Postanowienie SN z 10 marca 2005, sygn. III CZ 2/05
Data orzeczenia
10 marca 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Kazimierz Zawada
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 10 marca 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)
SSN Tadeusz Domińczyk
SSA Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa G. F.
przeciwko (…) Spółdzielni Mieszkaniowej "A.(…)" w K.
o uchylenie uchwał, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu
10 marca 2005 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14
września 2004 r., sygn. akt I ACa (…),
oddala zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powódki G. F. od
wyroku tego Sądu z dnia 26.03.2004 r. przyjmując, że kasacja nie została należycie
opłacona. Podlegała bowiem opłacie w kwocie stałej, a została złożona przez radcę
prawnego. Uzasadniało to jej odrzucenie na podstawie art. 17 ustawy o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych.
W zażaleniu na to postanowienie powódka wniosła o jego uchylanie, zarzucając wadliwe
przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że wpis od kasacji winien być zapłacony bez wezwania
jej do uiszczenia tego wpisu, w sytuacji, gdy kasacja nie została wniesiona przez
kwalifikowanego pełnomocnika, a jedynie przez stronę wykonującą zawód radcy
prawnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2
Przepis art. 17 ustawy z dnia 13.06.1967 r. o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zmianami), który wymaga, aby
pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego i podlegające opłacie stałej były
przez nich opłacane bez wzywania o uiszczenie takiej opłaty, jest niewątpliwie
adresowany głównie do adwokatów i radców prawnych występujących w sprawie w
charakterze pełnomocników stron, choćby z tego względu, że w praktyce występowanie
adwokatów i radców prawnych jako stron we własnych sprawach zdarza się stosunkowo
rzadko.
Stwierdzenie to wynika nadto z faktu, że w przypadku postępowania przed
Sądem I i II instancji posiadanie przez określone osoby, będące stronami postępowania
sądowego, specjalnych kwalifikacji będących wynikiem wykonywania zawodu adwokata
lub radcy prawnego, nie jest przez przepisy k.p.c. eksponowane, jako przesłanka
stwarzająca dla tych przedstawicieli zawodów prawniczych szczególną sytuację
procesową w odniesieniu do uprawnień i obowiązków innych osób będących stronami
postępowania sądowego.
W tego rodzaju postępowaniach adwokat lub radca prawny będący stroną nie ma
zatem potrzeby ujawnienia faktu posiadanych kwalifikacji zawodowych i jako strona nie
może znajdować się w innej sytuacji procesowej niż osoby nie posiadające takich
kwalifikacji, co dotyczy zatem także zasad ponoszenia kosztów sądowych.
Sytuacja przedstawia się odmiennie w postępowaniu kasacyjnym. Art. 3933
§ 2
k.p.c., który miał zastosowanie w sprawie, zawiera bowiem szczególną regulację, która
przewiduje, że osoby posiadające określone przez ustawę kwalifikacje wynikające z
wykonywania zawodu, między innymi adwokata i radcy prawnego, z racji tych
kwalifikacji, są traktowane w sposób specjalny. Mogą bowiem osobiście złożyć kasację,
do czego co do zasady wymagany jest tzw. przymus adwokacki. Ustawodawca w tym
zakresie zrównał zatem pozycję procesową strony będącej adwokatem lub radcą
prawnym z pozycją strony reprezentowanej w procesie przez takie osoby jako
zawodowych pełnomocników.
Strony będące adwokatami lub radcami prawnymi nie mają też rzecz jasna
obowiązku osobistego wnoszenia kasacji i mogą we własnych sprawach korzystać także
z zastępstwa procesowego pełnomocników. Skoro jednak decydują się na złożenie
kasacji osobiście, to w konsekwencji nie powinny być traktowane odmiennie niż sami
zawodowi pełnomocnicy, ze wszystkimi następstwami przewidzianymi także przez art.
17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
3
Szczególne unormowanie przewidziane dotychczas w art. 3933
§ 2 k.p.c. jest
bowiem wynikiem założenia, że strona procesu będąca adwokatem lub radcą prawnym
we własnej sprawie posiada kwalifikacje równorzędne z zawodowym pełnomocnikiem.
Brak jest zatem przesłanek dla różnicowania sytuacji adwokata lub radcy prawnego
składającego kasację we własnej sprawie od sytuacji strony reprezentowanej przez
adwokata lub radcę prawnego.
Wymaga także podkreślenia, że takiej wykładni treści art.17 ustawy o kosztach
sądowych w sprawach cywilnych nie sprzeciwia się samo brzmienie tego przepisu. Jest
w nim bowiem mowa o pismach wnoszonych przez adwokatów i radców prawnych nie
zaś o pismach wnoszonych przez pełnomocników stron będących adwokatami lub
radcami prawnymi.
Taka treść przepisu art. 17 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
zezwala zatem przyjąć, że ma on zastosowanie również w przypadkach, gdy kasację
podlegającą opłacie stałej składa osobiście adwokat lub radca prawny będący stroną
postępowania.
Nie znajduje wobec tego uzasadnienia pogląd skarżącej, że radca prawny,
składający we własnej sprawie kasację podlegającą opłacie w wysokości stałej, nie ma
obowiązku uiszczenia tej opłaty bez wezwania ze strony Sądu do jej opłacenia. Dlatego
też zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlegało oddaleniu w oparciu
o treść art. 3941
§ 3 i 39814
k.p.c.