Postanowienie - I OW 62/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 czerwca 2025
Teza
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Zasiłki stałe643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (ar. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Torunia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Torunia a Burmistrzem Miasta i Gminy L. przez wskazanie organu właściwego w sprawie refundacji świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wraz ze składami na ubezpieczenieOdrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Zasiłki stałe643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (ar. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Torunia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Torunia a Burmistrzem Miasta i Gminy L. przez wskazanie organu właściwego w sprawie refundacji świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wraz ze składami na ubezpieczenie
Data orzeczenia
27 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
UZASADNIENIE
PISMEM Z 7 MARCA 2025 R. PREZYDENT MIASTA TORUNIA WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A BURMISTRZEM MIASTA I GMINY L. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO W SPRAWIE REFUNDACJI ŚWIADCZEŃ Z POMOCY SPOŁECZNEJ W FORMIE ZASIŁKU STAŁEGO WRAZ ZE SKŁADAMI NA UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE ORAZ ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNEGO NA ZAKUP ŻYWNOŚCI PRZYZNANYCH K.S., DALEJ: "ZAINTERESOWANY".W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Toruniu wpłynął wniosek zainteresowanego o pomoc w formie zasiłku stałego oraz świadczenia pieniężnego na zakup żywności. W toku postępowania ustalono, że zainteresowany jest osobą bezdomną. Z uwagi na fakt, że ostatni stały adres zameldowania posiada w gminie L., Ośrodek wydał decyzję przyznającą pomoc, a następnie przesłał notę księgową wraz z kompletem dokumentów do Gminy L. w celu otrzymania zwrotu poniesionych kosztów. Dnia 14 lutego 2025 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Toruniu wpłynęło pismo z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., w którym poinformowano, że nie zgadza się na refundację świadczeń przyznanych zainteresowanemu.W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta i Gminy L. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że wprawdzie zainteresowany został w dniu 19 lutego 2001 r. zameldowany na pobyt stały w Gminie L., ale tego samego dnia został także wymeldowany, co rodzi wątpliwości co do prawidłowości zameldowania zainteresowanego. Zaznaczył, że w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym zgłoszenie urodzenia dziecka dokonane we właściwym urzędzie stanu cywilnego zastępowało zameldowanie. Wywiódł, że akt urodzenia zainteresowanego został sporządzony w Urzędzie Stanu Cywilnego w Toruniu, ponieważ tam zamieszkiwała jego matka, która była zameldowana na pobyt czasowy w Toruniu i nie posiadała adresu stałego zameldowania. Wskazał, że matka zainteresowanego była wymeldowana z adresu zameldowania na pobyt stały w L. od 16 czerwca 1997 r. W ocenie organu powoduje to, że zainteresowany nigdy nie posiadał prawidłowego zameldowania na pobyt stały w Gminie L. Ponadto wskazał, że o uznaniu zainteresowanego za mieszkańca Torunia świadczy adnotacja zamieszczona w aktach sprawy.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.Spór o właściwość pomiędzy tymi organami ma miejsce, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy albo gdy każdy z organów uważa, że nie jest właściwy do załatwienia sprawy. Taka sytuacja zachodzi tylko w rozstrzyganiu przez organy administracji sprawy indywidualnej, podlegającej załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej.Rozpoznawana sprawa dotyczy sporu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej zwrotu wydatków na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu.Analiza zacytowanego powyżej przepisu wskazuje, że nie odnosi się do organów administracji publicznej, lecz do samych gmin, tj. jednostek samorządu terytorialnego. Odnotować w tym miejscu należy, że rozliczenia między gminami dokonywane na podstawie art. 101 ust. 7 u.p.s. nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, a zatem nie można mówić o wystąpieniu w tych sprawach sporu o właściwość, do którego rozstrzygnięcia właściwy byłby Naczelny Sąd Administracyjny. Spór o zwrot wydatków nie ma bowiem charakteru administracyjnego, a stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm.) – por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I OW 248/13.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.O zwrocie całego uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a..