto nie uwzględniono wszystkich posiadanych przez żołnierza kwalifikacji pozwalających na pełne wykorzystanie jego predyspozycji i możliwości pozostawienia w dalszej służbie.2) obrazę prawa procesowego - organ I instancji nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności braku wymaganej aktywności organu wojskowego w niniejszej sprawie, co skutkowało oparciem podjętej decyzji wyłącznie o wybiórcze przesłanki. Ponadto zarzucił, iż organ nienależycie uzasadnił zaskarżoną decyzję i pominął dowody oraz okoliczności przemawiające na korzyść żołnierza. Ograniczył się wyłącznie do próby podważenia dyspozycyjności żołnierza. Niewyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i nie podjął wszystkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Nie wyjaśnił jakimi przesłankami kierował się przy załatwieniu sprawy. Nie zapewnił stronie prawa udziału w toczącym się postępowaniu przez co strona nie mogła dokonać istotnych czynności przed organem I instancji. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu i umorzenie postępowania I instancji w przedmiotowej sprawie.Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji wskazał, że wymóg corocznego opiniowania żołnierzy zawodowych wynika z art. 127 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem służby w pasywnej rezerwie oraz służby pełnionej w razie mobilizacji i w czasie wojny, żołnierz podlega opiniowaniu służbowemu przez przełożonego. Opiniowanie służbowe, w przypadku żołnierza zawodowego, przeprowadza się corocznie, ma ono na celu dokonanie oceny wywiązywania się z obowiązków na stanowisku służbowym lub wykonywania zadań oraz ocenę jego kompetencji i predyspozycji, ocenę jego postawy i zachowania poza godzinami służby a także wyznaczenie kierunków rozwoju zawodowego i określenie potrzeb szkoleniowych opiniowanego żołnierza. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 lipca 2022 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy, opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierzy zawodowych, którzy do dnia 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej sześciu miesięcy pełnili zawodową służbę wojskową.Od opinii służbowej przysługuje żołnierzowi odwołanie do wyższego przełożonego. Wyższy przełożony może zmienić lub uzupełnić, uchylić i wydać nową, uchylić jeżeli brak było podstaw prawnych do ich wydania. Opinia służbowa wydana wskutek odwołania jest ostateczna, chyba że żołnierz uzyskał ogólną ocenę niedostateczną . W takim przypadku żołnierz może wystąpić do dowódcy jednostki wojskowej z wnioskiem o zweryfikowanie tej opinii. Ustawodawca nie przewidział wyjątków, które pozwalałyby na odstąpienie od opiniowania żołnierzy w terminach ustawowo określonych. Wyłączeniu z procesu opiniowania, podlegają żołnierze pełniący służbę, na stanowiskach wymienionych enumeratywnie w art. 127 ust 17 ustawy tj. pełniący zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych.Dalej organ wskazał, że art. 228 ustawy zawiera fakultatywne przesłanki zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Użycie słowa ,,można" wskazuje, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Warunkiem proceduralnym prawidłowości zwolnienia z uwagi na otrzymaną dostateczną ocenę ogólną w opinii służbowej jest istnienie opinii i zachowanie wymogów ustawowych w toku opiniowania służbowego. Do zastosowania art. 228 ust.1 pkt 4 ustawy niezbędne jest wykazanie, że skarżący podlegał opiniowaniu służbowemu, że otrzymał ogólną ocenę dostateczną i opinia ta jest ostateczna ( wyrok WSA w Olsztynie z 17.08.2016r. w sprawie II SA /Ol 680/16).Zdaniem organu po dokonaniu analizy Teczki Akt Personalnych żołnierza zawodowego bezsporne jest, że odwołujący się w ostatniej opinii służbowej uzyskał ocenę dostateczną. Opinia ta została sporządzona w dniu [...].09.2024 r. Strona nie odwołała się od powyższej opinii.Organ wskazał, że rozpatrując odwołanie wziął pod uwagę także uzasadnienie wniosku dotyczącego zwolnienia [...]. D. M. z zawodowej służby wojskowej, sporządzonego przez dowódcę [...]. Wniosek ten zawierał informację (oprócz o niedyspozycyjności żołnierza) o otrzymanej karze dyscyplinarnej za spanie na służbie w czasie, w którym miał realizować czynności związane z obsługą KTO Rosomak. Ponadto w dniu [...].08.2023r. nie zameldował o odwołaniu wyjazdu służbowego i nie odpowiadał na próby kontaktu przez kilka godzin. Opinia Dowódcy [...] również na temat odwołującego się była negatywna.W ocenie organu zarzuty zawarte w odwołaniu nie są zasadne. Z dokumentacji wynika, że [...]