Wyrok - II SA/Bd 427/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Uchylono decyzję I i II instancji. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] maUchylono decyzję I i II instancji. Pomoc społeczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] ma
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
zasądzono świadczenie
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
organ rentowy / ZUS
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Przewodniczący
Grzegorz Saniewski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] marca 2025 r. [...] Burmistrz G., po rozpatrzeniu wniosku z [...] lutego 2025 r., odmówił D. W. (dalej także: "skarżąca") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego z tytułu opieki nad J. W.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawyz dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, 858, 1615, 1871; dalej także jako: "u.ś.r."), że przeszkodą dla przyznania świadczenia jest to, że niepełnosprawność matki Skarżącej nie powstała do 18 lub 25 roku życia. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] stycznia 2027 r. J. W. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym do 31 stycznia 2027 r. Z orzeczenia wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast stopień ustalony niepełnosprawności datuje się na [...] listopada 2022 r. tj. po ukończeniu 25 roku życia.W odwołaniu strona, reprezentowana przez adwokata, zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawyo świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. K38/13 Trybunał Konstytucyjny uznał niekonstytucyjność części powyższej normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osoba niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: "SKO", "Kolegium") decyzją z [...] kwietnia 2025 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że 3 lutego 2024 r. strona wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na J. W. ur. [...] lutego 1952 r. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że została ona zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydano do 31 stycznia 2027 r. a niepełnosprawność istnieje od [...] listopada 2022 r. J. W. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Strona nie pracuje zawodowo nie jest zarejestrowana w PUP gdyż opiekuje się mamą. Wnioskująca powołała się na art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Decyzją z [...] lutego 2025 r. nr [...] Burmistrz G. uchylił decyzję własną z [...] stycznia 2025 r. dotyczącą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieka nad osobą niepełnosprawną . Burmistrz wskazał, że na podstawie art. 6bb ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I. potwierdził złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w dniu 23 grudnia 2024 r.i ustalił datę ważności orzeczenia z dnia 6 grudnia 2022 r,. do dnia wydania kolejnego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność tj. do 30 czerwca 2025 r. Z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] wynika, że strona miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne na czas określony do 31 grudnia 2024 r.Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. ustawy o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm. u.ś.w.) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego (...) nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (ust. 2).Kolegium wskazało, że dla strony prawo powstało, gdyż do 31 grudnia 2024 r. strona miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., również w przypadku gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest z dnia 14 stycznia 2025 r.Organ wskazał, że warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w ktrym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy. Licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo niepełnosprawności (ust. 3). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, ze strona złożyła wniosek o nowe orzeczenie w dniu 13 grudnia 2024 r.Zdaniem Kolegium strona nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 63 ust. 3 u.ś.w., świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023r. nie może być stronie przyznane, nie ma więc zastosowania również art. 17 ust. 1b u. ś.r.Kolegium jednocześnie wyjaśniło, że, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniu pielęgnacyjnym, świadczenie to przysługuje1) matce albo ojcu,2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 oraz z 2025 r. poz. 897) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,3) opiekunowi faktycznemu dziecka,4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.Strona natomiast ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na swoją matkę, która ma 73 lat.Kolegium stwierdziło, że wobec zmiany przepisów prawa i wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, stronie nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. oraz na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. Wyjaśniło, że matka strony może ubiegać się o świadczenie wspierające, którego celem jest udzielenie wsparcia osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Kolegium przytoczyło także art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych i art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym podkreślając zmianę podmiotu, który jest uprawniony do otrzymania świadczenia. W przypadku braku uprawnienia do przyznania osobie sprawującej opiekę i rezygnującej z tego powodu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, osoba uprawnioną staje się osoba niepełnosprawna, w wieku od ukończenia 18 roku życia posiadająca decyzję ustalającą poziom wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacjiW skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy D. W., reprezentowana przez adwokata, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 6, 7, art. 77, art. 8 k.p.a. poprzez błąd w ustalenia faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że wniosek o wydaniu nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie został złożony w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.W uzasadnieniu skargi powołano się na art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym podnosząc, że skarżąca winna zachować prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach na podstawie nowego wniosku z 3 lutego 2025 r. Przepisy określiły sytuację prawną osób które posiadały ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 31 grudnia 2023 r. Strona zakwestionowała stanowisko organu, bowiem skarżąca spełnia wszystkie warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustęp 3 ustawy wskazuje, że osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. również w przypadku , gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następujące po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczeniao stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Skoro więc skarżąca złożyła wniosek o wydanie nowego orzeczenia w dniu 13 grudnia 2024 r. a następnie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony 3 lutego 2025 r. nie uchybiła terminom wskazanym w ust. 3, gdyż dopiero uchybienie tym terminom skutkowało by odmowę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skarga okazała się zasada.Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1b u.ś.r. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), uznając, że brak ustalenia, iż niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia, uniemożliwia przyznanie świadczenia. Decyzja ta naruszała prawo – zarówno ze względu na zastosowanie normy już uchylonej, jak i zignorowanie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13), który uznał niekonstytucyjność tej regulacji wskazując, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Oznacza to, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni ww. przepisu, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. Data powstania niepełnosprawności matki skarżącej w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mogła stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.Nadto Burmistrz G. całkowicie zignorował okoliczność, że jedyna wskazana przez niego przeszkoda w przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego została już odmiennie oceniona w ostatecznej i prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Stanowiło to istotne naruszenie przez organ I instancji zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych.W niniejszej sprawie nie ma bowiem sporu między stronami, że Skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związki z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką przed dniem 31 grudnia 2023r. SKO powołało się w tym zakresie na decyzję własną z [...] lutego 2023 r. [...] o przyznaniu świadczenia na czas określony do 31 grudnia 2024 r. Należy jednak podkreślić, że organ nie włączył do akt sprawy wskazanej decyzji.Nie jest także sporne, że nowy wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej został złożony 13 grudnia 2024 r. Okoliczność złożenia w tym dniu wniosku wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o stopniu niepełnosprawności matki Skarżącej z 14 stycznia 2025 r. nr [...] (akta administracyjne organu I instancji).Z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r.o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), która w art. 43 wprowadziła zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych, w tym również w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże w ustawie nowelizującej, w rozdziale 7 zatytułowanym: "Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy", ustawodawca w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (tj. ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – przypisek Sądu) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.Osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (ust. 2).W myśl ust. 3 osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego (...) na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.Zgodnie z ust. 6 art. 63 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne (...), o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, (...) nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego. Przy czym, w ust. 7 i ust. 8 przewidziano, że w przypadku gdy osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyły wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego postępowanie z wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, (...) zawiesza się do czasu rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. W przypadku podjęcia zawieszonego postępowania, o którym mowa w ust. 7, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, (...) ustala się po dokonaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego.W ust. 9 zastrzeżono, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego.Z kolei w przypadku odmowy przyznania osobie wymagającej opieki świadczenia wspierającego lub pozostawienia wniosku o to świadczenie bez rozpatrzenia, odpowiednio świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, (...) wypłaca się od miesiąca, w którym wstrzymano ich wypłatę do końca okresu na jaki je przyznano, jeżeli osoba spełnia warunki określone w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (ust. 10).Zgodnie z przepisem art. 63 ust. 11 ww. ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające.W uzasadnieniu projektu ww. ustawy wskazano, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogli zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego (druk Sejmowy IX.3130).Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy, zainicjowanej wnioskiem skarżącej z 10 lutego 2025 r. (wpływ do organu) o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką należy przypomnieć, że uprzednio ostateczną decyzją z [...] lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza G. i przyznało D. W. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką od 1 listopada 2022 r. na czas określony do 31 grudnia 2024 r.Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto pośrednio, że decyzją z [...] stycznia 2025 r. nr [...] Burmistrza G., przedłużył skarżącej świadczenie pielęgnacyjne do dnia wydania kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, powołując się na art. 6bb ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44).Zgodnie z art. 66bb ust. 1 i 3 ww. ustawy (dodanym z dniem 3 sierpnia 2024 r.),jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność (ust.1). Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, przewodniczący powiatowego zespołu wydaje niezwłocznie zaświadczenie potwierdzające złożenie tego wniosku oraz określające termin ważności dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności. (ust. 3)Brak tej decyzji w aktach sprawy, jednak zalega w tych aktach decyzja Burmistrza z [...] lutego 2025 r. nr [...] o uchyleniu powyższej decyzji z powodu przedłożenia przez stronę kolejnego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności matki z 14 stycznia 2025 r. (wydanego na skutek wniosku z 23 grudnia 2024 r.)Organy procedując wniosek skarżącej z 10 lutego 2025 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie nie wzięły tego pod uwagę w kontekście ochrony prawa nabytego, o którym mowa w art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Przepisy te miały na celu zapewnienie stabilności i przewidywalności prawa, zatem ochrona praw nabytych wymaga respektowania praw wynikających z poprzednio wydanej decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w odpowiednim trybie. Skoro skarżący miał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z aktywności zawodowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, co wynikało z decyzji wydanej w oparciu o przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2023 r., to zasada ochrony praw nabytych oraz treść art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, nakazują organom respektowanie tego prawa w odniesieniu do kolejnego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, złożonego w warunkach określonych w tym przepisie.Zdaniem sądu funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, wydanej w oparciu o "stare" przepisy oznacza, że strona w ocenie organów spełniała przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenie to jest wiążące dla organów rozpatrujących nowy wniosek, złożony w warunkach określonych w art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wyniku rozpatrzenia nowego wniosku, byłaby dopuszczalna jedynie w przypadku jednoznacznego wykazania, że nastąpiła zmiana sytuacji faktycznej w porównaniu do tej, która stanowiła podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego poprzednią decyzją. Innymi słowy, aby podważyć ochronę wynikającą z zasady ochrony praw nabytych, o której mowa w tym przepisie trzeba wykazać, że aktualnie sytuacja w zakresie opieki nad matką skarżącego jest zupełnie inna niż ta, która stanowiła podstawę przyznania poprzednio świadczenia pielęgnacyjnego z tego samego tytułu, a tego organy w niniejszej sprawie nie uczyniły (por. wyrok WSA w Lublinie z 2 września 2025 r., II SA/Lu 367/25, CBOSA). Oczywiście należy również rozważy, czy nie nastąpiła zmiana stanu prawnego niewecząca powyższy skutek.Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zastosowanej przez organ I instancji podstawy prawnej odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a podejmując zaskarżoną decyzję sam dokonał błędnej wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.w., uznając, że Skarżąca nie zachowała uprawnień do świadczenia, gdyż wniosek o nowe orzeczenie o niepełnosprawności został złożony przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia zamiast – jak zdaniem Kolegium wskazuje przepis – w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym orzeczenie to utraciło ważność.Zdaniem Sądu taka interpretacja ww. przepisu, oparta wyłącznie na wykładni literalnej, prowadził jednak do skutków niezamierzonych przez ustawodawcę, w szczególności do pozbawienia ochrony osób, które – działając starannie i terminowo – złożyły wniosek jeszcze przed utratą ważności poprzedniego orzeczenia. W ocenie Sądu, prawidłowa wykładnia normy art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym nie daje podstawy do wyprowadzenia wniosku wskazanego przez organ odwoławczy. Wprawdzie wykładnia językowa stanowi punkt wyjścia, jednak gdy jej zastosowanie prowadzi do wniosków absurdalnych, sprzecznych z celem ustawy oraz zasadą ochrony praw nabytych, należy sięgnąć po wykładnię funkcjonalną i systemową, zwłaszcza gdy wykładnia literalna prowadzi do uznania, że ustawa zawiera przepisy wewnętrznie niespójne i jej wyniki są niezgodne z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy. Co do intencji ustawodawcy należy zwrócić uwagę na wskazaną treść uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym, gdzie wyraźnie zaznaczono: "Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy, będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego" (por. druk sejmowy nr 3130 Sejmu RP IX kadencji). Zatem celem ustawodawcy nie było wyłączenie z ochrony osób, które – tak jak Skarżąca – już pobierały świadczenie pielęgnacyjne i osoba wymagająca opieki nadal tej opieki wymaga wystąpiła więc o nowe orzeczenie jeszcze przed upływem ważności dotychczasowego.Skarżąca bezspornie należy do grupy osób, którym przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dzień 31 grudnia 2023 r. i która zmierzała zachować to świadczenie na zasadach dotychczasowych. Stosownie do art. 63 ust. 3 u.