Uchwała SN z 12 maja 2005, sygn. III CZP 19/05
Data orzeczenia
12 maja 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Stanisław Dąbrowski
Tagi
Podstawa prawna
Sędzia SN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca)
Sędzia SN Antoni Górski
Sędzia SN Barbara Myszka
Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi wykonawcy Wojciecha P., prowadzącego
działalność gospodarczą pod firmą "P.-S.", Zakład Usług Specjalistycznych w W.
przeciwko zamawiającemu Gminie W. – Zarządowi Zieleni Miejskiej w W. od
postanowienia zespołu arbitrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. po rozstrzygnięciu w Izbie
Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 12 maja 2005 r., przy udziale prokuratora
Prokuratury Krajowej Iwony Kaszczyszyn, zagadnienia prawnego przedstawionego
przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 grudnia 2004 r.:
„Jakiej opłacie sądowej podlega skarga na postanowienie Zespołu Arbitrów w
sprawach o zamówienia publiczne, w szczególności, czy pobiera się od takiej skargi
wpis stały w kwocie 3000 zł zgodnie z § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości wpisów
w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 155, poz. 753 ze zm.), czy też należy odpowiednio
stosować przepisy dotyczące opłat od zażalenia tj. 1/5 wpisu stosunkowego (§ 9
ust. 5 powołanego rozporządzenia)?"
podjął uchwałę:
Od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienie
publiczne pobiera się piątą część wpisu stosunkowego.
Uzasadnienie
Zespół arbitrów postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2004 r. odrzucił odwołanie
Wojciecha P. od oddalenia przez zamawiającego Gminę W. – Zarząd Zieleni
Miejskiej protestu z dnia 16 lipca 2004 r.
Rozpoznając skargę Wojciecha P. na to postanowienie, wniesioną na
podstawie art. 194 ust. 1 i art. 195 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. –
Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19, poz. 177 ze zm.), Sąd Okręgowy we
Wrocławiu przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone na
wstępie zagadnienie prawne. Sąd Okręgowy powziął wątpliwości dlatego, że § 18
ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie
określenia wysokości wpisów sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 155, poz. 753 ze zm.)
przewiduje jedynie opłatę sądową od skargi wnoszonej od wyroku zespołu arbitrów,
stanowiąc, że podlega ona wpisowi stałemu w kwocie 3000 zł, brak natomiast
regulacji dotyczącej opłaty sądowej, której ma podlegać skarga wnoszona od
postanowienia zespołu arbitrów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach
cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm. – dalej: "u.k.s.c.")
wymienia enumeratywnie przypadki, w których nie zachodzi obowiązek uiszczania
opłat od pism zawierających wnioski o podjęcie czynności przez sąd (art. 8-10, 16
ust. 4, art. 19 i 23). Wynika z tego, że regułą ustawową jest, iż wszystkie pisma,
które wymagają podjęcia czynności przez sąd, podlegają opłacie. Żaden przepis
ustawy nie zwalnia od opłaty skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach
o zamówienie publiczne. Brak także ustawowego upoważnienia dla Ministra
Sprawiedliwości do zwolnienia takiej skargi od opłat.
Ogólne upoważnienie do wydania rozporządzenia wykonawczego przez
Ministra Sprawiedliwości, zawarte w art. 37 u.k.s.c., przyznaje mu kompetencję do
określania wysokości wpisów w poszczególnych rodzajach spraw, ale nie pozwala
mu na zwalnianie od wpisów. Braku określenia wysokości wpisu od skargi na
postanowienie zespołu arbitrów w przepisach rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości, wydanego na podstawie art. 37 u.k.s.c., nie można zatem
interpretować jako zwolnienia tego środka odwoławczego od opłaty sądowej.
Lukę istniejącą w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie
określania wysokości wpisów w sprawach cywilnych trzeba wypełnić w drodze
wykładni. Można przyjąć, że skarga na postanowienie powinna podlegać takiej
samej opłacie jak skarga od wyroku zespołu arbitrów, tj. określonemu w § 18 ust. 5
rozporządzenia wpisowi stałemu w kwocie 3000 zł. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu
przedstawionego zagadnienia prawnego zwrócił uwagę, że rozwiązanie to może
budzić zastrzeżenia, gdyż środek odwoławczy od orzeczenia o charakterze
formalnym, który mają postanowienia zespołu arbitrów, podlegałby takiej samej
opłacie jak skarga od rozstrzygnięcia merytorycznego. Tymczasem jest regułą, że
postanowienia formalne, nawet kończące postępowanie, podlegają opłacie niższej,
w wysokości 1/5 wpisu.
Przeciwko omawianemu rozwiązaniu przemawia także inny argument. Ustawa
o kosztach sądowych w spawach cywilnych przyjmuje w art. 29 zasadę, że wpisy są
stosunkowe. Luka w rozporządzeniu wykonawczym nie powinna być usuwana
przez kreowanie wyjątku od ustawowej zasady, dlatego należy uznać, że opłata od
skargi na postanowienie zespołu arbitrów ma charakter wpisu stosunkowego.
Stosownie do § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, od zażalenia pobiera się piątą
część wpisu. Skarga na postanowienie zespołu arbitrów nie jest ani zażaleniem, ani
apelacją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego, jednakże
swoim charakterem bardziej zbliżona jest do zażalenia niż do apelacji. Biorąc to pod
uwagę i zasadę stosunkowości wpisu, wynikającą z art. 29 u.k.s.c., należy przyjąć,
że od skargi na postanowienie zespołu arbitrów w sprawach o zamówienie
publiczne pobiera się piątą część wpisu stosunkowego.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. rozstrzygnął
przedstawione zagadnienie prawne, jak w uchwale.