Wyrok - II GSK 1174/22 - Naczelny Sąd Administracyjny - z dnia 16 grudnia 2025
Teza
Oddalono skargę kasacyjną. Własność przemysłowa, Wzory przemysłowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej PPHU S. Sp. j. w F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2364/21 w sprawie ze skargi PPHU S. Sp. j. w F. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej PolskiOddalono skargę kasacyjną. Własność przemysłowa, Wzory przemysłowe. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej PPHU S. Sp. j. w F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2364/21 w sprawie ze skargi PPHU S. Sp. j. w F. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polski
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono skargę
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
skarga kasacyjna
Tryb
rozprawa
Role w sprawie
uczestnik postępowania
apelujący / skarżący
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
16 grudnia 2025
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Przewodniczący
Dariusz Zalewski
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną
UZASADNIENIE
I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2364/21, oddalił skargę Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo- Usługowego S. R. B., K. B. Sp.j. w F. (dalej: "uprawniony", "skarżący", "spółka") na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 7 czerwca 2021 r., nr Sp.13.2021 w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.II. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:1. W dniu 29 stycznia 2021 r. do organu wpłynął wniosek K. P. Sp. z o.o. Sp. k. w P. (dalej: "wnioskodawca", "uczestnik") o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kształtka wieńcowa zewnętrzna" o numerze Rp. 17012, na rzecz uprawnionego. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 102 w związku z 103, 104 i 107 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 z późn. zm., dalej: "p.w.p.") Wnioskodawca stwierdził m.in., iż sporny wzór przemysłowy nie spełnia przesłanki widoczności oraz, że nie posiada indywidualnego charakteru ani nie jest nowy. Wnioskodawca wskazał, iż sporna kształtka wieńcowa ma kształt litery L. Jej "wewnętrzna" część jest niewidoczna dla jej użytkownika końcowego, gdyż zgodnie z przeznaczeniem, po ułożeniu stalowego zbrojenia, jest zalana betonem. Natomiast "zewnętrzna", pionowa część kształtki wieńcowej, mimo że znajduje się po zewnętrznej stronie ściany, nie będzie widoczna dla końcowego użytkownika, ponieważ zostanie przykryta warstwą ocieplenia, tynku lub farby.2. W piśmie z 23 marca 2021 r. uprawniony ze spornego prawa wniósł o oddalenie wniosku stwierdzając m.in., że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oraz, że istotne cechy postaciowe spornego wzoru mają decydujące znaczenie dla ogólnego wrażenia, zaś decydująca jest ocena, w którym momencie przeciętny odbiorca dokonuje wyboru produktu oferowanego na rynku, jakim jest kształtka wieńcowa. Uprawniony stwierdził, że nie ma podstaw do stawiania wzorom tego rodzaju wymogu widoczności u końcowego użytkownika, gdyż potencjalny odbiorca decyduje o zakupie w momencie ich oglądania w sklepach budowlanych.3. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z 7 czerwca 2021 r., na podstawie art. 102 ust. 1 p.w.p. oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 z późn. zm.) w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., po rozpoznaniu na rozprawie 24 maja 2021 r. wniosku wnioskodawcy, unieważnił prawo z rejestracji przedmiotowego wzoru przemysłowego i przyznał wnioskodawcy kwotę 2697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.UP stwierdził, że w świetle art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione w całości lub w części, na wniosek każdego kto wykaże, że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Tym samym wnioskodawca nie musi wykazywać się interesem prawnym w niniejszej sprawie.UP wskazał, że sporna w niniejszej sprawie była kwestia, w którym momencie należy dokonywać oceny widoczności wytworu, w rozumieniu art. 102 p.w.p. Zdaniem organu, przesłanka widoczności rozwiązania powinna być spełniona po jego zainstalowaniu, na etapie normalnego użytkowania, a nie – jak twierdzi uprawniony – w chwili sprzedaży.4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę wskazał, że UP prawidłowo uznał, że wnioskodawca w niniejszej sprawie nie musiał wykazywać się interesem prawnym, co znajduje potwierdzenie w obowiązujących przepisach p.w.p.Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy przedmiotowy wzór przemysłowy nie spełniał kryteriów wzoru przemysłowego z uwagi na fakt braku przesłanki widoczności oraz moment, w którym przesłanka widoczności powinna być spełniona – etap sprzedaży produktu, czy też etap jego zwykłego używania.Organ słusznie – zdaniem Sądu I instancji – wskazał, że pojęcie postaci, o której mowa w art. 102 ust. 1 p.w.p., jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Zarówno w przepisach p.w.p., jak i dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, chodzi o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyjątkiem części składowych, które nie są wizualnie postrzegane w toku zwykłego używania produktu. Przedmiotem ochrony w przypadku wzoru przemysłowego jest jego zewnętrzna całość, a ochrona nie obejmuje tych części produktu, które są "niedostępne dla oka". Sąd wojewódzki na poparcie swojego stanowiska przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych.Sąd zgodził się ze stanowiskiem UP, że cechy wzoru przemysłowego muszą spełniać kryterium widoczności na etapie jego użytkowania przez końcowego użytkownika. Przy wykładni przepisów krajowych, w tym art. 102 ust. 1 p.w.p., powinna być brana pod uwagę dyrektywa 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, w świetle której wytwór wzoru przemysłowego musi spełniać kryterium widoczności na etapie jego użytkowania przez końcowego użytkownika, na co wyraźnie wskazuje pkt 12 i 13, art. 3 ust. 4 i art. 5 ust. 1 tej dyrektywy, odnosząc się do użytkownika wytworu, a nie jego dystrybutora czy sprzedawcy.5. Skargę kasacyjną wniosła spółka, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:I. przepisów prawa materialnego:a) art. 102 ust. 1 p.w.p., polegające na jego błędnej wykładni poprzez bezpodstawne przyjęcie, że sporny wzór nie spełnia kryteriów wzoru przemysłowego z uwagi na fakt braku przesłanki widoczności, podczas gdy omawiana kształtka wieńcowa nie stanowi części systemu złożonego, gdzie kwestia widoczności jest wymagana (art. 102 ust. 3 pkt 2 ustawy p.w.p) i jest widoczna, posiadając cechę postaciowości;b) art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. polegające na odniesieniu zwykłego użytkownika do używania kształtki wieńcowej wyłącznie przez końcowego użytkownika po zamontowaniu;c) art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. przejawiające się w jego niezastosowaniu jako podstawy wydania decyzji przy jednoczesnym przyjęciu, iż wzór przemysłowy może zostać unieważniony, podczas gdy w decyzji nie wskazano podstaw wymaganych prawem do jego unieważnienia;II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:a) art. 7, 77, 80 k.p.a. - przez ich niezastosowanie polegające na wyciągnięciu dowolnych, nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym wniosków, iż wzór przemysłowy nie spełnia ustawowych kryteriów ochrony; a jednocześnie spełnia kryterium wzoru złożonego, gdzie przesłanka widoczności jest wymagana oraz całkowite pominiecie dowodu z dokumentów rejestracyjnych wzoru, które dawały podstawę do przyznania prawa z rejestracji.Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.6. Pismem z 28 czerwca 2022 r. uczestnik wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, zaś pismem z 25 sierpnia 2022 r. wniósł on o oddalenie skargi kasacyjnej.7. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.2. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Sąd kasacyjny nie jest władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów niż te wskazane w skardze (por. postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 oraz wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II GSK 634/19, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).3. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2364/21, którym oddalono skargę Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego S. sp.j. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 czerwca 2021 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kształtka wieńcowa zewnętrzna" nr Rp. 17012.4. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarzuty procesowe co do zasady wymagają rozpoznania w pierwszej kolejności, albowiem jedynie w przypadku ich zasadności możliwe jest kwestionowanie prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Dopiero po stwierdzeniu, że postępowanie przed organami administracji publicznej oraz sądem pierwszej instancji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami, możliwa jest ocena zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.Kasator podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegający – jego zdaniem – na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, dowolnej ocenie dowodów oraz niewystarczającym uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wobec czego zarzuty naruszenia prawa procesowego powinny odnosić się do