Wyrok SN z 22 lipca 2005, sygn. III CK 550/04
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
spadek
Data orzeczenia
22 lipca 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Jacek Gudowski
Podstawa prawna
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 lipca 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Józef Frąckowiak
SSN Jan Górowski
w sprawie z powództwa H. S., Urszuli Kubackiej, J. S. i M. S. jako spadkobierców R. S.
przeciwko Gminie Miasta K. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na
posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2005 r., kasacji M. S. od wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 20 marca 2002 r., sygn. akt I ACa (…),
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do
ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2001 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo R.
S. przeciwko Gminie Miasta K. o zapłatę kwoty 327 852 zł z tytułu strat poniesionych
przez powoda na skutek niedotrzymania przez stronę pozwaną ustawowego terminu 30
dni od dnia złożenia wniosku o potwierdzenie w formie zaświadczenia uprawnień do
otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione na terenach ZSRR.
Apelację powoda od tego wyroku Sąd Apelacyjny – orzeczeniem z dnia 20 marca
2002 r. – oddalił.
2
Kasację wniósł M. S., syn powoda, który zarzucił nieważność postępowania przed
Sądem drugiej instancji, wynikającą z faktu, że Sąd ten przeprowadził rozprawę i wydał
wyrok, mimo że powód zmarł w dniu 11 marca 2002 r. (art. 379 pkt 2 i 5 w związku z art.
64 § 1 i art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Obowiązujący w postępowaniu kasacyjnym, wynikający z bezwzględnego zwią-
zania Sądu Najwyższego stanem faktycznym, ustalonym w zaskarżonym orzeczeniu
(art. 39315
k.p.c.), zakaz prowadzenia dowodów, nie może stać na przeszkodzie pro-
wadzeniu dowodów, mających na celu weryfikację zarzutu (podejrzenia) nieważności
postępowania przed sądem drugiej instancji, branej pod rozwagę, a więc ustalanej
z urzędu. W takim wypadku dowody prowadzone przez Sąd Najwyższy nie są bowiem
skierowane przeciwko ustaleniom sądu drugiej instancji, stanowiącym podłoże orze-
czenia co do istoty sprawy przez sąd meriti, a więc nie naruszają związania stanem
faktycznym, ustalonym w zaskarżonym orzeczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz. 220).
Z tych względów Sąd Najwyższy przeprowadził dowód z odpisu skróconego aktu
zgonu nr (…) z dnia 13 marca 2002 r., sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego w
K., z którego wynika, że R. S. – powód w niniejszej sprawie – zmarł w dniu 11 marca
2002 r. W tej sytuacji jest oczywiste, że – począwszy od tego dnia – postępowanie
apelacyjne nie mogło się toczyć bez wezwania do udziału w sprawie następców powoda
(art. 174 § 1 pkt 1 w związku z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.). Stało się jednak inaczej, a Sąd
Apelacyjny, który nie uzyskał wiadomości o śmierci strony, przeprowadził rozprawę i w
dniu 20 marca 2002 r. wydał wyrok.
W tym stanie rzeczy postawiony w kasacji zarzut nieważności postępowania,
wynikającej z art. 379 pkt 2 i 5 oraz art. 64 § 1 k.p.c. jest uzasadniony, co nakazuje
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art.
39313
§ 1 k.p.c. w związku z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy –
kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych,
Dz. U. Nr 13, poz. 98).. jest uzasadniony, co nakazuje
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art.
39313
§ 1 k.p.c. w związku z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy –
kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów powszechnych,
Dz. U. Nr 13, poz. 98).