Wyrok - II OSK 1755/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Planowanie przestrzenne, zagospodarowanie przestrzenne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2564/22 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium OdwoławcOddalono skargę kasacyjną. Planowanie przestrzenne, zagospodarowanie przestrzenne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2564/22 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławc
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Tematy
planowanie przestrzenne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Grzegorz Rząsa
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2564/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę K. B. (dalej: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach (dalej: "Kolegium") z 22 września 2022 r. nr SKO.4000-1204/2022. Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Wodynie (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") z 26 maja 2022 r. nr 11/2022, którą ustalono warunki zabudowy dla pobudowanego budynku gospodarczego - stodoły o konstrukcji murowanej wypełnionej deskami drewnianymi i pobudowanego ganku będącego rozbudową budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości W., gmina W..2. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości oraz zarzucając:1) niezastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503; dalej "u.p.z.p.") który gwarantuje, zgodnie z wykładnia literalną, każdemu współwłaścicielowi stodoły i nielegalnie zbudowanemu ganku przy domu prawo do zagospodarowania terenu w granicach ustawy, a więc w granicach art. 199 k.c. i przez uznanie, że postępowanie o zniesienie współwłasności między stronami niniejszego postępowania jest nieistotne prawnie;2) niezastosowaniu art 6 ust. 2 u.p.z.p. gwarantującego ochronę własnego interesu prawnego skarżącej wyznaczonego prawem współwłasności budynku usytuowanego na objętej decyzją o zagospodarowaniu przestrzennym przy ustalaniu zagospodarowaniu terenów gospodarstwa należącego przez wnioskodawcę, który jak ustalono w zaskarżonym wyroku legalizuje samowolę budowlaną popełnioną przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego o powierzchni 12 hektarów uzasadniających wyłączenie zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. na mocy art. 61 ust. 4 tejże ustawy w odniesieniu do nieruchomości objętej warunkami zabudowy;3) zastosowaniu art. 61 ust. 1 u.p.z.p. zgodnie z wykładnią jaka wykształciła się w odniesieniu do przyszłych zamierzeń inwestycyjnych; do rzeczy już istniejących nielegalnie zbudowanych: stodoły i ganka stanowiących już własność, także skarżącej co stanowi oczywistą obrazę art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie istoty własności.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się dodatkowo na niezgodność decyzji o warunkach zabudowy z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżanego wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie po przeprowadzeniu rozprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego zobowiązując sąd pierwszej instancji do rozważenia zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności z uwagi na fakt, że wynik tego postępowania wpływać może na legitymację materialną stron niniejszego postępowania.3. Pismem z 22 lipca 2023 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną A. N., Z. N. i T. J. (dalej: inwestorzy) wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej; oddalenie wniosku o wydanie postanowienia o zawieszeniu przedmiotowego postępowania z urzędu do czasu zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności, toczącego się przed Sądem Rejonowym w Siedlcach; oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.4. Pismem z 15 września 2023 r. skarżąca kasacyjnie podtrzymała swoje stanowisko w całości.5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:5.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.5.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.5.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).5.4. Bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. Stwierdzić trzeba, że przepis art. 6 ust. 1 u.p.z.p. odnosi się do podstaw prawnych kształtowania ładu przestrzennego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest plan miejscowy, tylko decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla pobudowanego budynku gospodarczego - stodoły o konstrukcji murowanej wypełnionej deskami drewnianymi i pobudowanego ganku będącego rozbudową budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości W., gmina W.. Natomiast art. 6 ust. 2 u.p.z.p. dzieli się na dwa punkty. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała, którego punktu dotyczy ten zarzut. Niezależnie od powyższego trzeba wskazać, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymaga, aby dla uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wnioskodawca musiał się legitymować prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co więcej, w świetle art. 63 ust. 1 u.p.z.p., w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. W myśl zaś art. 63 ust. 2 u.p.z.p., decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informację tej treści zamieszcza się w decyzji. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dla uzyskania warunków zabudowy nie jest konieczne legitymowanie się tytułem prawnym do nieruchomości. Uzyskanie tych warunków nie jest uzależnione od zgody właściciela lub współwłaściciela nieruchomości, a zatem dopuszczalne jest nawet pomimo jego wyraźnego sprzeciwu (por. np. wyroki NSA: z 21 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1913/23, z 13 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 524/18, z 14 listopada 2025, sygn. akt II OSK 1394/23 - CBOSA). Tym samym bez znaczenia jest okoliczność, że przed Sądem Rejonowym w Siedlcach toczy się, według twierdzeń skarżącej, postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności spornej nieruchomości.5.5. Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Przede wszystkim, przepis ten dzieli się na punkty, a w skardze kasacyjnej nie podano, która konkretnie jednostka redakcyjna przywołanego przepisu (tj. punkt) miała być naruszona i na czym naruszenie tej jednostki w realiach danej sprawy miało polegać. Pomijając już jednak tę wadę skargi kasacyjnej, należy przypomnieć, że, co do zasady, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się do inwestycji planowanych. Jednym z wyjątków od tej zasady jest m. in. procedura legalizacji samowoli budowlanej (por. wyrok TK z 29 grudnia 2007 r., sygn. P 37/06, OTK-A 2007/11/160). W niniejszej sprawie konieczność przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy została zresztą przesądzona wprost w prawomocnych wyrokach WSA w Warszawie z 31 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2110/18 oraz VII SA/Wa 2109/18 - wydanymi po rozpoznaniu skarg skarżącej. To m. in. na skutek tych wyroków PINB w Siedlcach postanowieniami z 17 lutego 2020 r. Nr 11/2020 i Nr 12/2020 nałożył obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Wskazać też trzeba, że w ramach procedury wydawania decyzji o w warunkach zabudowy nie bada się również zgodności inwestycji z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (por. np. wyroki NSA: z 14 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 1394/23, z 9 czerwca 2025 r., II OSK 948/24, z 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1286/22, z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2535/22 – CBOSA). Należy przypomnieć, że jeżeli chodzi o warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.), to nie chodzi tu o zgodność planowanego przedsięwzięcia z wszelkimi przepisami prawa, ale o zgodność z przepisami, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym ograniczenia w zabudowie, na danym terenie (por. np. wyrok NSA z 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1286/22 oraz wyrok NSA z 22 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 535/21 - CBOSA). Przykładowo, takimi przepisami mogą być określone nakazy lub zakazy zawarte w przepisach z zakresu ochrony środowiska, ochrony przyrody, lub ochrony zabytków. Zapewnieniu zgodności decyzji lokalizacyjnej z tego rodzaju regulacjami odrębnymi służy m. in. procedura uzgodnień, przewidziana w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. (por. np. wyrok NSA z 19 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 1115/23, CBOSA). Tymczasem przepisy prawa budowlanego regulują sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych (art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418), a nie kwestie związane z określeniem sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu (zob. art. 4 ust. 2 u.p.z.p.). Przepisy prawa budowlanego normują zupełnie inny etap postępowania inwestycyjnego, jakim jest etap realizacji inwestycji w postaci wykonania zaplanowanych robót budowlanych lub dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, uprzednio już ocenionej co do zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. np. wyrok NSA z 18 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2726/20; wyrok NSA z 9 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 948/24; wyrok NSA z 19 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 1394/23 - CBOSA).5.6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.., orzeczono jak w sentencji.