Wyrok - I GSK 1395/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 20 marca 2026
Teza
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. ceny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2590/22 w sprawie ze skargi "W. [...] w B. na decyzję Prezesa Państwowego GoUchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. ceny. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2590/22 w sprawie ze skargi "W. [...] w B. na decyzję Prezesa Państwowego Go
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Tematy
samorząd terytorialny
Role w sprawie
apelujący / skarżący
wnioskodawca
Data orzeczenia
20 marca 2026
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Henryk Wach
Podstawa prawna
art. 136
kpa
art. 107
kpa
art. 161
ppsa
art. 141
ppsa
art. 145
ppsa
art. 152
ppsa
art. 174
ppsa
art. 183
ppsa
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 12 maja 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2590/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 29 sierpnia 2022 r.w przedmiocie odmowy skrócenia terminu obowiązywania taryfy oraz odmowy zatwierdzenia nowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 7 czerwca 2022 r.Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.Wnioskiem z 4 marca 2022 r. W. [...] sp. z o.o. z siedzibąw B. zwróciły się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnejw Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o skrócenie okresu obowiązywania taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, zatwierdzonej decyzją z 27 sierpnia 2021 r. i zatwierdzenie nowej taryfy na terenie miasta B. na okres 3 lat. W uzasadnieniu wskazano, że zmiana warunków ekonomicznych wynika ze znacznego wzrostu kosztów energii elektrycznej.Decyzją z 7 czerwca 2022 r., wydaną na podstawie art. 24c ust. 3, art. 24j, 27a ust. 1 oraz art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z2020 r, poz.2028) – dalej: "u.z.z.w.z.o.ś." Dyrektor RZGW odmówił spółce skrócenia terminu obowiązywania taryfy zatwierdzonej decyzją z 27 sierpnia 2021 r. oraz zatwierdzenia nowej taryfy na okres 3 lat. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że udokumentowane zostały przesłanki do skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy. Jednocześnie jednak - pomimo składanych wyjaśnień i uzupełnień, nowy wniosek taryfowy nie pozwala na przeprowadzenie analizy wymaganej przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z uwagi na niepełne i niespójne dane.Wydaną w następstwie odwołania spółki decyzją z 29 sierpnia 2022 r. Prezes PGW utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 7 czerwca 2022 r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, co do obiektywnego charakteru zmian cen energii elektrycznej, które mogą zostać uznane za uzasadniony przypadek z art. 24j ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś., co w konsekwencji pozwalało rozpatrzeć wniosekna podstawie art. 24b-24e i art. 24f ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś.Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że jedynie na poziomie deklaratywnym spółka ustaliła niezbędne przychody w sposób określony w art. 20 ust. 4 pkt 1 u.z.z.w.z.o.ś. W świetle § 2 pkt 5 rozporządzenia taryfowego okres obrachunkowy poprzedzający wprowadzenie nowej taryfy definiuje jako 36 kolejnych miesięcy obrachunkowych poprzedzających nie więcej niż o 120 dni dzień złożenia wniosku o zatwierdzenie taryfy. Wnioskodawca ustalił niezbędne przychody co do zasady w oparciu o wartości bazowe ostatniego 12-miesięcznego okresu składającego się na okres obrachunkowy poprzedzający wprowadzenie nowych taryf, wskazując, że przyjęcie ostatnich 12 miesięcy jako bazy kosztowej jest uzasadnione, ponieważ stanowi odzwierciedlenie rzeczywiście poniesionych kosztów w okresie najbardziej zbliżonym gospodarczo oraz ekonomicznie do okresu obowiązywania taryfy. Tak przygotowany wniosek jest oczywiście niezgodny z u.z.z.w.z.o.ś. i rozporządzeniem taryfowym. Zauważył, że w wydłużeniu przez prawodawcę okresu obrachunkowego do 36 miesięcy chodzi o uzyskanie bardziej reprezentatywnego obrazu kształtowania się kosztów oraz właściwe uwzględnienie zmienności czasowej, w szczególności z uwagi na koszty występujące rzadziej niż co roku (nie w każdym okresie 12-miesięcznym).Dalej Prezes PGW wskazał, że brak wewnętrznej spójności wniosku de facto uniemożliwia przeprowadzenie analizy wymaganej przepisami u.z.z.w.z.o.