. D. M. został powiadomiony o wszczęciu postępowania, zakończeniu postępowania oraz przysługującym mu prawie wynikającym z art. 10 kpa. w dniu [...] stycznia 2025 r.Organ wyjaśnił, że w przypadku podjęcia decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej z powodu otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, interes społeczny jest tożsamy z interesem służby - potrzebami Siła Zbrojnych. Jedynym kryterium, którym organ powinien się w tym względzie kierować, jest dobro służby. Żadne względy natury osobistej żołnierza, nie mogą stanowić przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w takiej sytuacji (Wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13.05.2021 r., w sprawie II SA/Ol/ 240/21).Z utrwalonego orzecznictwa jednoznacznie wynika, że w związku z profesjonalizacją Sił Zbrojnych, żołnierz zawodowy powinien być osobą sumienną, zdeterminowaną na osiągnięcie wyznaczonych celów, o wysokim zdyscyplinowaniu, otrzymane przez niego zadania powinny być wykonywane sumiennie i terminowo, z dużym zaangażowaniem w służbie a także ze względu na specyfikę służby powinien być osobą dyspozycyjną. Z akt sprawy wynika, że st. szeregowy nie spełnia tych wymagań. W tych wymaganiach, żołnierz otrzymał bardzo niskie noty. Mając na uwadze fakt, że w wojsku dyspozycyjność, (za które starszy szeregowy otrzymał tylko 5 pkt) jest jednym z podstawowych elementów stosunku prawnego, ponieważ wynikają one z charakteru zadań powierzonych tej formacji i nie mogą być od nich rozdzielone, a na organach wojskowych ciąży przede wszystkim obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do państwa poprzez zapewnienie im poczucia bezpieczeństwa militarnego, należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie interes społeczny tożsamy z interesem Sił Zbrojnych RP, bezsprzecznie przeważa nad słusznym interesem strony.Jeżeli chodzi o zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, organ wyjaśnił że jest ona podyktowana faktem, że zgodnie z brzmieniem art. 130 §1 i 2 kpa przed upływem terminu do wniesienia odwołania, decyzja nie ulega wykonaniu a jego wniesienie w terminie, wstrzymuje wykonanie tej decyzji.Jednocześnie zgodnie z art. 228 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny, zwolnionego z zawodowej służby wojskowej należało przenieść do pasywnej rezerwy.Na powyższą decyzję Dowódcy [...] w [...] z dnia [...] marca 2025 r. Nr [...] D. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:1. obrazę prawa materialnego, a mianowicie:a) art. 228 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 127 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i powołanie się na okoliczności zaistniałe poza okresem opiniowania służbowego, które zostało zakończone z dniem wydania opinii służbowej za 2024 rok, które w rzeczywistości były przedmiotem oceny podczas opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych w 2023 roku lub będą przedmiotem oceny w 2025 roku;b) art. 228 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 2 pkt 22 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wadliwym zwolnieniem strony z zawodowej służby wojskowej, wobec nieuwzględnienia wszystkich posiadanych przez żołnierza kwalifikacji pozwalających na pełne wykorzystanie jego predyspozycji i możliwości pozostawienia w dalszej służbie wojskowej zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych.2. obrazę prawa procesowego, a mianowicie:a) art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności braku wymaganej aktywności organów w niniejszej sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie dotychczasowego przebiegu służby strony, a także rzetelność sporządzonej opinii służbowej stanowiącej podstawę podjętej przez organ I instancji decyzji oraz w zakresie nie uwzględnienia faktu, że pomimo otrzymywania ogólnych ocen dostatecznych w opinii służbowej oraz przebywania przez nich na zwolnieniach lekarskich żołnierze zawodowi nadal pełnią zawodową służbę wojskową, a strona w dotychczasowej służbie wojskowej nie dała podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, a