Wyrok - II OSK 771/23 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 23 września 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Ewidencja ludności, Obowiązek meldunkowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 157/22 w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 2Oddalono skargę kasacyjną. Ewidencja ludności, Obowiązek meldunkowy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Lu 157/22 w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 2
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa cywilna nieprocesowa - podział majątku wspólnego
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
apelujący / skarżący
Data orzeczenia
23 września 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 3 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 157/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA w Lublinie") oddalił skargę K. N. (dalej: "skarżąca", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Wojewody Lubelskiego (dalej: "Wojewoda") z 28 stycznia 2022 r. nr SO-III.621.1.1.2022.MS. Decyzją tą, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Łuków (dalej: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji") z 6 grudnia 2021 r. nr O.5343.1.2.2021, którą na wniosek K. P. (dalej: "wnioskodawca") wymeldowano skarżącą z miejsca stałego pobytu pod adresem L., ul. [...].2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości, zarzucając:1) obrazę przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie konstytucyjnego prawa własności skarżącej zawartego w art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP oraz;2) obrazę prawa materialnego zawartego w art. 35 w związku z art. 28 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 ze zm.; dalej: "ustawa o ewidencji ludności"), która ma istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez zgłoszenia wniosku z 31 marca 2021 r. o wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego w L. przy ul. [...] i będącej właścicielką nieruchomości nr [...]o powierzchni 355 m² (0.355 ha), po przekształceniu dotychczasowego użytkowania wieczystego na podstawie prawomocnej decyzji Burmistrza z 12 czerwca 2007 r. nr GNP.72241-1/38/06/07 i na którą aktualnie figuruje księga wieczysta numer [...] przez osobę nieuprawnioną tj. wnioskodawcę, która nie była właścicielką budynku mieszkalnego na działce nr [...] i w związku z tym, nie mogła ingerować w naruszenie własności skarżącej;3) naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:a) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 80 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę zebranego materiału dowodowego.W ocenie skarżącej kasacyjnie wniosek o wymeldowanie został złożony przez osobę nieuprawnioną, tym samym był nieskuteczny. Wskazuje, że jest wyłącznym właścicielem budynku na działce nr [...] oraz nieprzerwanie i stale tj. od 14 sierpnia 1957 r. tam mieszka. Dodatkowo podnosi, że adresem położenia działki nr [...] jest ul. [...].Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o całkowite uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie w całości poprzedzających decyzji Burmistrza i decyzji Wojewody; lub całkowite uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i w całości umorzenie postępowania w sprawie; zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianychw art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnowaćz przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).3.4. Bezzasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania.3.5. Po pierwsze, w sprawie nie doszło do naruszenia zasad gromadzenia dowodów oraz ich oceny (m.in. art. 7 i art. 80 k.p.a.). Organy zgromadziły obszernyi wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Materiał ten pozwala w szczególności na jednoznaczne ustalenie stanu prawnego nieruchomości należącego do wnioskodawczyni oraz skarżącej, w tym w odniesieniu do numerów porządkowych budynków mieszkalnych zlokalizowanych na tych nieruchomościach. Otóż w świetle postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z 9 września 2004 r., sygn. akt II Ca 229/04, na skutek podziału majątku wspólnego skarżącej oraz jej byłego męża S. N., dotychczasowa działka oznaczonanr ewidencyjnym [...] wraz ze znajdującym się na niej budynkiem (o numerze porządkowym ul. [...]) została podzielona na dwie odrębne działkio nr ewidencyjnych [...] i [...]. Zabudowane działki [...] i [...] zostały odpowiednio przyznane skarżącej oraz jej byłemu mężowi. Były mąż skarżącej darował następnie działkę [...] swojej kolejnej żonie K. P. (wnioskodawczyni w sprawie o wymeldowanie). Budynek znajdujący się na działce [...] zachował numer porządkowy ul. [...], natomiast budynek znajdujący się na działce skarżącej otrzymał numer porządkowy ul. [...]