ś.w., warunkiem zachowania uprawnień było złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przez osobę, nad którą skarżąca sprawowała opiekę w terminie trzech miesięcy od utraty ważności poprzedniego orzeczenia, a następnie – złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w ciągu trzech miesięcy od daty wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Analizując powyższy problem należy podkreślić, że sporny przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w., w ocenie Sądu, miał ograniczyć sytuacje występowania z wnioskami o nowe świadczenie pielęgnacyjne bez ograniczenia terminu do ich składania. Stąd też ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że wnioski muszą być złożone w określonym terminie. Rzeczą oczywistą jest, że termin na potrzeby tej regulacji musiał zawierać nie tylko jego długość (liczbę miesięcy), lecz również punkt w czasie, od którego rozpoczyna bieg ww. okres wyrażony w miesiącach - co skutkowało wskazaniem: "od daty utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności". Wskazanie "w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia" należy zatem wykładać w taki sposób, że określa on końcową cezurę czasową po przekroczeniu której wnioskodawca utraci możliwość kontynuacji świadczenia na dotychczasowych warunkach (3 miesiące). Dokonanie wykładni omawianego przepisu w sposób funkcjonalny i systemowy prowadzi do wniosku, że w sytuacji (jak w niniejszej sprawie), gdy osoba wymagająca opieki złożyła wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności przed datą utraty ważności uprzedniego orzeczenia, nie może skutkować pozbawieniem z tego tylko powodu prawa Skarżącej do kontynuowania pobierania świadczenia pielęgnacyjnego związanego z obowiązkiem sprawowania stałej i długotrwałej opieki - albowiem z wnioskiem wystąpiono zbyt wcześnie.Odmienną kwestią, do której nie odnosiły się organy w niniejszej sprawie, pozostaje to czy nie zachodzi inna przeszkoda do przyznania przedmiotowego świadczenia. W obowiązującym stanie prawnym nie budzi bowiem wątpliwości, że ustawodawca wykluczył jednoczesne korzystanie przez osobę niepełnosprawną z odrębnego indywidualnego świadczenia wspierającego, przy pobieraniu przez dotychczasową osobę sprawującą opiekę świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenia te są bowiem konkurencyjne wobec siebie.Powyższe prowadzi do wniosku, że odmowa przyznania Skarżącej świadczenia tylko w oparciu o twierdzenie, że jej wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 63 ust. 3 u.ś.w. – narusza przepisy prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji błędnej wykładni tego przepisu organy zaniechały również prawidłowego i wszechstronnego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla merytorycznego rozpoznania sprawy, w szczególności tego czy nie wystąpiły w sprawie inne negatywne przesłanki przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.Dodatkowo należy podkreślić, że organ orzekał w niniejszej sprawie bez uprzedniego zgromadzenia i wszechstronnej analizy wszystkich dokumentów. W aktach sprawy brak bowiem decyzji na mocy której Skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad matką w okresie do 31 grudnia 2024 r., a przede wszystkim bez wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności matki skarżącej. Bez tych dokumentów niemożliwa jest kontrola Sądu co do ustaleń organ tj. czy rzeczywiście Skarżący ubiegał się o kolejne świadczenie pielęgnacyjne, kiedy kończył się okres obowiązywania poprzedniej decyzji jak też kiedy upływał termin ważności dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.Brak wskazanych dokumentów w aktach sprawy uniemożliwia weryfikację istotnych dla sprawy okoliczności, przez co organ nie był uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Takie działanie organu stanowi naruszenie: art. 7 k.p.a., nakazującego organowi administracji publicznej podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązującego organ do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także art. 80 k.p.a., który zakazuje czynienia ustaleń faktycznych na podstawie niepełnego materiału dowodowego.W konsekwencji powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 3 u.ś.w. w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz naruszeniem ww. przepisów postępowania, co skutkuje koniecznością jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 1964). Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł).Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji, po uzupełnieniu akt sprawy o brakujące dokumenty, powinien uwzględnić przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 63 ust. 3 u.ś.w. i ocenić wniosek skarżącej z zastosowaniem przepisów dotychczasowych, obowiązujących przed 1 stycznia 2024 r., z poszanowaniem konstytucyjnych standardów ochrony praw nabytych oraz zasady racjonalności prawa.. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 1964). Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł).Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji, po uzupełnieniu akt sprawy o brakujące dokumenty, powinien uwzględnić przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 63 ust. 3 u.ś.w. i ocenić wniosek skarżącej z zastosowaniem przepisów dotychczasowych, obowiązujących przed 1 stycznia 2024 r., z poszanowaniem konstytucyjnych standardów ochrony praw nabytych oraz zasady racjonalności prawa.