Postanowienie - I OW 31/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 czerwca 2025
Teza
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Zasiłek dla bezrobotnych643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytor. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu P. a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego przez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy odmowy lub przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych dla M.S. postanawia wskazać StarosWskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Zasiłek dla bezrobotnych643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytor. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu P. a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego przez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy odmowy lub przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych dla M.S. postanawia wskazać Staros
Data orzeczenia
27 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
UZASADNIENIE
PISMEM Z 13 LUTEGO 2025 R. STAROSTA POWIATU POZNAŃSKIEGO WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A MARSZAŁKIEM WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ZAŁATWIENIA SPRAWY ODMOWY LUB PRZYZNANIA PRAWA DO ZASIŁKU DLA BEZROBOTNYCH DLA M. S., DALEJ: ZAINTERESOWANA.W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że decyzją z 4 maja 2023 r. uznał zainteresowaną za osobę bezrobotną. Decyzją z 14 czerwca 2023 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego orzekł o przyznaniu jej prawa do zasiłku na okres 180 dni. Z uwagi na przekroczenie okresu 90 dni niezdolności do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym zainteresowana utraciła status oraz prawo do zasiłku z dniem 15 sierpnia 2023 r. o czym orzeczono decyzją Starosty Powiatu Poznańskiego z 30 sierpnia 2023 r.Następnie decyzją z 23 sierpnia 2023 r. zainteresowana ponownie uznana za osobę bezrobotną, ale odmówiono przyznania jej prawa do zasiłku. W dniu 20 października 2023 r. zainteresowana podjęła pracę, w związku z czym została wyrejestrowana z ewidencji osób bezrobotnych. Z uwagi na powzięcie informacji, że zainteresowana zatrudniona była w Niemczech, Starosta wznowił z urzędu postępowanie w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku. Decyzją z 8 sierpnia 2024 r. orzeczono o uchyleniu decyzji Starosty z 23 sierpnia 2023 r. w części dotyczącej odmowy przyznania zainteresowanej prawa do zasiłku. Marszałek decyzją z 27 września 2024 r. odmówił przyznania zainteresowanej prawa do zasiłku.Decyzją z 18 grudnia 2023 r. Starosta Powiatu Poznańskiego orzekł o uznaniu zainteresowanej za osobę bezrobotną. Następnie decyzją Starosty Powiatu Poznańskiego z 5 lutego 2024 r. orzeczono o utracie przez zainteresowaną statusu osoby bezrobotnej w związku z podjęciem zatrudnienia. Zdaniem wnioskodawcy w tak ustalonym stanie faktycznym organem właściwym w sprawie jest Marszałek Województwa Wielkopolskiego.W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Wielkopolskiego wniósł o wskazanie Starosty Powiatu Poznańskiego jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów o promocji zatrudnienia wyłącznie wydanie decyzji przez Starostę Powiatu Poznańskiego pozwala na kontynuację pobierania przez zainteresowaną zasiłku dla bezrobotnych, co leży w słusznym interesie strony na podstawie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a. Wskazał także, że zainteresowanego nie wyczerpała poprzedniego prawa do zasiłku, gdyż wykorzystała jedynie 108 ze 180 dni przysługiwania zasiłku.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.Rozpoznając wniosek Starosty Powiatu Poznańskiego, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia załatwienia sprawy odmowy lub przyznania zainteresowanej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 214 z późn. zm.), dalej: u.p.z., na którą powołują się pozostające w sporze organy, została uchylona z dniem 1 czerwca 2025 r. na podstawie art. 460 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620, z późn. zm.). Odnotować jednakże należy, że w myśl art. 433 ust. 1 i 6 tej ustawy postępowania w sprawach indywidualnych, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, przy czym w przypadku osoby, która utraciła status bezrobotnego albo poszukującego pracy na podstawie przepisów uchylonej ustawy, ponowne nabycie statusu bezrobotnego albo poszukującego pracy może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji, po upływie okresu wskazanego w uchylonej ustawie, przy spełnieniu warunków wynikających z niniejszej ustawy. Oznacza to, że wskazanie organu właściwego w rozpoznawanej sprawie powinno nastąpić na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zadania samorządu województwa w zakresie polityki rynku pracy zostały uregulowane w art. 8 u.p.z. Przepis ten przewiduje m.in., że do zadań samorządu województwa należy realizowanie zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, oraz państw, z którymi Rzeczpospolita Polska zawarła dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w szczególności wydawanie decyzji w sprawach wymienionych w art. 8a (art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c u.p.z.). Przyjąć zatem należy, że w pozostałych przypadkach rozstrzygnięcia w sprawach bezrobotnych wydawane są przez starostę na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a u.p.z. z uwzględnieniem art. 9d ust. 3 u.p.z., tj. przypadku, gdy marszałek ustali, że okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez bezrobotnego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie, o którym mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. b i c, mają wpływ na wysokość lub okres pobierania zasiłku, o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.z. W sytuacji takiej marszałek województwa wydaje decyzję, która powoduje ustanie bytu prawnego decyzji, wydanej przez starostę na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.z. Również zatem w tym przypadku pierwszeństwo wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej należy do starosty.W świetle powyższych wywodów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organem właściwym do załatwienia sprawy odmowy lub przyznania zainteresowanej prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest Starosta Powiatu Poznańskiego.Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.., orzekł jak w postanowieniu.