. Nastąpiło to zawiadomieniem Burmistrza Miasta Łuków z 1 sierpnia 2005 r., wydanym na wniosek skarżącej z 1 lipca 2005 r. Powyższe zawiadomienie otrzymało do wiadomości m.in. Starostwo Powiatowe w Łukowie - Wydział Geodezji, Gospodarki Nieruchomościami i Kartografii w celu naniesienia stosownych zmian w ewidencji gruntów. Stosowne zmiany zostały również naniesione w rejestrze numerów porządkowych nieruchomości miasta L.. Z przyczyn nieustalonych, zmiany te nie znalazły pełnego odbicia na mapie ewidencyjnej oraz nie zostały uwzględnione w księdze wieczystej. W sprawie dotyczącej wymeldowania organ nie może rozstrzygać o nadaniu numeru porządkowego budynkowi mieszkalnemu. Bez znaczenia dla ustalenia numeru porządkowego budynku zlokalizowanego na działce nr [...] jest decyzja Burmistrza Miasta Łuków z 12 czerwca 2007 r. nr GNP.7224-1/38/06/07. Otóż decyzja ta dotyczy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Decyzja ta nie dotyczy natomiast nadania numeru porządkowego budynkowi mieszkalnemu. Rozstrzygnięcie w tej materii następuje w drodze czynności materialno-technicznej w oparciu o art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.; dalej: "p.g.i.k."). Są to dwie zupełnie odmienne sprawy administracyjne, mające odrębny przedmiot i podstawę prawną, a nadto rozstrzygane w różnych formach działania administracji. Przywołanie w decyzji z 12 czerwca 2007 r. adresu ul. [...] miało zatem tylko charakter pomocniczy wobec podstawowego identyfikatora przedmiotu rozstrzygnięciami, jakim było przywołanie w osnowie tej decyzji numeru działki ewidencyjnej. Podobnie, bez znaczenia dla sprawy wymeldowania pozostaje wskazanie numeru porządkowego w księdze wieczystej nieruchomości. Dane te mają bowiem charakter pochodny wobec danych adresowych ustalanych w trybie przewidzianym w p.g.i.k. (zob. art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 2025 r. poz. 341).3.6. Po drugie, w sprawie nie doszło również do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasady zaufania, informowania oraz przekonywania. Odwołanie się do tych zasad nie może doprowadzić, w świetle zasady legalizmu (art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP), do niezastosowania przez organ właściwych norm prawa materialnego. Jeżeli chodzi o zasadę przekonywania, to nakłada ona na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Zasada ta nie może być jednak rozumiana w ten sposób, że wymaga od organu osiągnięcia rezultatu, tzn. przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodnaz prawem (por. np. wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 378/24, CBOSA). Innymi słowy, okoliczność, że strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. np. wyrok NSA z 16 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 387/22, CBOSA).3.7. Bezzasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, dążenie wnioskodawczyni do wymeldowania z należącego wyłącznie do niej budynku osoby trzeciej w nim faktycznie od wielu lat nie zamieszkującej (w tej sprawie – byłej żony męża wnioskodawczyni), w pełni realizuje wskazane w skardze kasacyjnej przepisy Konstytucji RP dotyczące ochrony prawa własności (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP). Dotyczy to w szczególności podnoszonych przez wnioskodawczynię problemów związanych z oczekiwaniami potencjalnych nabywców nieruchomości. Dodać należy, że Konstytucja zapewnia równą dla wszystkich ochronę prawa własności (art. 64 ust. 2 Konstytucji RP). Równocześnie, zaskarżona decyzja w żaden sposób nie dotyczy praw własności skarżącej do nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną [...] i posadowionego na niej budynku. Zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie kwestii meldunkowych i służy doprowadzeniu statusu meldunkowego budynku zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...] do stanu zgodnego ze stanem faktycznym (w sprawie jest poza sporem, że skarżąca nie zamieszkuje w tym budynku. Po drugie, rację ma skarżąca, że nie opuściła zamieszkiwanego przez nią od wielu lat budynku (scil. obecnie chodzi o część budynku przyznaną jej we wspomnianym wyżej postanowieniu działowym z 2004 r.). Mając na uwadze funkcję art. 35 w zw. z art. 28 ustawy o ewidencji ludności należy jednak przyjąć, że na równi z opuszczeniem danego budynku w sensie fizycznym (tj. wyprowadzeniem się do zupełnie innego budynku) należy traktować opuszczenie budynku w sensie prawnym, tj. sytuację, w której na skutek podziału nieruchomości powstają dwa odrębne budynki lub lokale, którym nadany zostaje nowy numer porządkowy. Powstająca w takim przypadku niezgodność między ewidencją ludności a stanem faktycznym powinna być przede wszystkim usuwana przez organ meldunkowy w trybie czynności materialno-technicznej na podstawie art. 11 ustawy o ewidencji ludności. Tryb ten nie gwarantuje jednak takiego poziomu ochrony właścicielowi, jak zapewnia to art. 35 ustawy o ewidencji ludności (tj. przepis ten przewiduje możliwość uruchomienia administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego). Dotyczy to zwłaszcza spraw o złożonym stanie faktycznym, związanych często z wieloletnimi zaniedbaniami organów odpowiedzialnych za stan ewidencji ludności oraz ewidencji gruntów i budynków.3.8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.., orzeczono jak w sentencji.