Postanowienie - III OZ 452/25 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 23 września 2025
Teza
Oddalono zażalenie. Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia P. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 104/25 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia P. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 18Oddalono zażalenie. Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia P. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 104/25 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia P. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 18
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
23 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Piotr Korzeniowski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 104/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił Stowarzyszeniu P. w L. (dalej: skarżący, stowarzyszenie) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2024 r. nr SKO.60.47.2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że przedstawiona we wniosku argumentacja jest ogólnikowa i nie uprawdopodabnia ona brak winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia rzeczonych braków formalnych. Właściwie w żaden sposób nie uzasadniono dlaczego stowarzyszenie – pomimo wezwań – nie uzupełniło stosownych braków. Strona skarżąca nie była w stanie tego wyjaśnić, stwierdzając, że z niewiadomych powodów pisma nie dotarły do sekretariatu WSA. Nie można zaś braków organizacyjnych, czy też niedopatrzenia tłumaczyć liczbą spraw, którymi stowarzyszenie się zajmuje. Podmiot lub osoba należycie dbająca o swoje interesy musi dochowywać terminów dla czynności procesowych.We wniosku o przywrócenie terminu nie podano zaś żadnego konkretnego powodu, dla którego niemożliwe było uzupełnienia wskazanych braków formalnych. To zaś przekonuje, że mamy do czynienia z niedostateczną i nieuzasadnioną niestarannością w prowadzeniu niniejszej sprawy, co z kolei przemawia za brakiem możliwości przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.Pismem z 27 czerwca 2025 r. skarżąca wywiodła zażalenie na ww. WSA w Olsztynie z 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 104/25, któremu zarzucono:1) naruszenie art. 86 i 87 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy przedstawiono obiektywne dowody należytej staranności;2) pominięcie istotnych dowodów, w szczególności potwierdzenia podpisania dokumentów niezbędnych do uzupełnienia braków formalnych skargi, co miało miejsce w dniu 6 kwietnia 2025 r., tj. przed upływem zakreślonego terminu;3) naruszenie zasady proporcjonalności i prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) poprzez rygorystyczną wykładnię proceduralną w sytuacji, gdy strona społeczna działająca pro bono, bez zaplecza organizacyjnego i stałej obsługi prawnej, dołożyła wszelkich starań w celu zachowania terminu;4) niedostateczne uwzględnienie interesu społecznego, w tym naruszenie zasady dostępu społeczeństwa do informacji i wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, wynikającej z Konwencji z Aarhus;5) pominięcie wniosku o rozpatrzenie sprawy z urzędu, mimo że dotyczy ona inwestycji o potencjalnie poważnym wpływie na zdrowie mieszkańców miasta oraz środowisko, co w ocenie skarżącego wymagało interwencji sądu niezależnie od uchybienia terminu formalnego.Na tych podstawach wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, a także dopuszczenie skargi stowarzyszenia do merytorycznego rozpoznania, a alternatywnie - ponowne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu z uwzględnieniem wszystkich przedstawionych dowodów. Wniesiono o uwzględnienie znaczenia społecznego i środowiskowego sprawy oraz konieczności eksperckiej oceny dokumentacji inwestycji planowanej w centrum miasta.Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.Przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest kryterium braku winy. Kryterium to wymaga uprawdopodobnienia, że pomimo dołożenia szczególnej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy, wystąpiły okoliczności od strony niezależne, które uniemożliwiły dochowania tej staranności. Zatem strona wnioskująca o przywrócenie terminu powinna przedstawić okoliczności, poparte argumentacją lub dokumentami źródłowymi, na podstawie których możliwe będzie uznanie, że powołane we wniosku okoliczności faktycznie wystąpiły.Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało podzielić stanowisko Sądu I. instancji, zgodnie z którym w sprawie nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którą w żaden sposób nie uzasadniono dlaczego stowarzyszenie – pomimo wezwań – nie uzupełniło stosownych braków. Złożone zażalenie powiela jedynie twierdzenie, że z niewiadomych powodów pisma nie dotarły do sekretariatu WSA.Okoliczność podpisania dokumentów w 6 kwietnia 2025 r. pozostaje bez związku z przesłankami przywrócenia uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem nie uprawdopodabnia braku winy przy uchybieniu terminu. Argumentacja złożonego wniosku, a następnie zażalenia, pomija przedstawienie okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu.Mając wyżej wymienione okoliczności na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo uznał, że stowarzyszenie nie uprawdopodobniło w wystarczającym stopniu braku winy w uchybieniu terminu.W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.