ś., tj. art. 24c ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wątpliwości organu odwoławczego wzbudził sposób wyłączania hurtu z podstawy planowania taryf. W ocenie Prezesa PGW, błędem jest że spółka dokonując alokacji kosztów zaczyna od wyłączenia kosztów alokowanych do opłat abonamentowych, a w dalszej kolejności rozdziela pozostałe koszty na działalność taryfową i hurtową. Z tak przedstawionej metodyki wynika, że w części abonamentu związanej z gotowością świadczenia usług uwzględniane są koszty związane zarówno z działalnością taryfową, jak i hurtową. Sytuacja taka wyczerpuje definicję subsydiowania skrośnego (§ 2 pkt 7 rozporządzenia taryfowego), do eliminowania którego przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest zobowiązane (§ 3 rozporządzenia taryfowego). Omawiając strukturę opłaty abonamentowejw usłudze odprowadzania ścieków spółka wykazała, że w zakresie kosztów gotowości alokowanych do abonamentu ujęła amortyzację, podatek od nieruchomości oraz koszty oczyszczania ścieków w obcej oczyszczalni, a tymczasem z tabeli C nie wynika, aby w ogóle ponosiła tego rodzaju koszty, zaś w wyjaśnieniach z dnia 1 kwietnia 2022 r. (pkt 51) spółka wskazuje jednoznacznie, że nie odprowadza ścieków w sposób hurtowy do innych podmiotów, a cały strumień odprowadza i oczyszcza we własnej oczyszczalni. Wskazane niejasności i niespójności zafałszowują faktyczny obraz kalkulacji taryfowych - w efekcie uniemożliwiają przeprowadzenie analizy wymaganej przepisami u.z.z.w.z.o.ś. (art. 24c ust. 1 pkt 2).Organ odwoławczy końcowo wskazał, iż biorąc pod uwagę skale projektowanych podwyżek cen usług (w 1 roku obowiązywania nowej taryfy wzrost ceny wody o ponad 20%, ścieków o ponad 25%) koszty podatków i opłat niezależnych od przedsiębiorstwa stanowią (wg tabeli C) ponad 8% niezbędnych przychodów w zaopatrzeniu w wodę i ponad 10 % - w odprowadzaniu ścieków, a zatem każdy przypadek zmniejszenia tych obciążeń mógłby potencjalnie przełożyć się na zmniejszenie wzrostu cen usług. Tym samym w jego ocenie organ regulacyjny przedwcześnie uznał kwestię podatków i opłat niezależnych od przedsiębiorstwa za wyczerpująco wyjaśnioną (pkt 35 pisma z 1 kwietnia 2022 r.). Z przedłożonych deklaracji wynika jednoznacznie, że budowle i ich części obciążone są stawką podatku od nieruchomości w wysokości 2%. Nie do pominięcia w tym kontekście jest rola gminy B., która w znacznej mierze determinuje wysokość stawek taryfy i jest odpowiedzialna za koszty, jakie ponoszą mieszkańcy gminy B. jako odbiorcy usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków - choćby poprzez ustalenie wysokości podatków. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określają jedynie maksymalną wysokość stawek, których rada gminy nie może przekroczyć, nie zaś obligatoryjne do zastosowania stawki.Zaskarżonym obecnie wyrokiem z 12 maja 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2590/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 7 czerwca 2022 r uznając, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.Sąd I instancji podniósł, że główną przesłanką determinującą organ do wydania decyzji niezgodnej z żądaniem wnioskodawcy był fakt, iż spółka przedstawiła niespójny wniosek taryfowy. Organ I instancji wskazał, iż podstawą odmowy skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy jest brak pełnych i spójnych danych między innymi w zakresie kalkulacji liczby odbiorców, ilości sprzedawanej wody i odbieranych ścieków, wyłączeniu hurtu. Prezes PGW w swojej decyzji wskazał, iż spółka przygotowała wniosek niezgodny z u.z.z.w.z.o.ś. i rozporządzeniem taryfowym, nie wskazując dokładnych jednostek redakcyjnych ww. aktów prawnych i dokładnie opisanych niezgodności, wskazując tylko, iż wnioskodawca ustalił niezbędne przychody co do zasady w oparciu o wartości bazowe ostatniego 12-miesięcznego okresu składającego się na okres obrachunkowy poprzedzający wprowadzenie nowych taryf, a nie 36 kolejnych miesięcy obrachunkowych, jak to wynika z definicji § 2 pkt 5 rozporządzenia taryfowego. Ponadto w jego ocenie brak wewnętrznej spójności wniosku nie dawał podstaw do jego analizy zgodnie z art. 24c ust. 1 pkt 2 u.z.z.w.z.o.ś., ale z treści uzasadnienia decyzji strona, ani sąd nie dowie się o jakich niespójnościach, z czego wynikających i ich wadze wypowiada się organ. Organ II instancji zauważył, iż spółka konstruując opłatę abonamentową wyczerpuje definicję subsydiowania skrośnego, jednakże w swoim wywodzie nie ustosunkował się do argumentacji i składanych wniosków przez stronę w tym zakresie. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż podatki od nieruchomości wpływają na wzrostu kosztów cen usług spółki. Przy czym sąd I instancji zgodził się ze skarżącą, że nie ma ona wpływu na wysokość ustalanej przez Radę Miasta B. wysokości podatków ją obciążających. Zatem nie może być to uznane za przyczynę nieuzasadnionego wzrostu cen.Organ odwoławczy stwierdził również, iż uchybienia organu I Instancji nie mają wpływu na wynik sprawy, albowiem braki wniosku taryfowego uniemożliwiały jego zatwierdzenie, nie wyjaśniając o jakie dokładnie braki, czy strona była wzywana do ich uzupełnienia, czy ich nie uzupełniła, a czy ewentualne uzupełnienia nie mogą być wzięte pod uwagę i z jakiej przyczyny. Słusznie spółka wskazała, iż Prezes PGW mógł w tym zakresie skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 136 § 1 k.p.a., ale brak jest rozważań organu odwoławczego w tym zakresie.Brak merytorycznego odniesienia się do wskazanych wyżej kwestii powoduje, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądu I instancji. W uzasadnieniu decyzji obu organów brak wskazania przyczyn w oparciu o zebrany materiał dowodowy dlaczego nie zostały uwzględnione przedstawione przez skarżącą wyliczenia.Organ regulacyjny jest zatem zobowiązany do weryfikacji, czy w świetle wniosku o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oraz o skrócenie okresu obowiązywania taryfy, przedłożonych załączników oraz wyjaśnień przedsiębiorstwa i jego dokumentacji księgowej taryfa została sporządzona zgodnie z prawem, a planowane koszty działalności są celowe. W uzasadnieniu decyzji organ powinien w sposób jednoznaczny dać wyraz temu, że czynności te zostały przeprowadzone.W ocenie sądu I instancji organy pominęły wyżej wskazane okoliczności, istotne dla sprawy. Prowadzone postepowanie nie zostało ukierunkowane na kluczowe okoliczności wymagające wyjaśnienia, a przez to nie obejmowało wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.Zdaniem sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.WSA dodał również, że na rozprawie 12 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, iż organ regulacyjny decyzją z 11 kwietnia 2023 r., w wyniku kolejnego wniosku spółki, skrócił dotychczasową taryfę zatwierdzoną decyzją z 27 sierpnia 2021 r. i zatwierdził nową taryfę, która obowiązuje od dnia 3 maja 2023 r. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik organu wniósł o umorzenie niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego. Wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony przez sąd, albowiem sąd bada legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania,a rzeczona taryfowa wówczas obowiązywała.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: " p.p.s.a." naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:I. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy w sytuacji, w której prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe, bezcelowe oraz zbędne, z uwagi na skrócenie przez organ regulacyjny okresu obowiązywania taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miasta B. zatwierdzonej decyzją Dyrektora RZGW z 27 sierpnia2021 r., co stanowiło przedmiot niniejszego postępowania, a w konsekwencji, z uwagi na zatwierdzenie przez organ regulacyjny nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy miasta B. na okres 3 lat;II. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku obligatoryjnych elementów wynikających z dyspozycji ww. przepisu, to jest: 1) brak uzasadnienia rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno zawierać motywy wyjaśniające odmowę uwzględnienia wniosku i umorzenia postępowania. 2) niezrozumiałe oraz lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyjaśnienia wadliwości decyzji, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno zawierać zrozumiały wywód prawny uzasadniający kolejne twierdzenia sądu, wraz z przywołaniem naruszonych przepisów prawa, 3) zupełne pominięcie argumentacji organu ponoszonej w odpowiedzi na skargę oraz brak zweryfikowania poprawności decyzji w kontekście przepisów prawa materialnego, podczas gdy, uzasadnienie wyroku powinno zawierać przytoczenie argumentacji merytorycznej prezentowanej zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron sąd uznaje za prawidłowe, a inne nie;III. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym ustaleniu, że:1) organ pominął szereg okoliczności mających mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy decyzja została wydana w sposób prawidłowyi odpowiadający wymogom wynikającym z charakteru i specyfiki postępowania.2) organ nie wskazał we wniosku taryfowym dokładnych jednostek redakcyjnych oraz dokładnych opisów niezgodności wniosku taryfowego, podczas gdy organ należycie wyjaśnił stwierdzone nieprawidłowości skonstruowania wniosku taryfowego,w szczególności prawidłowo wyjaśnił główną nieprawidłowość wniosku taryfowego oraz należycie określił naruszone przepisy prawne.3) organ powołał się na wewnętrzną niespójność wniosku taryfowego oraz nie wyjaśnił, z czego owe niespójności wynikają, podczas gdy, w uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo opisał niespójności wniosku taryfowego.4) organ nie odniósł się do argumentacji oraz wniosków spółki dotyczących subsydiowania skrośnego, podczas gdy, uzasadnienie decyzji zawiera wyjaśnienie opisujące wadliwy sposób rozdzielania kosztów przez spółkę;IV. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a, polegające na nieprawidłowym uznaniu, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie spełniają wymagań wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy sąd nie określił w uzasadnieniu wyroku na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie przywołanych przepisów procesowych, jak również nie określił wpływu rzekomych naruszeń na wynik sprawy - bowiem w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy w oparciu, o który nie było możliwe wydanie odmiennej decyzji;V. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym uznaniu, że zaskarżona decyzja ogranicza się do lakonicznych stwierdzeń i nie zawiera wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, nie jest przekonująca oraz zrozumiała, czym narusza zasadę zaufania do organów administracji oraz zasadę przekonywania, podczas gdy, organy administracji sformułowały uzasadnienie swych decyzji w sposób jasny oraz zrozumiały, wyjaśniając przy tym zasadnicze okoliczności mające wpływ na rozstrzygniecie, zaś w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie określił wpływu rzekomych naruszeń na wynik sprawy - bowiem w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy w oparciu o który prawidłowo uargumentowały prawidłowe rozstrzygniecie decyzji;VI. art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. polegające na uznaniu, że Prezes PGW WP mógł skorzystać z uprawnień wynikających z art. 136 §1 k.p.a., podczas gdy sąd nie skonkretyzował, w jakim celu oraz w jakim zakresie organ powinien z tych uprawnień skorzystać, a nadto, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki uzasadniające skorzystanie z dyspozycji ww. przepisu - w głównej mierze, z uwagi na należyte zgromadzenie materiału dowodowego przez organ regulacyjny;VII. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, a tym samym uchylenie Decyzji Prezesa PGW WP oraz decyzji organu I instancji, w sytuacji, w której zachodziły uzasadnione przesłanki do oddalenia skargi;2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego,tj.: art. 24j ust. d w zw. z art. 24c ust 1 i 3 w zw. z art. 20 ust 4 pkt 1 u.z.z.w.z.o.ś. poprzez niezastosowanie, a w konsekwencji niezweryfikowanie prawidłowości i poprawności wydania decyzji na gruncie przepisów prawa materialnego, podczas gdy, decyzja Prezes PGW WP jest prawidłowa, zasadna, zaś ewentualne naruszenia przepisów prawa procesowego przywoływane w uzasadnieniu wyroku nie mogą doprowadzić do wydania decyzji odmiennej.Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Skargę kasacyjną należało uznać za zasadną choć ocena ta nie dotyczy wszystkich podniesionych w niej zarzutów.Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określonew art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej; natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.W skardze kasacyjnej organ podniósł zarzuty natury materialnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) i procesowej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), w ramach, których zarzucił sądowi I instancji niewłaściwą kontrolę zaskarżonej decyzji.W powyższym kontekście, odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zwrócić uwagę należy, że zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia,w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są w jego ocenie zasadne. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie oraz organowi zrozumienie racji, jakimi kierował się sąd I instancji badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu, a sądowi odwoławczemu kontrolę instancyjną (por. np. wyroki NSA z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1931/11; z 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06; z 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I GSK 1185/07; z 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08; z 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07; z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 601/10 treść tych, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ dalej "CBOSA"). Motywy wyroku muszą być przy tym jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość (por. wyrok NSA z 9 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 632/05, czy wyrok NSA z 4 lutego 2015 r., sygn. akt Il GSK 2304/13 dostępne w CBOSA). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera ono stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy jest ono sporządzone w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (wyrok NSA z 19 września 2018 r., sygn. akt II OSK 63/18, LEX nr 2578626), co miało miejsce w niniejszej sprawie.W szczególności należy wskazać, że sąd I instancji, uznał, że "prowadzone postępowanie nie zostało ukierunkowane na kluczowe okoliczności wymagające wyjaśnienia" nie wskazując tych nie wyjaśnionych przez organy okoliczności, "nie obejmowało wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego" nie wskazując jakie dowody zostały przez organ pominięte lub nieprawidłowo ocenione. WSA zarzucił także organowi, że nie wskazał z jakimi przepisami u.z.z.w.z.o.ś.i rozporządzenia taryfowego jest niezgodny wniosek spółki mimo, że w tym samym zdaniu zidentyfikował wskazany przez organ naruszony przez stronę przepis § 2 pkt 5 rozporządzenia taryfowego, a także art. 24c ust. 1 pkt 2 ustawy.Podkreślenia wymaga, że z treści § 3 rozporządzenia taryfowego wynika, że projekt nowej taryfy powinien zostać opracowany w sposób zapewniający: uzyskanie niezbędnych przychodów, ochronę odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat, eliminowanie subsydiowania skrośnego, motywowanie odbiorców usług do racjonalnego korzystania z wody i ograniczenia zanieczyszczenia ścieków, łatwość obliczania i sprawdzania cen i stawek opłat. Wskazany przepis wymienia więc wszystkie przesłanki, którymi ma się kierować podmiot, przygotowując projekt taryfy. Co istotne, wszystkie one mają charakter równorzędny, są poddawane kontroli organu regulacyjnego pod względem zgodności z prawem, mając w szczególności na względzie ochronę usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat (por. wyrok NSA z 7 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 1223/23, dostępne w CBOSA).Odnosząc się do stanowiska sądu I instancji wskazać należy, że wbrew twierdzeniom WSA w zaskarżonej decyzji organ w sposób wyraźny wymienił wady złożonego przez spółę wniosku z powodu, których odmówił zatwierdzenia proponowanej przez stronę taryfy. Były to: przyjęcie nieprawidłowego okresu obrachunkowego za podstawę kalkulacji kosztów przy ustalaniu niezbędnych przychodów w projektowanej taryfie (§ 2 pkt 5 rozporządzenia taryfowego), sposób wyłączania hurtu z podstawy planowania taryfy, który w ocenie organu prowadzi do subsydiowania skrośnego (§ 2 pkt 7 rozporządzenia taryfowego), ujęcie w strukturze opłaty abonamentowej w usłudze odprowadzania ścieków kosztów oczyszczania ścieków w obcej oczyszczalni, podczas gdy z wyjaśnień spółki z 1 kwietnia 2022 r. (pkt 51) wynika jednoznacznie, że nie odprowadza ścieków w sposób hurtowy do innych podmiotów, a cały strumień odprowadza i oczyszcza we własnej oczyszczalni. Ponadto wątpliwości organu odwoławczego wzbudziła także kwestia podatków i opłat niezależnych od przedsiębiorstwa. Organ wskazał, że stanowią one ponad 8% niezbędnych przychodów w zaopatrzeniu w wodę i ponad 10 % - w odprowadzaniu ścieków, a zatem każdy przypadek zmniejszenia tych obciążeń mógłby potencjalnie przełożyć się na zmniejszenie wzrostu cen usług. Obowiązkiem zatem sądu I instancji była ocena prawidłowości stanowiska organu w powyższych kwestiach.Podkreślić należy, że wypowiedź sądu I instancji względem zaskarżonej decyzji nie może być dowolna. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypisanie takich naruszeń organowi musi zostać należycie uargumentowane w motywach wydanego orzeczenia, tak by zarówno skarżący, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej dysponował motywami pozwalającymi na weryfikację poprawności zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia. W kontrolowanej sprawie WSA ograniczył się wyłącznie do wskazania naruszonych w jego ocenie przepisów k.p.a., bez podania na czym polegało naruszenie każdego z nich przez organy, a przede wszystkim wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., powołanemu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, bez wykazania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe zasadnymi czyni zarzuty zawarte w punktach II-VI petitum skargi kasacyjnej.Wadą sporządzonego uzasadnienia – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – jest w szczególności to, że brak jest oceny poddanych kontroli sądu I instancji aktów administracyjnych w kontekście regulacji zawartych w u.z.z.w.z.o.ś. i rozporządzeniu taryfowym. Sąd I instancji nie dokonał oceny subsumcji tych przepisów przez organy administracji publicznej co czyni zasadnym zarzut zawarty w punkcie VIII petitum skargi kasacyjnej.Za niezasadny NSA uznał natomiast zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użycie w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zwrotu normatywnego "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopierow toku postępowania sądowoadministracyjnego, po wniesieniu skargi do sądu (por. Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M.; Komentarz do art. 161 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2011).Z bezprzedmiotowością postępowania "z innych przyczyn" - w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - będziemy mieć zatem do czynienia, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, kiedy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności), względnie w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. (por. T.Woś, H Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LexisNexis Warszawa 2008 str. 581 oraz podane tam orzecznictwo).W rozstrzyganej sprawie taka sytuacja nie nastąpiła. Następcze skrócenie, w wyniku kolejnego wniosku spółki okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy z 27 sierpnia 2021 r. i zatwierdzenie decyzją z 11 kwietnia 2023 r. przedstawionej wraz z tym wnioskiem nowej taryfy, która obowiązuje od 3 maja 2023 r. nie spowodowało bezprzedmiotowości kontrolowanego postępowania, którego przedmiotem była ocena prawidłowości decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 29 sierpnia 2022 r. NSA w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą podziela stanowisko tego sądu wyrażone w postanowieniu z 19 sierpnia 2025 r. sygn. akt I GZ 295/25 (dostępny w CBOSA), zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowokanalizacyjne ma interes prawny nie tylko w zakresie samego skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy, ale także w rozstrzygnięciu przez sąd czy odmowa skrócenia taryfy była zasadna czy też nie. Obowiązywanie lub nieobowiązywanie decyzji taryfowej w dniu wydania orzeczenia przez sąd I instancji nie ma znaczenia dla orzekania o prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego w decyzji o odmowie skrócenia decyzji taryfowej. Mogła ona bowiem wywołać dla skarżącego niekorzystne skutki o charakterze majątkowym w okresie dalszego obowiązywanie zatwierdzonej wcześniej taryfy.Końcowo wskazać jeszcze należy, że za niezasadny sąd II instancji uznał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. (pkt. VII petitum skargi kasacyjnej) w kontrolowanej sprawie WSA nie stosował art. 152 p.p.s.a., a brak uzasadnienia powyższego zarzutu uniemożliwia NSA jego ocenę.Reasumując, skoro w przedmiotowej sprawie nie była możliwa merytoryczna kontrola toku rozumowania, który doprowadził sąd I instancji do podjętego rozstrzygnięcia, to w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.O kosztach postępowania kasacyjnego, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).Na mocy art. 225 p.p.s.a. NSA nakazał zwrócić z kasy WSA w Warszawie na rzecz skarżącego kasacyjnie organu różnicę między wpłaconym przezeń wpisem od skargi kasacyjnej (150 zł), a wpisem należnym (100 zł), gdyż wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi na decyzję, który w kontrolowanej sprawie wynosił 200 zł.. NSA nakazał zwrócić z kasy WSA w Warszawie na rzecz skarżącego kasacyjnie organu różnicę między wpłaconym przezeń wpisem od skargi kasacyjnej (150 zł), a wpisem należnym (100 zł), gdyż wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi na decyzję, który w kontrolowanej sprawie wynosił 200 zł.