Postanowienie - I FZ 120/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 19 sierpnia 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Odrzucenie zażalenia, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 19 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 448/23 odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z 22 września 2023 r. nr 378000-COP1.4103.46.2023.ET.SZD w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od styczniaOddalono zażalenie. Odrzucenie zażalenia, VAT. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 19 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 448/23 odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z 22 września 2023 r. nr 378000-COP1.4103.46.2023.ET.SZD w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
19 sierpnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Marek Kołaczek
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 448/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej WSA lub Sąd I instancji) odrzucił zażalenie R.S. (określany dalej jako Skarżący, Podatnik) na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z 22 września 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2018 r.Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym.Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 448/23 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 448/23 odrzucającego skargę na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z 22 września 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2018 r.Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 14 kwietnia 2025 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w związku z art. 197 §2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." przez:a) podpisanie zażalenia lub nadesłanie podpisanego egzemplarza zażalenia,b) zwięzłe uzasadnienie zażalenia,c) określenie czy skarżący wnosi o uchylenie lub zmianę postanowienia,d) złożenie jednego podpisanego odpisu zażalenia.Nadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 14 kwietnia 2025 r. wezwano stronę do uiszczenia należnego w sprawie stałego wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100,00 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia zażalenia.Korespondencja sądu w zakresie wezwania do usunięcia dostrzeżonych braków zażalenia oraz powinności uiszczenia wpisu sądowego skierowana do pełnomocnika skarżącego (jedną przesyłką) - po raz pierwszy była awizowana 18 kwietnia 2025 r. (k. 137 akt sądowych), zatem 2 maja 2025 r. upłynął czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) i z upływem tego dnia doręczenie należało uznać za dokonane. Wobec tego termin na uzupełnienie braków formalnych upłynął bezskutecznie z dniem 9 maja 2025 r.Wobec powyższego WSA odrzucił zażalenie na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 178 p.p.s.a. oraz 220 § 3 p.p.s.a.Pismem z 1 lipca 2025 r. Skarżący osobiście wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez inny skład WSA.W treści zażalenia zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:1) Naruszenie procedury doręczenia: Sąd uznał doręczenie wezwania z 14 kwietnia 2025 r. za dokonane 2 maja 2025 r. na podstawie fikcji prawnej (art. 73 §4 p.p.s.a.). Jednakże:• Awizo nie zostało fizycznie odebrane przez skarżącego, co kwestionuje skuteczność doręczenia.• Sąd nie udowodnił, że adresat miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z treścią pisma, co stanowi naruszenie zasady bezpośredniości,• Sąd nie udowodnił, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków faktycznie zawierała dwa pisma wzywające do ich uzupełnienia - w tym także do uzupełnienia opłaty, a wedle twierdzeń sądu zostały nadane jedną przesyłką.2) Niewłaściwe zastosowanie art. 220 § 3 p.p.s.a.: odrzucenie zażalenia z powodu nieuiszczenia wpisu 100 zł jest bezzasadne, ponieważ:• Wezwanie do uiszczenia opłaty nie spełniało wymogów art. 220 § 1 p.p.s.a. (brak precyzyjnej informacji o konsekwencjach),• Sąd nie rozważył możliwości przyznania pomocy prawnej (art. 239 p.p.s.a.), mimo że skarżący działał bez profesjonalnego pełnomocnika.3) Błędy formalne w wezwaniu: Zarządzenie z 14 kwietnia 2025 r. nakazywało usunięcie "braków formalnych", lecz:• Nie wskazano konkretnych uchybień w uzasadnieniu zażalenia, naruszając art. 194 §3 p.p.s.a., skupiono się na rozważaniach teoretycznych i interpretacji przepisów,• Wymóg "zwięzłego uzasadnienia" jest nieprecyzyjny i sprzeczny z zasadą ochrony praw strony.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następujeZażalenie należało oddalić.Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepis ten, na zasadzie art. 197 § 2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia.Zarzuty zażalenia koncentrują się na zagadnieniach: zastosowania procedury doręczenia, zastosowania art. 220 § 3 oraz "błędy formalne w wezwaniu".Co do procedury doręczenia miało ono miejsce w trybie tzw. doręczenia zastępczego wedle art. 73 § 4 p.p.s.a. Sam tryb doręczenia zastępczego w sprawie nie jest kwestionowany i jego zastosowanie w ocenie NSA zostało dokonane prawidłowo. Nie ma potrzeby więc szerzej wyjaśniać na czym ten tryb polega, zamiast tego odsyłając do właściwego wywodu w zakresie art. 73 § 1-4 p.p.s.a. w zaskarżonym postanowieniu.Autor zażalenia natomiast podnosi w zakresie doręczenia następujące wątpliwości. Po pierwsze wskazano, że awizo nie zostało fizycznie odebrane przez skarżącego co kwestionuje skuteczność doręczenia. Otóż nic bardziej mylnego – przepisy p.p.s.a., prawa pocztowego jak i właściwych rozporządzeń nie przewidują obowiązku pokwitowania odbioru awiza, co wynika z samej jego istoty jako druku pozostawianego m.in. w razie nieobecności adresata.Po drugie wskazano, że Sąd nie udowodnił, że adresat miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z treścią pisma. Stwierdzenie to nie zasługuje na aprobatę, ponieważ pod tym samym adresem zarówno wcześniejsze jak i późniejsze pisma były odbierane przez pełnomocnika skarżącego, co wskazuje iż był to adres prawidłowy. Skarżący (czy też jego pełnomocnik) miał więc bezsprzecznie możliwość zapoznania się z treścią pisma.Po trzecie wskazano, że Sąd nie udowodnił, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków faktycznie zawierała dwa pisma wzywające do ich uzupełnienia. Zwrócona korespondencja znajduje się w aktach sprawy, a jej zawartość potwierdza prawidłowość obu wezwań. Sąd przy tym nie ma obowiązku udowadniać czy szerzej uzasadniać zawartości akt sprawy, która jest dostępna we właściwym trybie stronom postępowania.Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Przedmiotowe pismo prawidłowo zatem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w trybie doręczenia zastępczego. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba również, że działania i zaniechania ustanowionego przez stronę pełnomocnika obciążają ją samą i co do zasady strona nie może się uchylić od skutków niedopatrzeń własnego pełnomocnika.Co do twierdzeń w zakresie zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a., po pierwsze wezwanie do uiszczenia wpisu prawidłowo opatrzone było informacją o rygorze odrzucenia zażalenia w razie jego nieopłacenia w terminie 7 dni. Po drugie, wbrew twierdzeniom zażalenia o braku rozważenia przyznania Skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy jest postępowaniem ściśle wnioskowym, tj. Sąd nie może samodzielnie z urzędu go zainicjować. Nadto Skarżący ma już w sprawie ustanowionego pełnomocnika.Co do "błędów formalnych w wezwaniu" w zakresie wymogu formalnego zwięzłego uzasadnienia zażalenia, wniesione 1 kwietnia 2025 r. pismo zawierało jedynie pierwszą stronę zażalenia. Jej treść była następująca: "Działając w imieniu własnym jako skarżący, R.S., niniejszym składam zażalenie na ostatnie postanowienie wydane przez tutejszy Sąd w przedmiocie odrzucenia zażalenia ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych we wskazanym zakresie i terminie. Z postanowieniem takim nie sposób się zgodzić, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczności wskazane poniżej. Postanowienie to zaskarżam w całości."Istota wymogu z art. 194 § 3 in fine P.p.s.a. w postaci zwięzłego uzasadnienia zażalenia sprowadza się do nałożenia na wnoszącego zażalenie obowiązku przedstawienia przykładowo zwięzłego zbioru argumentów, motywów i ewentualnie dowodów z dokumentów uzasadniających jego działanie wyrażone w zaskarżeniu orzeczenia sądowego oraz własnego stanowiska w zakresie negatywnej oceny takiego orzeczenia. Wskazany przykładowy zbiór zapatrywań wnoszącego zażalenie musi odnosić się wprost do kwestionowanego orzeczenia sądowego, a nie jedynie wyrażać jego ogólnikowe stwierdzenia mogące przystawać do dowolnej sprawy. (por. postanowienie NSA z 17 października 2024 r. I FZ 82/24).Faktyczna treść wniesionego w sprawie zażalenia (a ściślej jego pierwsza strona która jako jedyna została przesłana) w żadnym stopniu nie zawiera uzasadnienia i jest merytorycznie puste treściowo. Zażalenie takie, w braku jakichkolwiek argumentów przeciwko skarżonemu orzeczeniu (które nadto nie zostało do końca sprecyzowane) obarczone jest brakiem "zwięzłego uzasadnienia zażalenia" o którym mowa w art. 194 § 3 p.p.s.a. Nie sposób też uznać, jak sobie życzy tego skarżący, że wymóg ten jest sprzeczny z "zasadą ochrony praw strony" i jest zbyt niedookreślony. Można by prowadzić polemikę w tym zakresie, gdyby odrzucane zażalenie zawierało jakiekolwiek uzasadnienie, a Sąd uznał je za niewystarczające – taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.Poza powyższymi zarzutami skarżącego tutejszy Sąd nie dopatrzył się żadnych innych naruszeń po stronie Sądu pierwszej instancji mogących mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.Na marginesie zaznaczyć należy, że prawomocne zakończenie postępowanie w zakresie rozpoznawanego obecnie zażalenia (niniejszym postanowieniem) kończy postępowanie w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Na skutek prawomocnego odrzucenia zażalenia z 1 kwietnia 2025 r. prawomocne staje się zaskarżane nim postanowienie, wpływające na prawomocność poprzednich postanowień wydanych w sprawie I SA/Ol 448/23.Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a..