Postanowienie - I GZ 248/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 3 lipca 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Przywrócenie terminu, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 323/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 lipca 2024 r. nr 2001-IEE.7192.74.2024 w przedmiocieOddalono zażalenie. Przywrócenie terminu, Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 323/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 lipca 2024 r. nr 2001-IEE.7192.74.2024 w przedmiocie
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
3 lipca 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Małgorzata Grzelak
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
IWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 21 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 323/24, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w sprawie ze skargi S. L. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 8 lipca 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że z okoliczności zarysowanych przez wnoszącego skargę wynika, że miał on problemy zdrowotne, a nadto miał pod opieką małoletnią córkę żony. Sąd odnosząc się do tych wskazań stwierdził, że skarżący nie precyzuje, z jaką chorobą się zmagał, nadto nie załączył żadnych dokumentów potwierdzających, że w tym czasie chorował.Natomiast konieczność opieki nad osobą małoletnią, według Sądu, trudno uznać samą w sobie za na tyle absorbującą, by wyłączała podjęcie jakichkolwiek innych działań. W ocenie Sądu pierwszej instancji trudno nie zauważyć sprzeczności w twierdzeniach skarżącego, który jednocześnie ze względu na chorobę mającą powodować problemy z koncentracją i pamięcią nie miał zdolności do sporządzenia skargi, ale jednocześnie był zdolny do opieki nad małoletnią córką żony. Zdaniem Sądu w braku udokumentowanych informacji o stanie zdrowia skarżącego i jego sytuacji rodzinnej należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.IIZażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, który wniósł o uchylenie w całości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 21 maja 2025 r. oraz o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 8 lipca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z 17 maja 2024 r. z uwagi na brak winy w złożeniu ww. skargi w terminie, w związku ze stanem zdrowia skarżącego i koniecznością opieki nad małoletnią córką żony skarżącego.IIINaczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Na wstępie wyjaśnić należy, że postanowieniem z 16 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uznając go za spóźniony. W następstwie zażalenia skarżącego na ww. postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 marca 2025 r., sygn. akt I GZ 85/25, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku, gdy wojewódzki sąd administracyjny odrzucił skargę, jako wniesioną po upływie ustawowego terminu, to termin siedmiodniowy, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., biegnie od chwili, kiedy skarżący miał możliwość dowiedzieć się o uchybieniu terminu, czyli od dnia doręczenia mu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął bieg wraz z doręczeniem skarżącemu postanowienia odrzucającego skargę, tj. od 30 września 2024 r., zatem wniosek złożony 7 października 2024 r. został złożony w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę winien ocenić wniosek merytorycznie badając kwestie związane z brakiem winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu. Sąd pierwszej instancji odnosząc się do wniosku skarżącego w merytoryczny sposób stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu i wniosek o przywrócenie terminu oddalił zaskarżonym postanowieniem.Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 września 2010 r., II OZ 849/10; z 28 marca 2012 r., II OZ 179/12). Chodzi zatem o okoliczności całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Ponadto przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja skarżącego mająca świadczyć o niezawinionym uchybieniu terminu nie została uprawdopodobniona w sposób umożliwiający miarodajną ocenę tej argumentacji pod kątem przesłanek z art. 86-87 p.p.s.a.Skarżący uzasadnienie wniosku oparł na gołosłownym stwierdzeniu, że do uchybienia terminu doszło w wyniku jego problemów zdrowotnych oraz koniecznością opieki nad małoletnią córką żony, nie przedkładając jednocześnie żadnej dokumentacji dotyczącej jego stanu zdrowia, jak również na temat jego sytuacji rodzinnej. Takiej dokumentacji nie przedstawił również w toku postępowania zażaleniowego. Nie można zatem skonfrontować w żaden sposób powyższych twierdzeń strony z rzeczywistym stanem rzeczy.Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu pierwszej instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, co do tego, że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy.Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji., orzekł jak w sentencji.