Wyrok - II SA/Bd 461/25 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę. egzekucja administracyjna, egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym6205 Nadzór sanitarny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych oddala skargę. UZASADNIENIE 1.Oddalono skargę. egzekucja administracyjna, egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym6205 Nadzór sanitarny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych oddala skargę. UZASADNIENIE 1.
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Przedmiot
skarga administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Typ sprawy
sprawa administracyjna / kontrola aktu administracyjnego
Etap
postępowanie administracyjne sądowe / skarga na decyzję lub akt
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
skarga administracyjna
kontrola administracyjna
Role w sprawie
zamawiający / strona powodowa
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Przewodniczący
Grzegorz Saniewski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
UZASADNIENIE
1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. upomnieniem z [...] stycznia 2024 r. wezwał J. M. (dalej także: "Skarżąca", "Strona") do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na poddaniu swojego dziecka S. M. (ur. [...] października 2017 r.) szczepieniu przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce oraz ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (polimyelitis).Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wystawił tytuł wykonawczy z [...] marca 2024 r. nr [...] dotyczący egzekucji obowiązku niepieniężnego, którego treścią jest poddanie dziecka – S. M. ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym.2. Pismem z [...] lutego 2025 r. Skarżąca wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Jako zarzuty Skarżąca wskazała:1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku określonego w art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 ze zm., dalej: "u.z.z.z.ch."), poprzez pominięcie obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym;2) na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") – brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwskazań, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym,3) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia upomnienia,4) naruszenie przez organ art. 29 § 2 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. tj.:- niewłaściwie podał podstawę prawną obowiązku niepieniężnego skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.z.ch., ograniczenie do wskazania ogólnie art. 17 ww. ustawy,- nie wskazał podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.3. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z [...] marca 2025 r. oddalił zarzuty wskazane w punktach 1 – 3 pisma Skarżącej z [...] lutego 2025 r. Odnośnie naruszenia wskazanego w punkcie 4 organ wskazał, że podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym stanowią wyłącznie przesłanki wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a.4. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Inspektor Sanitarny (zwany dalej "PWIS") postanowieniem z [...] kwietnia 2025 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] marca 2025 r.PWIS podkreślił, że podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym stanowią wyłącznie przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. Rozpatrzeniu przez wierzyciela podlegają tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z przyczyn wymienionych w ww. przepisie. Ewentualne wyjście poza granice zarzutów jest niedopuszczalne. Wobec tego PWIS wskazał, że organ I instancji oddalił zarzuty:1) określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisów prawa, poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwskazań,2) braku wymagalności obowiązku z uwagi na "na brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwskazań, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym",3) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia.Odnośnie pierwszego z zarzutów PWIS w ślad za organem I instancji stwierdził, że obowiązek szczepień ochronnych wynika wprost z przepisów prawa tj. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b) u.z.z.z.ch., który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch. w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnej (m.in. dziecka) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekun prawny (zwykle są to rodzice). Z kolei rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, dalej: "rozporządzenie") konkretyzuje obowiązek szczepień poprzez uszczegółowienie jego zakresu podmiotowego i przedmiotowego, a więc kręgu podmiotów zobowiązanych do poddania się temu obowiązkowi oraz katalog chorób, przeciwko którym stosowane są szczepienia. Lekarskie badanie kwalifikacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. jest integralnym elementem przeprowadzania obowiązkowego szczepienia, bez którego szczepienie nie może być przeprowadzone. Tym samym egzekwowanie obowiązku szczepień obejmuje także egzekwowanie obowiązku poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu.Odnośnie drugiego zarzutu PWIS wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego badania lekarskiego córka Skarżącej została zakwalifikowana do szczepień i zostało wydane stosowne zaświadczenie. Do szczepienia w dniu [...] stycznia 2024 r. nie doszło wyłącznie z uwagi na fakt, że Skarżąca bezwzględnie odmówiła poddania dziecka szczepieniu, stwierdzając, że nie zostały wykluczone alergie na składniki zawarte w szczepionkach. Organ, powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że o realizacji szczepień i kwalifikacji do szczepienia decyduje lekarz, a nie rodzic.Odnośnie zarzutu braku upomnienia PWIS wskazał, że organ pierwszej instancji [...] stycznia 2024 r. przesłał Skarżącej upomnienie; fakt odebrania upomnienia w dniu [...] stycznia 2024 r. Skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem.PWIS, wskazał że w zażaleniu znalazły się dodatkowo zarzuty naruszenie przez wierzyciela:- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia "poprzez wygaśnięcie obowiązku",- art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia "poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. oczekiwanie poddania dziecka zgodnie z bliżej nieokreślonym kalendarzem szczepień",- art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. poprzez brak wymagalności obowiązku z uwagi na "nałożenie obowiązków na Skarżącą na podstawie niekonstytucyjnych przepisów (...) oraz "niezastosowanie i nie poszanowanie prawa Skarżącej do posiadania własnych przekonań religijnych i wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami (...)".Wskazując na powyższe PWIS podkreślił, że jako organ II instancji nie może wyjść poza granice zarzutów rozpoznawanych w I instancji. Wskazane wyżej zarzuty zostały natomiast wniesione po raz pierwszy dopiero w zażaleniu. PWIS, mając na uwadze art. 66 k.p.a. poinformował wobec tego Skarżącą, że zgodnie z art. 33 § 1 oraz § 5 pkt 2 u.p.e.a. przysługuje jej prawo wniesienia do wierzyciela tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś., za pośrednictwem organu egzekucyjnego tj. Wojewody [...], zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym.Odnośnie natomiast podnoszonych przez pełnomocnik Skarżącej w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny" oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niespełnienie przez wydany tytułu wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. - PWIS wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. stanowi ewentualną podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela. Organem właściwym w tej sprawie pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.5. W skardze do sądu administracyjnego J. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie postanowienia PWIS z [...] kwietnia 2025 r i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.Zaskarżonemu postanowieniu PWIS Skarżąca zarzuciła [naruszenie]:1) art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. oczekiwanie poddania dziecka [szczepieniu] zgodnie z bliżej nieokreślonym kalendarzem szczepień zamiast zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia,2) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. poprzez brak wymagalności z innych przyczyn,3) art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny,4) art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niespełnienie przez wydany tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.,5) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. – brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak podstawy prawnej do określenia obowiązku – poprzez nałożenie obowiązku na Skarżącą na podstawie niekonstytucyjnych przepisów i prowadzenie postępowania przymuszającego do wykonania obowiązków określonych niezgodnie z Konstytucją RP a także niewymagalność "z uwagi na treść załącznika nr do rozporządzenia MZ z 27.09.2023r",6) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 18 ust. 1, 2 i 4 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez brak wymagalności obowiązku z innych przyczyn – niezastosowanie i nieposzanowanie prawa Skarżącej do posiadania własnych przekonań religijnych i wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami poprzez ustanowienie obowiązku – przymusu szczepień, który godzi w prawo Skarżącej do posiadania przekonań religijnych;7) art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia poprzez wygaśnięcie obowiązku – zgodnie z kalendarzem sczepień obowiązek poddania dziecka szczepieniom podstawowym wygasł, ponieważ dziecko urodziło się [...] października 2017 r. zatem wobec niej wygasł obowiązek szczepień podstawowych (i część szczepień przypominających) w kształcie, jaki został opisany w tytule wykonawczym.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:6. Na wstępie należy podkreślić, że z treści skargi, mimo że została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, wynika niezrozumienie roli sądu administracyjnego. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Rolą sądu administracyjnego jest zatem kontrolowanie organów administracji, a nie zastępowanie tychże organów w rozstrzygnięciu sprawy. Skarga skierowana do sądu działającego w powyżej określony sposób sądu winna zatem wskazywać błędy organu odwoławczego, a nie stanowić odpowiednik kolejnego wniosku kierowanego do organu administracji.7. Należy także wskazać na specyfikę postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podnoszone w zażaleniu i w skardze doSądu naruszenie polegające na niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., stanowiło podstawę zarzutu w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r. (tj w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. 2019 r., poz. 2070). Aktualnie ta kwestia nie może być procedowana w ramach rozpoznawania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 15 stycznia 2025 r. sygn. II SA/Bd 637/24). Okoliczność ta obecnie zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. stanowi podstawę do ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak wskazuje zaś art. 59 § 4 u.p.e.a. to organ egzekucyjny (w przedmiotowej sprawie jest nim Wojewoda a nie inspektor sanitarny, który jako wierzyciel może jedynie wnioskować o umorzenie) wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na żądanie zobowiązanego, wierzyciela albo z urzędu.. Słusznie zatem PWIS w niniejszej sprawie nie uwzględnił tej okoliczności przy rozpatrywaniu zarzutów.8. Zasadne jest także stanowisko PWIS odnośnie zakresu zarzutów, które mógł poddać badaniu jako organ odwoławczy, rozpatrujący sprawę po wniesieniu zażalenia od rozstrzygnięcia odnoszącego się do zarzutów zgłoszonych powiatowemu inspektorowi sanitarnemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że kolejne zarzuty, złożone przez skarżącego w zażaleniu na postanowienie wierzyciela wydane w I instancji, nie mogą zostać rozpoznane po raz pierwszy przez wierzyciela w drugiej instancji, gdyż spowodowałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 czerwca 2023 r. II SA/Bd 208/23, wyrok WSA w Gliwicach z 26 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 672/22).Zgodnie z art. 15 k.p.a., który w świetle art. 18 u.p.e.a. znajduje zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten stanowi rozwinięcie zasady dwuinstancyjności postępowania sformułowanej na gruncie art. 78 Konstytucji RP. Należy przy tym zauważyć, że w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasada dwuinstancyjności nie doznaje żadnych ograniczeń. Zatem uwzględniając powyższe okoliczności należy uznać, że ewentualne rozpoznanie przez PWIS w zaskarżonym postanowieniu zarzutów, które zostały po raz pierwszy przedstawione w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, bez rozpoznania ich przez organ I instancji - stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego postanowienia PWIS. Zasadnie zatem PWIS nie odniósł się do tych zarzutów, które winny być przedstawione najpierw organowi I instancji (tj. do zarzutów z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia "wygaśnięcie obowiązku"; z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia "określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. oczekiwanie poddania dziecka zgodnie z bliżej nieokreślonym kalendarzem szczepień"; z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. poprzez brak wymagalności obowiązku z uwagi na "nałożenie obowiązków na Skarżącą na podstawie niekonstytucyjnych przepisów (...) oraz "niezastosowanie i nie poszanowanie prawa Skarżącej do posiadania własnych przekonań religijnych i wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami (...)".)9. W tej sytuacji zgłoszone przez Skarżącą zarzuty, które winny być rozpatrzone i zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy, sprowadzały się do kwestii określenia obowiązku niezgodnie z treścią przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a.) oraz brak wymagalności obowiązku (co należy kwalifikować z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a.) i brak doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.), przy czym prawidłowości rozpatrzenia tego ostatniego zarzutu Skarżąca w skardze do Sądu nie kwestionuje.Zgodne z prawem jest stanowisko PWIS co do braku zasadności zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z przepisami prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a.) oraz braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a.)W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w tytule wykonawczym z [...] marca 2024 r. jako podstawę prawną obowiązku wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (w skrócie "u.z.z.z.ch"). Pierwszy z wymienionych przepisów zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie. Natomiast art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. ustanawia obowiązek poddania się przez określone osoby obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z kolei art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4).Sąd podziela stanowisko innych sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 9 grudnia 2025 r. sygn. II GSK 1053/25), że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego.Jeśli zatem wydane zostało stosowne orzeczenie w postaci pozytywnej kwalifikacji do szczepienia (co w niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, miało miejsce [...] stycznia 2024 r.) to brak było uzasadnionej podstawy podważania wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego - a co za tym idzie podstawy podważania wymagalności tego obowiązku. U.z.z.z.ch. nie przewiduje prawa pacjenta (rodziców małoletniego dziecka) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest ku temu przeciwwskazań. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). To więc na rodzicu małoletniego dziecka spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2216/23).Z powyższych przepisów (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 17 u.z.z.z.ch.) wynika zatem norma prawna, ustanawiająca prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu po poprzedzającym samo szczepienie lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Norma ta określa wszystkie istotne cechy nałożonego obowiązku. Wierzyciel w tytule wykonawczym w sposób szczegółowy opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy, z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane. Słusznie zatem organ oddalił zarzut określenia obowiązku niezgodnie z przepisami prawa.Odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku należy wskazać, że córka Skarżącej urodziła się [...] października 2017 r., a zatem z uwagi na jej wiek w zestawieniu z schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży (załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych), obowiązek określony w tytule wykonawczym miał charakter wymagalny. Tak jak wyżej wskazano, o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do podania szczepionki dziecku decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania lub inne względy sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Ani rodzic ani organ nie mogą przy tym decydować o sposobie i zakresie przeprowadzanego badania lekarskiego – wynika on z wiedzy medycznej, którą winien posiadać lekarz. W przedmiotowej sprawie z akt sprawy wynika, że córka Skarżącej [...] stycznia 2024 r. została poddana badaniu lekarskiemu, na którym stwierdzono brak przeciwskazań do przeprowadzenia szczepień ochronnych. Zasadnie zatem organ w tej sytuacji stwierdził, że obowiązek szczepień jest wymagalny i oddalił zarzut w tym zakresie.10. Niezależnie od powyższego, mając na względzie treść skargi, należy podkreślić (w ślad za wyżej wskazanym wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 15 stycznia 2025 r. sygn. II SA/Bd 637/24), że obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18).W wyroku NSA z 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19 wskazano, że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ustawodawca konstytucyjny w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W sposób oczywisty zwalczanie chorób epidemicznych obejmuje nie tylko ich leczenie, ale także zapobieganie ich rozpowszechnianiu się, także w drodze stosowania środków profilaktycznych, jakimi są obowiązkowe szczepienia.W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19, w analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (por. NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18).W wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Przyjmując zatem nawet tę kwalifikację jako oddziaływanie na sferę życia prywatnego, zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Trybunał podkreślił, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Wreszcie, przedmiotem omawianej sprawy były szczepienia przeciwko dziesięciu chorobom, które to szczepienia są powszechnie uznawane przez środowisko medyczne za bezpieczne i skuteczne. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała (zob.: K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021).Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) Sąd oddalił skargę., ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (por. NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18).W wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Przyjmując zatem nawet tę kwalifikację jako oddziaływanie na sferę życia prywatnego, zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Trybunał podkreślił, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Wreszcie, przedmiotem omawianej sprawy były szczepienia przeciwko dziesięciu chorobom, które to szczepienia są powszechnie uznawane przez środowisko medyczne za bezpieczne i skuteczne. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała (zob.: K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021).Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.