Postanowienie - I OW 30/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 czerwca 2025
Teza
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej643 Spory o właściwość międz. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza a Wójtem Gminy W. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku W.G. umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia wskazać Wójta Gminy W. jakoWskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej643 Spory o właściwość międz. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza a Wójtem Gminy W. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku W.G. umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia wskazać Wójta Gminy W. jako
Data orzeczenia
27 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
UZASADNIENIE
PISMEM Z 13 LUTEGO 2025 R. PREZYDENT MIASTA D. G. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A WÓJTEM GMINY W. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU O UMIESZCZENIE W. G., DALEJ: ZAINTERESOWANY, W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ.W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że zainteresowany jest osobą przewlekle chorą, ma problemy z samodzielnym poruszaniem się i zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych oraz wymaga całodobowej opieki. Zaznaczył, że zainteresowany zamieszkiwał w D. G., gdzie miał mieszkanie, które wraz z żoną przepisał pasierbicy, ustanawiając jednocześnie prawo dożywotniego zamieszkania. W dniu 14 października 2024 r. zainteresowany został przyjęty do O.M.P. i H.B. w T. Z diagnozy pracownika socjalnego sporządzającego wywiad środowiskowy wynika, że zainteresowany nie może wrócić do D. G., bo mieszkanie zostało sprzedane, a zainteresowany zrzekł się prawa dożywocia, wyrażając zgodę na wykreślenie tego prawa z księgi wieczystej nieruchomości, a następnie 24 października 2024 r. został zameldowany na pobyt stały w miejscowości M. w Gminie W. w miejscu zamieszkania pasierbicy. W ocenie wnioskodawcy oznacza to, że od października 2024 r. najważniejsze sprawy życiowe zainteresowanego nie koncentrują się w D. G., ale w Gminie W. Zaznaczył także, że zainteresowany nie ma w D. G. żadnych bliskich osób mogących zapewnić mu stałą opiekę, której wymaga ze względu na swój wiek i stan zdrowia.W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy W. wniósł o wskazanie wnioskodawcy jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowany od 14 października 2024 r. przebywa w O.M.P. i H.B. w T. Zainteresowany w żaden sposób nie jest związany z Gminą W., a jego zameldowanie było wyłącznie związane i nakierowane na umieszczenie go docelowo w placówce opiekuńczej. W ocenie organu Gminy W. nie można uznać za centrum interesów życiowych zainteresowanego. Na terenie Gminy nie przebywa również jego rodzina, a życie zainteresowanego przed przyjęciem do wskazanego powyżej ośrodka koncentrowało się w D. G.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.Rozpoznając wniosek Prezydenta Miasta D. G., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy W. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie zainteresowanego w domu pomocy społecznej.Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu (ust. 2a).Przenosząc treść zacytowanych powyżej przepisów na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że zainteresowany od dnia 24 października 2024 r. przebywa w O.M.P. i H.B. w T., tj. placówce zapewniającej całodobową opiekę. Należy jednakże zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych nie wskazano, na jakiej podstawie zainteresowany przebywa w tej placówce, co uniemożliwia określenie czy pobyt ten spełnia przesłanki określone w art. 101 ust. 2a u.p.s. Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy, a w szczególności oświadczenia zainteresowanego o jego stanie majątkowym, nie posiada on prawa do lokalu mieszkalnego, co pozwala uznać go za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. Zgodnie bowiem z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego pobyt w hostelach, hotelach, szpitalach czy placówkach pomocy, nie służy realizacji funkcji mieszkaniowej, a zajmowane pomieszczenia w takich placówkach nie mogą zostać uznane za mieszkanie. Oznacza to, że właściwość organu w niniejszej sprawie powinna być wyznaczona z uwzględnieniem miejsca ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Skoro zatem, jak ustalono to w toku postępowania, ostatnim miejscem zameldowania zainteresowanego na pobyt stały był adres w M., gmina W., to organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy W. Zaznaczyć przy tym należy, że art. 101 ust. 2 u.p.s. jako okoliczność rozstrzygającą o właściwości organu nakazuje uznać sam fakt zameldowania na pobyt stały, a nie zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu co do uczynienia z określonej miejscowości centrum jej interesów życiowych, czy związki z tą miejscowością.Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.., orzekł jak w postanowieniu.