sygn. II OZ 1154/25 19 sierpnia 2025 Naczelny Sąd Administracyjny

Postanowienie - II OZ 1154/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 sierpnia 2025

Teza
Oddalono zażalenie. Przywrócenie terminu, Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmio. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. i Z.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 193/25 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A.W. i Z.W. na uchwałę Rady Gminy Turek z dnia 20 czerwca 2002 r. nr XXXIV/217/02 w przedmiocie miejscowegoOddalono zażalenie. Przywrócenie terminu, Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmio. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. i Z.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 193/25 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A.W. i Z.W. na uchwałę Rady Gminy Turek z dnia 20 czerwca 2002 r. nr XXXIV/217/02 w przedmiocie miejscowego
Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono zażalenie
Typ sprawy sprawa cywilna
Etap zażalenie
Tryb posiedzenie niejawne
Tematy
planowanie przestrzenne samorząd terytorialny uchwała rady gminy
Role w sprawie
odwołujący apelujący / skarżący
Data orzeczenia 19 sierpnia 2025
Sąd Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący Leszek Kiermaszek
Rozstrzygnięcie

Oddalono zażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. i Z.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 193/25 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A.W. i Z.W. na uchwałę Rady Gminy Turek z dnia 20 czerwca 2002 r. nr XXXIV/217/02 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze Gminy Turek postanawia: oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 193/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił A.W. i Z.W. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do zupełnienia braków formalnych wniesionej skargi na uchwałę Rady Gminy Turek z dnia 20 czerwca 2002 r., nr XXXIV/217/02 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze Gminy Turek.W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności procesowej. Odwołując się do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.") stwierdził, że za przeszkodę w niedochowaniu terminu do dokonania czynności nie można było uznać okoliczności odebrania wezwania przez matkę skarżącej, która jest w podeszłym wieku i nie przekazała tejże przesyłki skarżącym. Doręczenie to było bowiem skuteczne w stosunku do skarżących (art. 72 § 1 P.p.s.a.). Brak przekazania skarżącym korespondencji w odpowiednim czasie, należy oceniać jako brak dochowania przez nich należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że w przypadku, gdy strona nie godzi się na doręczenie zastępcze dokonywane do rąk konkretnej osoby przebywającej pod adresem wskazanym jako adres korespondencyjny, tj. na doręczenie zgodne z treścią art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640, ze zm.), przykładowo do rąk osoby schorowanej i będącej w podeszłym wieku, która z przyczyn osobistych może swym działaniem wywołać niekorzystną dla skarżącego sytuację procesową, podmiot może dokonać na poczcie zastrzeżenia pocztowego przesyłek rejestrowanych. Niezłożenie stosownego zastrzeżenia pocztowego dotyczącego niedoręczania przesyłek niektórym domownikom powoduje, że skutki wszelkich zaniedbań tych osób, obciążają samego skarżącego. Ponadto, nie uzgadniając z domownikami sposobu informowania o wpływie korespondencji, skarżący wzięli na siebie ryzyko uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej.Zażalenie na postanowienie z dnia 13 czerwca 2025 r. wnieśli skarżący domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu podnieśli, że uchybienie terminu nie było przez nich zawinione, co zostało wykazane dołączonym do wniosku o przywrócenie terminu oświadczeniem matki skarżącej.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do treści art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 P.p.s.a.Z powyższego wynika, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne, które wystąpiły nagle i niespodziewanie oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody – w danych warunkach – nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby niestaranności lub lekkiego niedbalstwa.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku ich winy w uchybieniu terminu, a zatem nie wypełnili dyspozycji art. 87 § 2 P.p.s.a. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest to, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi zostały przesłane na adres skarżących wskazany w skardze i doręczone, wobec ich nieobecności dorosłemu domownikowi, w tym przypadku matce skarżącej.Zatem, wobec prawidłowego doręczenia wezwania, zgodnie z art. 72 § 1 P.p.s.a., nie można przyjąć, by brak przekazania przez dorosłego domownika przesyłki zawierającej wezwanie sądu i tym samym zwłoka w uzupełnienia braków formalnych skargi, nastąpiła bez winy skarżących. Wskazać należy, że dorosły domownik, odbierając przesyłkę zawierającą wezwanie podjął się jej przekazania skarżącym. Jak wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (por. postanowienia NSA z 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09; z 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11). Dla tej oceny nie mają znaczenia okoliczności podniesione w zażaleniu związane z wiekiem domownika. Sam fakt ukończenia przez domownika 80 lat nie usprawiedliwia twierdzeń, że z tego powodu domownik mógł zapomnieć i zapomniał o przekazaniu przesyłki pocztowej adresatom. W tym wieku sprawność intelektualna nie jest jeszcze ograniczona do tego stopnia, by uniemożliwiała zapamiętanie i przekazanie istotnych informacji o odebranej korespondencji, tym bardziej że - jak zaznaczono w zażaleniu – zwykle to matka skarżącej odbiera przesyłki kierowane do wszystkich domowników. Skarżący nie wskazali natomiast na żadne obiektywne okoliczności, które uniemożliwiły temu domownikowi zawiadomienie o skierowanej do nich korespondencji, np. nagłe pogorszenie stanu zdrowia czy inna nadzwyczajna, niespodziewana przeszkoda. Skoro dorosły domownik niezwłocznie nie zawiadomił skarżących o przesyłce sądowej, to znaczy, że dopuścił się zawinionego działania, a to w konsekwencji obciąża skarżących. Zaniedbania w tym zakresie wykluczają przyjęcie, że skarżący uchybili terminowi bez swojej winy.Co przy tym istotne, wskazywane okoliczności związane z doręczeniem wezwania starszemu domownikowi były związane z nieobecnością skarżących, którzy - co podkreślają - mając świadomość wieku matki skarżącej, nie podjęli stosownych działań celem zabezpieczenia swoich interesów procesowych. Ma zatem rację Wojewódzki Sąd Administracyjny, że od strony postępowania można i należy wymagać zapobiegliwości, przezorności, staranności i dbałości w prowadzeniu swoich spraw. Gdyby skarżący uprawdopodobnili, że to z przyczyn niezależnych od odbiorcy korespondencji lub nadzwyczajnej sytuacji, która sprawiła, że nie zostali poinformowani o doręczeniu przesyłki, wtedy można by rozważać taką sytuację za niezależną od strony skarżącej i uzasadniającą przywrócenie terminu.Nie przekonuje argumentacja zażalenia, że zastrzeżenia przesyłek rejestrowych mogłyby mieć negatywny wpływ na relacje panujące w domu pomiędzy skarżącymi a matką skarżącej. Są to bowiem jedynie subiektywne przekonania skarżących, które same w sobie niczego nie uprawdopodobniają.W tym stanie rzeczy, mając na uwadze treść art. 86 § 1 P.p.s.a., słusznie Sąd pierwszej instancji ocenił, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu skarżącym do uzupełnienia braków formalnych skargi.Podzielając to stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.