przepisów regulujących postępowanie przed sądem administracyjnym. Tymczasem skarżący kasacyjnie poprzestał na wskazaniu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., nie wykazując, by i w jaki sposób ewentualne uchybienia organu administracji w zakresie postępowania dowodowego mogły prowadzić do naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów p.p.s.a. Taki sposób sformułowania podstawy kasacyjnej nie odpowiada wymogom określonym w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.Niezależnie od powyższego wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, albowiem w realiach niniejszej sprawy stan faktyczny nie był pomiędzy stronami sporny. Zarówno wnioskodawca o unieważnienie prawa z rejestracji, jak i uprawniony ze spornego wzoru zgodnie wskazywali, że kształtka wieńcowa objęta zgłoszonym wzorem stanowi element systemu budowlanego, który po zamontowaniu zgodnym z przeznaczeniem ulega zalaniu betonem, a jego część zewnętrzna zostaje przykryta warstwami elewacyjnymi, takimi jak ocieplenie, tynk lub farba. Spór nie dotyczył zatem ustaleń faktycznych w sensie empirycznym, lecz ich kwalifikacji prawnej na gruncie art. 102 ust. 1 p.w.p.W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie podkreśla się, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą skutecznie służyć kwestionowaniu oceny prawnej dokonanej na tle bezspornego stanu faktycznego. Jeżeli ustalenia faktyczne są kompletne i niebudzące wątpliwości, zarzut naruszenia art. 7 czy art. 77 § 1 k.p.a. nie może sprowadzać się do polemiki z przyjętą wykładnią prawa materialnego.W niniejszej sprawie organ administracji dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności dotyczące sposobu używania kształtki wieńcowej, jej funkcji w procesie budowlanym oraz stopnia jej widoczności po zamontowaniu wynikały zarówno z dokumentacji zgłoszeniowej, jak i z wyjaśnień stron. W tej sytuacji organ nie był zobowiązany do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, skoro zasadnicze fakty pozostawały bezsporne i niekwestionowane.Nie znajduje także podstaw zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., albowiem skarżący kasacyjnie nie wskazuje na dowolność oceny dowodów, lecz w istocie kwestionuje wnioski prawne wyprowadzone z ustalonego stanu faktycznego. Tymczasem rozstrzygnięcie, czy dany wytwór spełnia definicję wzoru przemysłowego, nie stanowi elementu oceny dowodów, lecz jest rezultatem subsumcji normy prawa materialnego do ustalonych faktów.W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty procesowe nie wykazują ani naruszenia przepisów postępowania, ani – tym bardziej – ich istotnego wpływu na wynik sprawy.5. Przechodząc do zarzutów materialnoprawnych, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia art. 102 ust. 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię. Kasator twierdzi, że Sąd I instancji niesłusznie przyjął, iż brak widoczności kształtki wieńcowej po jej zamontowaniu wyklucza możliwość uznania jej za wzór przemysłowy, podczas gdy – zdaniem skarżącego – wymóg widoczności odnosi się wyłącznie do części składowych wytworu złożonego, o których mowa w art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p.Stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p., wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Już literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że przedmiotem ochrony wzorniczej jest postać, rozumiana jako zewnętrzny, percepcyjnie uchwytny wygląd wytworu.W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie podkreśla się, że widoczność nie stanowi dodatkowego, autonomicznego wymogu wzoru przemysłowego, lecz jest jego cechą immanentną, wynikającą z samej istoty ochrony wzorniczej. W wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1408/12, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na ścisły związek pomiędzy art. 102 ust. 1 a art. 104 p.w.p., podkreślając, że tylko cechy postrzegalne zmysłowo – przede wszystkim wzrokowo – mogą oddziaływać na użytkownika i wywoływać "ogólne wrażenie", relewantne dla oceny indywidualnego charakteru wzoru.Analogiczne stanowisko zostało zajęte w wyroku z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3072/15, w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, że istota każdego wzoru przemysłowego – niezależnie od tego, czy stanowi on samodzielną postać wytworu, czy część składową – zawiera się w jego zewnętrznej, postrzegalnej postaci, budowanej przez takie cechy jak kształt, linie konturów, ornamentacja czy struktura materiału. To właśnie te cechy, akcentujące twórczy element zewnętrzny, decydują o tym, czy w ogóle mamy do czynienia z wzorem przemysłowym w rozumieniu