Postanowienie - II OSK 110/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 26 czerwca 2025
Teza
Zawieszono postępowanie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt II SAB/Po 130/24 w sprawie ze skargi B. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku postanawia zawiesićZawieszono postępowanie. rozbiórka obiektu budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt II SAB/Po 130/24 w sprawie ze skargi B. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku postanawia zawiesić
Data orzeczenia
26 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Małgorzata Miron
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 7 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 130/24 oddalił skargę B. D. (dalej: "skarżąca") na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku.W uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Poznaniu wskazał, że art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2025 r. poz. 418; dalej: "p.b."), który reguluje kwestie podnoszone przez skarżącą, to jest sytuację, w której obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4), a wobec takich sytuacji wskazuje na decyzyjne rozstrzyganie spraw, znajduje się w rozdziale 6 ww. ustawy. Jak natomiast stanowi jednak art. 72a p.b. postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa m.in. w art. 66 ust. 1 tej ustawy, wszczyna się z urzędu. W sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu, o czym w sprawie przesądza art. 72a p.b., brak jest podstaw do domagania się, by organ nadzoru budowlanego, gdy nie widzi podstaw do prowadzenia postępowania z urzędu, zobowiązany był wydać na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, a w konsekwencji by z brakiem wydania tego rodzaju aktu administracyjnego możliwe było wiązanie pozostawania przez ten organ w stanie bezczynności.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca podnosząc zarzuty naruszenia:- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") poprzez naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rzetelnie stanu sprawy, tj. zgodnie ze stanem faktycznym oraz nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale taki wpływ w istocie miało. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest należyte, ma charakter ogólnikowy. WSA w Poznaniu ograniczył się jedynie do argumentacji prawnej zbieżnej ze stanowiskiem organu, a pomija szereg argumentów prawnych podnoszonych przez skarżącą, zgłoszonych w zarzutach skargi;- art. 72a w związku art. 66 ust. 1 pkt 3 i 4 p.b. poprzez naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i tym samym jego wadliwe zastosowanie.Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.Po wniesieniu skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 24 lutego 2025 r., na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 2 p.p.s.a., wniósł o podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały wyjaśniającej: "Czy z uwagi na dyspozycję art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.) możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego na wniosek podmiotu, który żąda od organu podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny?". W przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, Prezes NSA wniósł o wyjaśnienie: "Czy organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, czy też wystarczającym jest poinformowanie pismem wnioskodawcy o podjętych działaniach?". Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt II OPS 2/25 i wyznaczono skład siedmiu sędziów do jej rozpoznania.Odpowiedź na postawione przez Prezesa NSA pytania prawne jest istotna dla oceny zarzutów kasacyjnych sformułowanych w przedmiotowej sprawie. Z tych względów rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyjaśnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny wskazanych przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych.W związku z tym zachodzi przesłanka do zawieszenie postępowania kasacyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku Prezesa NSA. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przez odesłanie zawarte w art. 193 zdanie pierwsze in principio p.p.s.a. przywołany przepis stosuje się odpowiednio do postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.., orzekł jak w sentencji postanowienia.