Postanowienie SN z 28 stycznia 2005, sygn. II CK 417/04
Data orzeczenia
28 stycznia 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Stanisław Dąbrowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 28 stycznia 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący)
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie z wniosku G. S., H. S., Spółdzielni Mieszkaniowej w S. oraz M. G.
o odłączenie działek i urządzenie nowych ksiąg wieczystych,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2005 r.,
kasacji wnioskodawcy Spółdzielni Mieszkaniowej w S. od postanowienia Sądu
Okręgowego w P. z dnia 27 lutego 2004 r., sygn. akt II Ca 1830/03, II Ca (…),
oddala kasację
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 21 maja 2003 r. oddalił wniosek
Spółdzielni Mieszkaniowej w S. i małżonków G. i H. S. w części dotyczącej odłączenia
działki nr (...)/36 z KW (...)7 i wpisu prawa użytkowania wieczystego i prawa własności
budynku na rzecz małżonków G. i H. S. oraz odłączenia działki nr (...)/17 z KW (...)5 i
wpisu prawa własności na rzecz małżonków G. i H. S., a także oddalił wniosek
Spółdzielni Mieszkaniowej w S. i M. G. [L.dz. Kw (…)3 – (…)/97] w części dotyczącej
odłączenia działki nr (...)/2 z KW (...)7 i wpisu prawa użytkowania wieczystego i prawa
własności budynku na rzecz M. G. oraz odłączenia działki nr (...)/4 z KW (...)5 i wpisu
prawa własności na rzecz M. G.
Sąd Rejonowy ustalił, że właścicielem działek o numerach (...)/17 i (...)/4, które
zapisane są w księdze wieczystej KW (...)5 jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w S., zaś z
treści księgi wieczystej KW (...)7 wynika, że właścicielem nieruchomości jest Gmina S.,
a użytkownikiem wieczystym wpisanym do dnia 30 października 2091 Spółdzielnia
2
Mieszkaniowa w S.. Natomiast z oświadczeń stron z umów notarialnych dotyczących
opisów budynków, jak i z dokumentów geodezyjnych wynika, że budynki wybudowane
zostały częściowo na nieruchomości stanowiącej własność Spółdzielni, a częściowo na
nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni, z tym że granica działek
przebiega w sposób uniemożliwiający podział budynków na odrębne nieruchomości tj.
by ściany zbiegały się w granicy działek. Na gruncie tych ustaleń Sąd Rejonowy uznał,
że budynki nie mogą podlegać dwojakiej regulacji prawnej, a co za tym idzie,
przytoczone ramy wniosków dawały podstawę do ich oddalenia.
Sąd Okręgowy w P. pogląd ten aprobował, toteż postanowieniem z dnia 27 lutego
2004 r. oddalił apelację wnioskodawców.
W kasacji - opartej na drugiej podstawie z art. 3931
k.p.c. - Spółdzielnia
Mieszkaniowa w S. zarzuciła naruszenie art. 62613
i 6288
k.p.c., i wniosła o uchylenie
zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece dział
drugi księgi wieczystej obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego.
Przed dokonaniem wpisów dotyczących użytkowania wieczystego zamieszcza się przez
wszystkie łamy tego działu: „Wpisy dotyczące użytkowania wieczystego". Jeżeli na
gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste znajduje się budynek stanowiący odrębną
nieruchomość, napis ten uzupełnia się przez dodanie tekstu „oraz własności budynku i
urządzenia stanowiącego odrębną nieruchomość" /§39 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów Dz.
U. Nr 102, poz. 1122/.
Zarówno przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece, jak i rozporządzenie
Ministra Sprawiedliwości nie przewidują natomiast sposobu zakładania i prowadzenia
księgi wieczystej dla części budynku, jak to ma miejsce w sprawie. Jest to konsekwencją
tego, że obowiązujące prawo nie zna odrębnej własności części budynku (choć zna
odrębną własność lokalu) ani poszczególnych kondygnacji budynku. Obowiązujące
prawo przewiduje jedynie, iż na podstawie przepisów szczególnych budynki mogą
stanowić odrębną od gruntu własność. Są to między innymi budynki wzniesione na
gruncie Skarbu Państwa lub należącym do gminy czy związku gmin przez wieczystego
użytkownika albo nabyte przez niego przy zawarciu umowy o oddaniu gruntu w
użytkowanie wieczyste. Odrębna własność tych budynków występuje jednak zazwyczaj
jako prawo związane z określonym prawem rzeczowym na nieruchomości gruntowej, na
3
której znajduje się budynek, najczęściej z użytkowaniem wieczystym gruntu.
Użytkowanie wieczyste jest w tym wypadku prawem głównym, bez którego odrębna
własność budynku nie może powstać.
W rezultacie należało uznać, że skoro obecnie obowiązujące prawo nie
przewiduje odrębnej własności części budynku, to zasadnie Sądy niższej instancji
oddaliły wniosek o jej wpis do księgi wieczystej.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.