p.w.p.W tym kontekście art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. nie może być interpretowany jako przepis wprowadzający wymóg widoczności wyłącznie dla części składowych wytworu złożonego. Przepis ten ma charakter doprecyzowujący i odnosi się do szczególnej sytuacji, w której część wytworu zostaje włączona do wytworu złożonego. W takim przypadku ustawodawca wskazuje, że ochrona wzornicza przysługuje jedynie wówczas, gdy dana część pozostaje widoczna w toku zwykłego używania wytworu złożonego. Nie oznacza to jednak, że w odniesieniu do wytworów samodzielnych widoczność przestaje być elementem definicyjnym wzoru przemysłowego.W realiach niniejszej sprawy kształtka wieńcowa – choć może być postrzegana jako wytwór samodzielny w sensie technicznym – w toku zwykłego używania zgodnego z jej przeznaczeniem nie posiada widocznej postaci. Po zamontowaniu zostaje ona całkowicie zakryta innymi elementami konstrukcyjnymi i wykończeniowymi, przez co jej cechy postaciowe nie oddziałują wizualnie na użytkownika końcowego. Okoliczność, że kształtka może być oglądana na etapie sprzedaży lub montażu, nie ma znaczenia z punktu widzenia ochrony wzorniczej, gdyż nie realizuje funkcji estetycznej i percepcyjnej wzoru przemysłowego.Argumentacja kasatora zmierza w istocie do przesunięcia osi ochrony wzoru przemysłowego z postaci wytworu na cechy konstrukcyjno-funkcjonalne ujawniające się jedynie na etapie obrotu lub montażu, a więc na płaszczyznę, która w systemie p.w.p. nie jest objęta ochroną prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Taka wykładnia pozostawałaby w sprzeczności zarówno z literalnym brzmieniem art. 102 ust. 1 p.w.p., jak i z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą wzór przemysłowy chroni zewnętrzną postać wytworu oddziałującą na użytkownika w toku jego normalnej eksploatacji. Z tych względów zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 p.w.p. nie mógł zostać uwzględniony.6. Kasator podnosi również zarzut naruszenia art. 102 ust. 3 pkt 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, polegającą – zdaniem skarżącego – na utożsamieniu "zwykłego używania" wyłącznie z etapem korzystania z wytworu przez końcowego użytkownika po jego zamontowaniu, z pominięciem etapu sprzedaży i montażu. Zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie.Pojęcie "zwykłego używania" należy rozumieć jako normalne, typowe korzystanie z wytworu zgodnie z jego funkcją i przeznaczeniem, a nie jako wszelkie możliwe sytuacje, w których wytwór może być chwilowo postrzegany. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że czynności takie jak sprzedaż, ekspozycja handlowa czy montaż wykonywany przez profesjonalistów nie stanowią "zwykłego używania" w rozumieniu przepisów o ochronie wzorów przemysłowych. W wyroku z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1395/18, Naczelny Sąd Administracyjny, analizując pojęcie "zorientowanego użytkownika", podkreślił, że jest to osoba korzystająca z wytworu w sposób stały, w ramach jego normalnej funkcji, a nie uczestnik obrotu profesjonalnego. Analogicznie należy postrzegać pojęcie "zwykłego używania" – jako odnoszące się do fazy eksploatacji wytworu, a nie do etapów poprzedzających jego użytkowanie.W niniejszej sprawie zwykłym używaniem kształtki wieńcowej jest jej funkcjonowanie jako elementu konstrukcji budynku po zakończeniu prac budowlanych. W tym stadium wytwór ten nie jest widoczny, a jego cechy postaciowe nie są dostępne percepcji użytkownika końcowego. Okoliczność, że kształtka może być widoczna przed zamontowaniem, nie ma znaczenia z punktu widzenia ochrony wzorniczej.Przyjęcie stanowiska kasatora prowadziłoby do rozszerzenia ochrony wzoru przemysłowego na rozwiązania, które w istocie pełnią funkcję techniczną i nie oddziałują wizualnie na użytkownika w toku normalnej eksploatacji. Taki rezultat pozostawałby w sprzeczności z ratio legis przepisów o ochronie wzorów przemysłowych.7. Kasator podnosi, że decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana z naruszeniem art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 p.w.p., albowiem – w jego ocenie – organ unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego bez wskazania w decyzji podstaw wymaganych prawem do jego unieważnienia, a zatem bez prawidłowego zastosowania przepisów regulujących instytucję unieważnienia.Argumentacja ta opiera się jednak na błędnym rozumieniu relacji pomiędzy przepisami materialnymi definiującymi wzór przemysłowy (art. 102 p.w.p.) a przepisami kompetencyjnymi regulującymi unieważnienie prawa z rejestracji (art. 89 ust. 1 oraz art. 117 ust. 1 p.w.p.).Przepis art. 89 ust. 1 p.w.p., stosowany odpowiednio do wzorów przemysłowych na mocy art. 117 ust. 1 p.w.p., nie ustanawia samodzielnych, odrębnych przesłanek unieważnienia, lecz wskazuje ogólną podstawę kompetencyjną do unieważnienia prawa w sytuacji, gdy "nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa". Przepis ten ma zatem charakter odsyłający i wtórny wobec norm materialnoprawnych określających warunki udzielenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Tymi warunkami są w szczególności przesłanki wynikające z art. 102–104 p.w.p., a więc: istnienie "postaci wytworu", nowość oraz indywidualny charakter. Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, prawo z rejestracji nie mogło zostać skutecznie udzielone, co – na podstawie art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. – uzasadnia jego unieważnienie.W niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP jednoznacznie wskazał, że sporny wzór nie spełnia definicji wzoru przemysłowego określonej w art. 102 ust. 1 p.w.p., ponieważ nie posiada widocznej postaci w toku zwykłego używania. Oznacza to, że nie został spełniony podstawowy warunek uzyskania prawa z rejestracji, co wprost uruchamia mechanizm unieważnienia przewidziany w art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p.Nie można zatem podzielić stanowiska kasatora, jakoby doszło do unieważnienia prawa "bez podstawy prawnej". Przeciwnie, podstawą unieważnienia było niespełnienie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa, a art. 89 ust. 1 oraz art. 117 ust. 1 p.w.p. stanowiły normatywną podstawę kompetencyjną do wydania decyzji.W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie przyjmuje się, że jeżeli wzór przemysłowy nie spełnia definicji z art. 102 ust. 1 p.w.p., badanie dalszych przesłanek (nowości czy indywidualnego charakteru) staje się zbędne, albowiem brak "postaci wytworu" czyni ochronę wzorniczą niedopuszczalną już na poziomie definicyjnym (por. m.in. wyrok NSA z 7 lipca 2017 r., II GSK 3072/15; wyrok NSA z 12 grudnia 2013 r., II GSK 1408/12).Zarzut kasacyjny zmierza w istocie do nadania art. 89 ust. 1 p.w.p. charakteru autonomicznej podstawy materialnoprawnej unieważnienia, oderwanej od warunków udzielenia prawa, co pozostaje w sprzeczności z systematyką ustawy – Prawo własności przemysłowej. Z tych względów zarzut ten należało uznać za niezasadny.8. Mając na uwadze całokształt powyższych rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada prawu. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, trafnie identyfikując istotę sporu oraz właściwie rekonstruując normy prawa materialnego i procesowego mające zastosowanie w niniejszej sprawie.W szczególności Sąd I instancji zasadnie przyjął, że brak spełnienia definicyjnych przesłanek wzoru przemysłowego, określonych w art. 102 ust. 1 p.w.p., stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji. Skoro bowiem sporny wytwór – używany zgodnie ze swoim przeznaczeniem – nie posiada widocznej postaci w toku zwykłego używania przez końcowego użytkownika, to nie może oddziaływać wizualnie ani wywoływać "ogólnego wrażenia" relewantnego dla ochrony wzorniczej. Tym samym ochrona prawa z rejestracji nie może obejmować rozwiązań, których cechy postaciowe pozostają ukryte i niewidoczne w fazie normalnej eksploatacji.Naczelny Sąd Administracyjny podziela również ocenę, że w takim przypadku organ administracji nie ma obowiązku badania dalszych przesłanek ochrony wzoru przemysłowego, takich jak nowość czy indywidualny charakter, albowiem brak "postaci wytworu" w rozumieniu art. 102 ust. 1 p.w.p. czyni bezprzedmiotowym dalszy tok analizy. Stanowisko to znajduje oparcie w utrwalonej i przytoczonej powyżej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego i pozostaje w zgodzie z systematyką ustawy – Prawo własności przemysłowej.Zarzuty skargi kasacyjnej, zarówno w zakresie rzekomych uchybień procesowych, jak i naruszeń prawa materialnego, w istocie sprowadzają się do polemiki z przyjętą wykładnią przepisów oraz do próby rozszerzenia zakresu ochrony wzoru przemysłowego poza granice wyznaczone przez ustawę. Skarga kasacyjna zmierza do nadania ochrony wzorniczej rozwiązaniu, którego cechy nie są postrzegalne w warunkach zwykłego używania, co pozostaje w sprzeczności z funkcją i istotą tej formy ochrony prawnej.W tych okolicznościach brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zaskarżony wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu, a kontrola kasacyjna nie wykazała naruszeń, które mogłyby skutkować jego uchyleniem.9. W konsekwencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, oddalając skargę kasacyjną.., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, oddalając skargę kasacyjną.