Postanowienie - III OZ 341/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 czerwca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Wyłączenie sędziego, Żołnierze zawodowi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1987/24 o oddaleniu wniosku P. M. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja od orzekania w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Ministra Obrony NarodowejOddalono zażalenie. Wyłączenie sędziego, Żołnierze zawodowi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1987/24 o oddaleniu wniosku P. M. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja od orzekania w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
27 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1987/24 oddalił wniosek P. M. (dalej także jako: skarżący) o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja od orzekania w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2024 r., nr 5324/DK w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.Sąd I instancji uznał, że okoliczności podnoszone przez skarżącego, tj. to "że sędzia jako przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest osobą współodpowiedzialną za przekroczenie uprawnień służbowych i poza procesowe bezprawne pozyskanie prawdopodobnie częściowo sfałszowanej niejawnej dokumentacji etatowej DKWS w K." stanowią jego subiektywne odczucia, które nie mają oparcia w obiektywnych okolicznościach i jako takie nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego.W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest podstaw do uznania, że okolicznością wywołującą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego jest sprawowanie przez niego funkcji przewodniczącego wydziału, w tym wydawanie przez niego zarządzeń w toku prowadzonych postępowań. Tym samym Sąd I instancji podkreślił, że nie jest dopuszczalne wyłączenie sędziego z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość zarządzeń z udziałem sędziego objętego wnioskiem w tej bądź innej sprawie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że z oświadczenia odebranego od sędziego Andrzeja Kołodzieja wynika, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Nie zachodzą również ustawowe przesłanki wynikające z art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli zaś sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złoży oświadczenie, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w określonej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie.Pismem z dnia 22 maja 2024 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja. Skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie, zarówno oświadczenie sędziego, którego dotyczy wniosek, jak i uzasadnienie skarżonego postanowienia, nie odnoszą się do stanu faktycznego oraz zarzutów podnoszonych we wniosku. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia stanowi w ocenie skarżącego jedynie przywołanie przepisów prawa, opatrzone szczątkowym komentarzem, bez analizy powołanych faktów i dowodów.Skarżący wskazał, że Sąd I instancji nie dostrzega rażącego naruszenia prawa w udziale Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarówno w pozaprocesowym fabrykowaniu dokumentów, które nie będąc formalnie dopuszczone w toku postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiły podstawę orzeczenia, jak i w fakcie, iż Przewodniczący Wydziału regularnie przedkładał składom orzekającym jedynie wybrane, szczątkowe dokumenty ze spraw skarżonych przez wnioskodawcę, zamiast kompletnych akt administracyjnych, o które powinien zwrócić się do organu.W piśmie z dnia 25 czerwca 2025 r. skarżący wniósł o przesłuchanie go w formie wideokonferencji w toku posiedzenia niejawnego.Natomiast pismem z dnia 26 czerwca 2025 r. wniósł o uzupełnienie akt sprawy o pełne akta postępowania administracyjnego wskazując, że są one niekompletne.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Sąd I instancji dokonał rozpatrzenia wniosku o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Andrzeja Kołodzieja opierając się na przepisach art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a., w których wymienione są bezwzględne i względne przesłanki wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślone zostało jednocześnie, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odwoływać się do zobiektywizowanych i zindywidualizowanych przesłanek, które miałyby świadczyć o obawach co do bezstronności sędziego w odniesieniu do konkretnej, będącej przedmiotem rozpoznania, sprawy.Bazując na oświadczeniu sędziego WSA w Warszawie Andrzeja Kołodzieja, którego dotyczył wniosek skarżącego o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do wyłączenia go od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 p.p.s.a., a ponadto skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność złożonego przez sędziego WSA w Warszawie Andrzeja Kołodzieja oświadczenia.Skarżący nie kwestionował stanowiska Sądu I instancji co do niewystąpienia w sprawie innych przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy, wskazanych w art. 18 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., należy wyjaśnić, że obejmują one zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, jak i inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Przez stosunki osobiste należy rozumieć, w świetle ugruntowanego już orzecznictwa, zarówno sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych, relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (niezależnie od tego, czy wywołuje ona emocje pozytywne czy negatywne), gospodarczej (ekonomicznej). Natomiast inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć, np. wcześniejszych związków sędziego z daną, konkretną sprawą (poprzez wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji sędziego). Wyłączenie sędziego nie może jednak następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na bezstronność sędziego. Analizowany przepis nie może przy tym służyć do utrudniania działalności sądów. Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie podstaw wskazanych w art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2014 r., II OZ 1247/14). W sprawach, w których podstawą wyłączenia jest art. 19 p.p.s.a., do sądu należy nie tylko zbadanie, czy występują przyczyny (podstawy) wyłączenia, ale także czy z punktu widzenia doświadczenia życiowego przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1994 r., sygn. akt I PO 10/94, OSNP 1995/4, poz. 56). Przy czym należy podkreślić, że przyczyną fakultatywnego wyłączenia sędziego jest wyłącznie okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności konkretnego sędziego – wyłącznie w danej sprawie.W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził żadnych nieprawidłowości przy rozpoznawaniu wniosku o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Andrzeja Kołodzieja od orzekania w niniejszej sprawie, a tym samym uznał, że zażalenie skarżącego nie jest zasadne. Skarżący nie wskazał na okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności objętego wnioskiem sędziego. Przedstawiane przez skarżącego okoliczności i zastrzeżenia co do prawidłowości wykonywania obowiązków Przewodniczącego Wydziału przez sędziego objętego wnioskiem, niepoparte zresztą żadną dokumentacją, mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia skarżącego z prowadzenia przez wskazanego sędziego innych jego spraw. Skarżący nie wyjaśnił zresztą, w jaki sposób podnoszona przez niego kwestia mogłaby wpłynąć na ewentualny brak bezstronności sędziego Andrzeja Kołodzieja w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy.Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawieart. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.Odnosząc się natomiast do sformułowanego przez skarżącego wniosku o przesłuchanie go w formie wideokonferencji, uwzględniając charakter przedmiotu zaskarżenia oraz przewidzianego w art. 106 § 3 p.p.s.a. zakresu dopuszczalnego postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wniosek ten należało ocenić jako oczywiście niedopuszczalny. Zgodnie z przywołanym przepisem przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest prowadzenie wyłącznie uzupełniającego dowodu z dokumentu. W nawiązaniu zaś do podnoszonej przez skarżącego niekompletności akt postępowania administracyjnego wskazać należy, że nie jest to przedmiotem badania i oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego zażalenie od postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego od orzekania w niniejszej sprawie.. zakresu dopuszczalnego postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wniosek ten należało ocenić jako oczywiście niedopuszczalny. Zgodnie z przywołanym przepisem przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest prowadzenie wyłącznie uzupełniającego dowodu z dokumentu. W nawiązaniu zaś do podnoszonej przez skarżącego niekompletności akt postępowania administracyjnego wskazać należy, że nie jest to przedmiotem badania i oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego zażalenie od postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego od orzekania w niniejszej sprawie.