konsekwencji oparciem podjętej decyzji wyłącznie o wybiórcze przesłanki i nie wyjaśnieniu podjętej decyzji w kontekście interesu społecznego, jaki przemawiał przeciwko załatwieniu sprawy zgodnie z interesem strony, w świetle dotychczasowego zaangażowania strony w realizację zadań pododdziału;b) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i pominięcie dowodów oraz okoliczności przemawiających na korzyść żołnierza, zaś organ II instancji na potwierdzenie swojej tezy w uzasadnieniu decyzji ograniczył się wyłącznie do próby podważenia dyspozycyjności żołnierza związanej z przebywaniem na zwolnieniach lekarskich w 2024 roku i w 2025 roku, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności niewyjaśnienie faktycznych przesłanek zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej, co uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jego zasadności i kierowania się przy jej podejmowaniu zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;c) przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszystkich, niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego;d) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie prawa udziału w toczącym się wobec [...]. D. M. postępowaniu administracyjnym zarówno przed organem l jak i II instancji:e) art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przed upływem wyznaczonego przez organ odwoławczy siedmiodniowego terminu (przed rozpoczęciem biegu tego terminu) do skorzystania z uprawnień wynikających z treści naruszonego przepisu prawa;f) art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie niewyjaśnieniu jakimi przesłankami organ II instancji kierował się przy ponownym załatwieniu sprawy, w tym pominięciu decydującego elementu decyzji administracyjnej jakim jest należyte uzasadnienie przyczyn wydania fakultatywnej decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją pkt 3 Rozkazu Personalnego Nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] stycznia 2025 roku, jako naruszających prawo materialne i wydanych z naruszaniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał w pierwszej kolejności na brak zasadności zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej w 2024 roku. O ile otrzymanie niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej jest obligatoryjną przesłanką zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o tyle otrzymanie oceny dostatecznej stanowi przesłankę fakultatywną, o czym mówi materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji tj. art. 228 ust, 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny, ponadto podjęcie decyzji o zwolnieniu żołnierza z tejże podstawy nie może opierać się jedynie na ostatecznej opinii służbowej z oceną ogólną dostateczną. Zgodnie z tą ustawową dyspozycją, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej ale również można pozostawić w dalszej służbie, biorąc pod uwagę słuszny interes strony oraz konieczność dokonywania óć6hy tego interesu.Natomiast organy w niniejszej sprawie błędnie przyjęły, iż dostateczna ocena w opinii służbowej stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i organ ll instancji chcąc jedynie potwierdzić swoje stanowisko z góry nakierowane na zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej, pominął wszystkie okoliczności przemawiające na korzyść strony, powołując jedynie te, które mogą zostać dla strony negatywnie ocenione. Skarżący zwrócił uwagę, że zastosowany w powołanym wyżej przepisie zwrot "można", świadczy o uznaniowym charakterze decyzji wydanej na jego podstawie i wymaga od organu rozważenia słusznego interesu strony oraz interesu publicznego, tj. interesu Sił Zbrojnych, co podkreślone zostało również w orzecznictwie sądów administracyjnych.Organy wojskowe w niniejszej sprawie nie wyjaśniły powodów przebywania żołnierza na zwolnieniach lekarskich powołując się na te okoliczność, zapominając przy tym że zwolnienie lekarskie jest nieobecnością usprawiedliwioną wykorzystywaną celem leczenia i uzyskania zdrowia, które w przypadku służby wojskowej ma zasadnicze znaczenie, służba zaś wymaga poświęcenia, które często jest powodem jego utraty. Organ II instancji powołał się również na okoliczności pozostające poza okresem opiniowania służbowego w 2024 roku. Wskazał na brak meldunku skarżącego o odwołaniu wyjazdu służbowego, którego to obowiązku nie dopełnił w dniu [...] sierpnia 2023 roku, gdzie okres opiniowania za 2024 rok rozpoczął się nie wcześniej niż [...] sierpnia 2023 roku.Ponadto organ II instancji nie wyjaśnił przyczyn wszczęcia przez organ I instancji postępowania w sprawie zwolnienia w dniu [...] stycznia 2025 roku - to jest po tak długim okresie od sporządzenia i uzyskania waloru ostateczności opinii służbowej skarżącego.