Postanowienie - III OZ 333/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 czerwca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Zarząd gminy (powiatu, województwa)6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (ar. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 568/24 w sprawie ze skargi J. G. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia 25 października 2024 r., nr VI/90/2024 w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa wsi T. oraz unieważnienia wyOddalono zażalenie. Wstrzymanie wykonania aktu, Zarząd gminy (powiatu, województwa)6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (ar. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 568/24 w sprawie ze skargi J. G. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia 25 października 2024 r., nr VI/90/2024 w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa wsi T. oraz unieważnienia wy
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
protest wyborczy / ważność wyboru Prezydenta RP
Typ sprawy
sprawa wyborcza / protest wyborczy
Etap
postępowanie w sprawie protestu wyborczego
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
ważność wyboru Prezydenta RP
protest wyborczy
samorząd terytorialny
uchwała rady gminy
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
27 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 568/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez J. G. (dalej także jako: skarżący) uchwały Rady Gminy K. z dnia 25 października 2024 r., nr VI/90/2024 w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa wsi T. oraz unieważnienia wyborów sołtysa wsi T.W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący argumentował zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały Rady Gminy K. tym, że jej wykonanie będzie skutkowało powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w następstwie przeprowadzenia ponownych wyborów sołtysa wsi T.Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd I instancji zaznaczył, że ciężar wykazania, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wywołania po stronie skarżącego szkody - i to o znacznych rozmiarach - lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnioskodawcy. Wniosek w tym zakresie powinien zawierać konkretne informacje o stanie faktycznym oraz okoliczności pozwalające na przyjęcie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd ocenia jedynie, czy w istocie wskazana przez skarżącego szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie dokonuje natomiast oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności.Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały nie wykazał jakichkolwiek okoliczności odnoszących się do przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji uznał za niewystarczające ogólnikowe - w jego ocenie - twierdzenia strony, że wykonanie uchwały skutkować będzie powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w następstwie przeprowadzenia ponownych wyborów sołtysa wsi T. Sąd I instancji zauważył bowiem, że skarżący nie wyjaśnił na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki w sytuacji wykonania uchwały przed rozpoznaniem skargi przez Sąd.Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącego, który wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia WSA we Wrocławiu przez uwzględnienie w całości zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania uchwały nr VI/90/2024 Rady Gminy K. z dnia 25 października 2024 r. w sprawie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa wsi T. oraz unieważnienia wyborów sołtysa wsi T. oraz o zasądzenie na jego rzecz od Rady Gminy K. zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie, zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały Rady Gminy K., będącą następstwem całkowicie niezasadnego uznania, że rzekomo: "skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały nie wykazał jakichkolwiek okoliczności odnoszących się do przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Za niewystarczające w tym zakresie uznać należy ogólnikowe twierdzenia strony, że wykonanie uchwały skutkować będzie powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w następstwie przeprowadzenia ponownych wyborów sołtysa wsi T. Skarżący nie wyjaśnił na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki w sytuacji wykonania uchwały przed rozpoznaniem skargi przez Sąd. Powyższe uniemożliwiło merytoryczną ocenę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały", w sytuacji gdy we wniosku o wstrzymanie wykonania uchwały Rady Gminy K. jednoznacznie wskazano, że ewentualne wykonanie uchwały nr VI/90/2024 skutkować będzie powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w następstwie przeprowadzenia ponownych wyborów sołtysa wsi T., co – mając na uwadze zasady logiki oraz doświadczenia życiowego - ewidentnie potwierdza zasadność złożonego wniosku.W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że oczywistym jest, że przeprowadzenie ponownych wyborów sołtysa wsi T. skutkować będzie objęciem tej funkcji przez osobę, która w takich wyborach uzyska największą liczbę głosów, a więc ponowne wybory może wygrać inna osoba niż ta, która uzyskała największą liczbę głosów w wyborach przeprowadzonych w dniu 29 września 2024 r., a które to wybory zostały unieważnione na mocy zaskarżonej w sprawie uchwały. W związku z tym w ocenie skarżącego, w przypadku uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu złożonej przez skarżącego skargi, usunięcie skutków zaistniałej sytuacji będzie bardzo trudne.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie podlegało oddaleniu. Prawidłowe jest bowiem stanowisko Sądu I instancji, który wskazując na ustawowe przesłanki determinujące możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu, stwierdził, że skarżący nie uzasadnił przekonująco możliwości ich wystąpienia w realiach rozpoznawanej sprawy.Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zasadą jest zatem wykonalność zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jednak może, choć nie musi - stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym koniecznym jest wykazanie zaistnienia okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona określonymi obowiązkami (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ma chronić, by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub żeby nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki.Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto, wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (uchwały).Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, chociaż i również tych wynikających z akt sprawy. Jednak to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Pierwszoplanową rolę odgrywa wola strony wnoszącej o wstrzymanie wykonania aktu, a więc to argumentacja wniosku będzie miała istotne znaczenie przy rozstrzyganiu o jego zasadności, nie można bowiem przenosić całego ciężaru poszukiwania okoliczności uzasadniających wniosek na sąd, który ma wniosek ten oceniać. W związku z tym za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały wydanej w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu wyborczego dotyczącego wyboru sołtysa wsi T. oraz unieważnienia wyborów sołtysa wsi T. z uwagi na brak przekonującego uzasadnienia przez skarżącego zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. Prawidłowo Sąd I instancji wywiódł, że o wyczerpującym uzasadnieniu okoliczności mających przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały nie może świadczyć samo lakoniczne stwierdzenie skarżącego, przedstawione na etapie złożenia wniosku o wstrzymanie, że wykonanie zaskarżonej uchwały skutkować będzie powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w następstwie przeprowadzenia ponownych wyborów sołtysa wsi T., przy jednoczesnym braku wskazania o jakie konkretnie skutki chodzi i w czym miałaby przejawiać się ich trudność do odwrócenia.Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o przeprowadzenie rozprawy, wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym