Postanowienie - I OW 57/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 27 czerwca 2025
Teza
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej643 Spory o właściwość międz. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem P. a Prezydentem Miasta Tarnobrzega przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku R.D-Ch. w sprawie skierowania całkowicie ubezwłasnowolnionego G.B. do domu pomocy społecznej postanawia wskaWskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy. Spór kompetencyjny/Spór o właściwość, Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej643 Spory o właściwość międz. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem P. a Prezydentem Miasta Tarnobrzega przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku R.D-Ch. w sprawie skierowania całkowicie ubezwłasnowolnionego G.B. do domu pomocy społecznej postanawia wska
Data orzeczenia
27 czerwca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Jerzy Siegień
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
UZASADNIENIE
PISMEM Z 17 MARCA 2025 R. BURMISTRZ P. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA T. W SPRAWIE WSKAZANIE ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU R. D.-CH., DALEJ: ZAINTERESOWANA, O SKIEROWANIE CAŁKOWICIE UBEZWŁASNOWOLNIONEGO G. B., DALEJ: RÓWNIEŻ UBEZWŁASNOWOLNIONY, DO D.P.S.D.O.P.P.CH. W M.W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że G. B. jako osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym został skierowany decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z 28 kwietnia 2010 r. do domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie. Następnie decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. z 17 maja 2010 r. został on umieszczony w D.P.S.d.D.i M.N.I.Z.S.S. k w T. W trakcie pobytu w placówce G.B. uzyskał pełnoletność i został całkowicie ubezwłasnowolniony, a postanowieniem Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z 17 lutego 2012 r. ustanowiono dla niego opiekuna prawnego w osobie zainteresowanej. W dniu 10 marca 2025 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wpłynęło pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. wraz z dokumentacją i wnioskiem zainteresowanej w sprawie umieszczenia ubezwłasnowolnionego w D.P.S.d.O.P.P.Ch. w M., pow. B.W ocenie wnioskodawcy fakt pierwotnego skierowania ubezwłasnowolnionego do domu pomocy społecznej decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z 28 kwietnia 2010 r. kształtuje właściwość tego organu w czasie, w jakim orzeczenie to pozostaje w obrocie prawnym. W sytuacji ponownego skierowania ww. do innego domu pomocy społecznej ww. decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. traci moc prawną.Wnioskodawca zaznaczył, że ubezwłasnowolniony jest mieszkańcem T. i posiada opiekuna prawnego, którego miejscem zamieszkania również jest T. Wskazał, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Ponadto zainteresowana przedstawiła postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z 13 stycznia 2025 r. zezwalające na umieszczenie ubezwłasnowolnionego w innym domu pomocy społecznej dla osób z niepełnosprawnością umysłową dla dorosłych lub domu pomocy społecznej dla osób chorych psychicznie. Wywiódł, że sprawa dotycząca przeniesienia do innego domu pomocy społecznej jest w istocie sprawą o umieszczenie w domu pomocy społecznej w innej miejscowości i właściwość miejscowa organu powinna być ustalana zgodnie ze względu na miejsce zamieszkania opiekuna prawnego osoby, której wniosek dotyczy. Zaznaczył ponadto, że Dyrektor D.P.S.d.O.P.Ch. w M. w piśmie z 9 grudnia 2024 r. wskazał, że przyjęcie ubezwłasnowolnionego do tej placówki nastąpi po wydaniu decyzji o umieszczeniu przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w U. D.W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta T. wniósł o wskazanie Burmistrza P. jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że organem właściwym we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej jest organ gminy, który spowodował skierowanie osoby do tego typu placówki. Podniósł, że decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki pozostaje w obrocie prawnym, a decyzją taką w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z 28 kwietnia 2010 r. Decyzja ta nie była bowiem decyzją terminową ani nie została uchylona. W ocenie Prezydenta uzyskanie pełnoletności w czasie pobytu w placówce oraz okoliczność ustanowienia opiekuna prawnego i jego zamieszkiwanie na terenie miasta T. nie powodują zmiany właściwości gminy.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.Rozpoznając wniosek Burmistrza P., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta T. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej o skierowanie ubezwłasnowolnionego do D.P.S.d.O.P.P.Ch. w M.Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednakże dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy – w myśl art. 101 ust. 6 u.p.s. – właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki.Jak wynika z nadesłanych akt sprawy, ubezwłasnowolnionego do domu pomocy społecznej skierowano decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z 28 kwietnia 2010 r., a umieszczenie go w D.P.S.d.D.i M.N.I.Z.S.S. w T. nastąpiło decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. z 17 maja 2010 r. W tym miejscu należy wskazać, że przepisy ustawy o pomocy społecznej w zakresie kierowania pensjonariuszy do domów pomocy społecznej rozróżniają instytucję skierowania do tego typu placówki (art. 59 ust. 1 i art. 106 ust. 6 u.p.s.) od decyzji o umieszczeniu w takiej placówce (art. 59 ust. 2 u.p.s.). Pojęciom tym nie można zatem przypisywać tożsamego znaczenia na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej. W konsekwencji powyższego oznacza to, że skoro art. 101 ust. 6 u.p.s. posługuje się pojęciem "skierowania do domu pomocy społecznej", to o właściwości miejscowej decyduje wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, a nie decyzji o umieszczeniu w takiej placówce.W świetle powyższych wywodów z uwagi na wydanie decyzji z 28 kwietnia 2010 r. o skierowaniu ubezwłasnowolnionego do domu pomocy społecznej przez kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. działającego z upoważnienia ówczesnego Wójta Gminy P., za organ właściwy do wydania decyzji w sprawie wniosku zainteresowanej o skierowanie ubezwłasnowolnionego do D.P.S.d.O.P.P.Ch. w M należało uznać Burmistrza P.Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.., orzekł jak w postanowieniu.