[...]. D. M. w odwołaniu wyjaśnił, że mimo otrzymania z opiniowania służbowego w 2024 roku oceny ogólnej dostateczny, to od otrzymanej oceny nie odwołał się do wyższego przełożonego, ponieważ z rozmów z jego przełożonymi wynikało, że pomimo wystawionej stosunkowo niskiej oceny w opinii służbowej będzie mógł dalej pełnić zawodową służbę wojskową oraz czynić starania wykazania lepszego wykonywania swoich obowiązków służbowych i uzyskania w kolejnym roku wyższej oceny z opiniowania służbowego jak w latach poprzednich. Wcześniej skarżący otrzymywał oceny od dobrej nawet do wzorowej.Zdaniem skarżącego powyższe okoliczności, pomimo otrzymania przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej, powinny stanowić dla organu podstawę do pozostawienia żołnierza w służbie mimo stosunkowo niskiej oceny otrzymanej w opinii służbowej w 2024 roku, biorąc pod uwagę w szczególności fakt otrzymania pierwszy raz takiej oceny podczas pełnienia dotychczasowej służby.Skarżący podniósł, że jego zaangażowanie w pełnienie zawodowej służby wojskowej w poprzednich latach zostało pominięte całkowicie przez organ wojskowy i nie jest zrozumiałym, aby jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej (żołnierza wyszkolonego i z pewnym już dorobkiem doświadczenia) faktycznie leżało w interesie Sił Zbrojnych, zwłaszcza w sytuacji obecnych zagrożeń spowodowanych konfliktem na Ukrainie. W ocenie skarżącego poprzednie opinie służbowe z wyższymi ocenami powinny być sygnałem dla dowódcy jednostki wojskowej oraz organu właściwego do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej do zastosowania innego środka, niż tego najbardziej dotkliwego dla strony, tj. zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 stycznia 2024 roku, sygn. akt II SA/Go 689/23). Żaden zaś przepis ustawy nie zabrania możliwości weryfikacji ostatecznej opinii służbowej, której trwałość nie jest bezwzględna, ponieważ w świetle art. 127 ust. 13 ustawy o obronie Ojczyny "dowódca jednostki wojskowej może z urzędu lub na polecenie wyższego przełożonego uchylić albo zmienić każdą opinię służbową, jeżeli: 1) wyjdą na jaw okoliczności mające wpływ na to opiniowanie w trakcie przeprowadzania opiniowania a nieznane opiniującemu; 2) nie było podstaw prawnych do wydania opinii służbowej; 3) opinia służbowa zawiera oczywiste błędy lub omyłki.".Skarżący wskazał również, że działanie organu I instancji sprawiło, iż nie będąc powiadomionym o statusie strony, nie miał możliwości realizacji przysługującego mu prawa wynikającego z art. 10 k.p.a. Z kolei organ II instancji zawiadomił pełnomocnika strony o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania pismem z dnia [...] marca 2025 r. doręczonym w dniu [...] marca 2025 r. i wyznaczającym na zaznajomienie się z tymi aktami termin 7 dni od dnia otrzymania tego pisma. Nie czekając nawet na otrzymanie zwrotnego potwierdzenia odbioru tego pisma organ II instancji - jeszcze przed jego faktycznym otrzymaniem przez pełnomocnika strony, to jest w dniu [...] marca 2025 r. - wydał zaskarżoną decyzję uniemożliwiając tym samym - również na etapie postępowania odwoławczego - jakikolwiek udział strony w tym postępowaniu. Strona nie mogła więc na żadnym etapie postępowania zgłosić wniosków dowodowych i doprowadzić do przeprowadzenia dowodów wykazujących jej słuszny interes w pozostawieniu jej w zawodowej służby wojskowej. Strona nie miała również możliwości zgłoszenia dowodów z zeznań świadków w postaci jej przełożonych, które wykazałyby, dlaczego nie doszło do wniesienia i przez stronę odwołania od Opinii służbowej i dlaczego też strona nie mogła przypuszczać, że wystawienie jej oceny dostatecznej z Opinii służbowy doprowadzi finalnie do jej zwolnienia zawodowej służbyW odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). sąd administracyjny w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.), sąd uchyla decyzję bądź postanowienie lub stwierdza ich nieważność, ewentualnie niezgodność z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.W ramach kontroli legalności działalności administracji publicznej sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).Stosując powyższe kryteria kontroli w badanej sprawie Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż nie stwierdzono naruszenia prawa, które by uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji.Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (DZ.U z 2024 poz. 248) zgodnie z którym, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.Dla zastosowania powołanego przepisu ustawy niezbędne jest wykazanie, że żołnierz zawodowy podlegał opiniowaniu służbowemu w wyniku którego otrzymał dostateczną ocenę ogólną i opinia ta jest ostateczna. Organ orzekający o zwolnieniu ze służby nie jest uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego celem zbadania zasadności ocen sformułowanych w opinii służbowej. Sąd administracyjny rozpatrując skargę na decyzję "wykonawczą" w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego ustala jedynie, czy zachodzi przesłanka zwolnienia oraz czy decyzja została podjęta przez właściwy organ i we właściwym trybie. Otrzymanie przez żołnierza ogólnej oceny dostatecznej w opinii służbowej może zatem stanowić dla organu podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jak i podstawę rozważenia pozostawienia żołnierza w służbie mimo niskiej oceny. Jest to jednak uprawnienie organu, z którego ma prawo skorzystać. Żadne względy natury osobistej żołnierza, takie jak: trudna sytuacja zdrowotna, rodzinna czy finansowa, nie mogą stanowić przeszkody dla zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w takiej sytuacji. Użyty w powołanym wyżej przepisie zwrot "można", świadczy o uznaniowym charakterze decyzji wydanej w omawianym przedmiocie. Granice uznania administracyjnego wyznacza przede wszystkim treść przepisów prawnych, a także istota i cel stosowania danej instytucji w sprawie indywidualnej. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA 2486/01).Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza więc, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, lecz musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w decyzji organu odwoławczego oraz Rozkazu Personalnego z dnia [...] stycznia 2025 r. jako przyczynę zwolnienia skarżącego organy wskazały uzyskanie ogólnej oceny dostatecznej, czyli przesłankę z art. 228 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. Ponadto akcentowano brak dyspozycyjności żołnierza wyrażającą się w wysokiej absencji (w 2024 r. wynosiła 69, a w 2025 - 10 dni nieobecności na służbie). Organ wskazał, że długotrwałe przebywanie żołnierza na zwolnieniach lekarskich ma demoralizujący wpływ na pozostałych żołnierzy pododdziału, skutkuje dodatkowym obciążeniem obowiązkami pozostałych żołnierzy oraz wywiera wpływ na jakość realizowanych przez pododdział zadań. Organ podkreślił, że dyspozycyjność jest jednym z podstawowych elementów stosunku prawnego polegającego na służbie w Siłach Zbrojnych RP. Częste niedyspozycje żołnierza w połączeniu ze znacznym obciążeniem zadaniami służbowymi często w wymiarze międzynarodowym, stawiane żołnierzom wymagania związane z profesjonalizacją Sił Zbrojnych oraz wynikającą z tego potrzebą ciągłej weryfikacji kwalifikacji i predyspozycji, zdaniem organu prowadzą do wniosku że żołnierz nie jest w stanie ponieść ciężaru służby. W tym przypadku interes społeczny tożsamy z interesem Sił Zbrojnych przeważa nad interesem strony.Zdaniem Sądu stanowisko organu ma oparcie w przepisach prawa materialnego oraz nie narusza granic uznania administracyjnego. Bezspornie skarżący uzyskał dostateczną ogólną cenę w opinii służbowej za 2024 r. Powyższa opinia stała się ostateczna. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na jej podjęcie wpływ miała nie tylko treść powyższej opinii służbowej, ale również inne okoliczności dotyczące sposobu wykonywania służby przez skarżącego. Długotrwałe przebywanie na zwolnieniach lekarskich świadczy o braku dyspozycyjności żołnierza oraz ma wpływ na sposób wykonywania obowiązków służbowych. Wskazać należy, że nie stanowi przeszkody do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej okoliczność, że dostateczna ogólna ocena w opinii służbowej była wynikiem usprawiedliwionej, niezawinionej przyczyny w postaci długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Organ jest uprawniony do oceny wpływu przebywania żołnierza na długotrwałych zwolnieniach lekarskich na sposób wykonywania obowiązków służbowych. Na decyzje organu o zwolnieniu nie ma też bezpośredniego wpływu wcześniejszy przebieg służby żołnierza zawodowego. Nie ma znaczenia jakie poprzednio opinie żołnierz uzyskał, bo decydujące znaczenie ma ta opinia, w której zawarto ocenę dostateczną. Poprzednie dobre opinie czy nagrody i pochwały mogą dawać wskazówkę dla zastosowania innego środka, wszak pozostaje on w gestii organu (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2243/15). Z uzasadnienia decyzji wynika, że analizując sprawę organ uwzględnił interes społeczny, który w badanej sprawie jest tożsamy z potrzebami Sił Zbrojnych. Jak podkreślił organ w badanej sprawie interes społeczny przeważa nad interesem strony.W ocenie Sądu argumentację organu należy uznać za prawidłową, mieści się bowiem ona w ramach wyznaczonych przez przepis prawa materialnego, nie przekracza granic uznania administracyjnego, ma również oparcie w materiale dowodowym sprawy.Ponownie wskazać trzeba, że w ramach sądowej kontroli legalności decyzji wydanych na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy o Obronie Ojczyzny badaniu podlega prawidłowość trybu podjęcia decyzji, prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego oraz argumentacja organu uzasadniająca zwolnienie żołnierza ze służby wojskowej, która nie może być dowolna. Kształtowanie polityki kadrowej należy natomiast do właściwych organów Sił Zbrojnych.Rozpatrując niniejszą sprawę należało mieć na uwadze, że osoby pełniące służbę, w odróżnieniu od osób podejmujących pracę na podstawie stosunku pracy, pozostają z władzą służbową w takim stosunku podporządkowania, który charakteryzuje się wysoką dyspozycyjnością, zarówno co do sposobu wykonywania służby, w tym pod względem pory i miejsca świadczenia pracy, jak i innych warunków należących do treści tego stosunku prawnego. Pracodawca ma tu szeroką możliwość jednostronnego kształtowania treści tego stosunku i doboru funkcjonariuszy. Jest to praca jednostronnie wyznaczana, w odróżnieniu od pracy umownie podporządkowanej, podlegającej przepisom kodeksu pracy. Jednakowoż ograniczenia równoważone są pewnymi przywilejami, do których m.in. zalicza się dodatkowe elementy uposażenia, dodatki, urlopy, czy trwałość stosunku służbowego gwarantowaną też enumeratywnie wyliczonymi przyczynami zwolnienia ze służby. W tej materii kognicja sądów administracyjnych jest ograniczona. Niepodobna wkraczać sądom kontrolującym legalność tego rodzaju aktów na grunt doboru członków danego korpusu, poza przypadkami, w których jest to dopuszczone na mocy wyraźnego przepisu prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. III OSK 1534/24).Nie były zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). Stan sprawy pozwalał na wydanie decyzji merytorycznej. Nie był również zasadny zarzut naruszenia art. 10 kpa, który - jak wyżej zauważono - dla jego uwzględnienia wymagał wykazania, że stwierdzone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego w danej sprawie nie dowiedziono. W toku postępowania przed organem II instancji pismo organu z dnia [...] marca 2025 r zawierające zawiadomienie o możliwości skorzystania z prawa wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa) zostało odebrane przez pełnomocnika skarżącego w dniu [...] marca 2025 r. (k - 17 akt administracyjnych), natomiast decyzja II instancji wydana została w dniu [...] marca 2025 r., a jej doręczenie pełnomocnikowi nastąpiło w dniu [...]H kwietnia 2025 r. (k - 30 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika, że w okresie od daty otrzymania zawiadomienia w trybie art. 10 kpa do daty odebrania zaskarżonej decyzji skarżący nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych, wobec czego uzasadnione jest stanowisko że uchybienie powyższe nie miało wpływu na prawa strony wynikające z art. 10 § 1 kpa.Mając powyższe na uwadze, na postawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.. skarga została oddalona.